Keywords
Abstract
The article analyses how teachers and technology are presented in Polish policy documents concerning education. Using critical discourse analysis and corpus analysis, the authors identified three main themes: infrastructure deficiencies, insufficient digital competences of teachers, and online security threats. Teachers are portrayed as unprepared for technological challenges, requiring constant training, but at the same time remaining an essential part of the education system. The documents call for a redefinition of their role – from experts to mentors or guides in the learning process. Technology is presented as an independent force driving social and educational development, capable of solving key problems in education. However, the authors point out that this dominant discourse does not take into account the social and institutional context of the changes taking place, which leads to a simplified picture of the relationship between education and technology. The text draws attention to the lack of critical reflection on technology as a socially conditioned phenomenon – instead, it is accepted as an independent, self-sufficient force, detached from the interests and activities of specific entities.
References
Baker, P. (2010). Sociolinguistics and corpus linguistics. Edinburgh University Press.
Brezina, V., Weill-Tessier, P., & McEnery, A. (2021). #LancsBox (Version 6.0) [Software]. Lancaster University. http://corpora.lancs.ac.uk/lancsbox/ [access: 12.11.2025].
Cicha, K., Rutecka, P., Rizun, M., & Strzelecki, A. (2021). Digital and media literacies in the Polish education system—Pre- and post-COVID-19 perspective. Education Sciences, 11(9), 532; https://doi.org/10.3390/educsci11090532.
Clark, D. (2023). The construction of legitimacy: A critical discourse analysis of the rhetoric of educational technology in post-pandemic higher education. Learning, Media and Technology, 49(1), 414–427; https://doi.org/10.1080/17439884.2022.2163500.
Dijk, J. van, Poell, T., & de Waal, M. (2018). The platform society: Public values in a connective world. Oxford University Press.
European Commission. (2019). Recommendation CM/Rec(2019)10 of the Committee of Ministers to member States on developing and promoting digital citizenship education. https://search.coe.int/cm?i=090000168098de08 [access: 12.11.2025].
Fazlagić, J. (Ed.) (2022). Sztuczna inteligencja (AI) jako megatrend kształtujący edukację. Jak przygotowywać się na szanse i wyzwania społeczno-gospodarcze związane ze sztuczną inteligencją? Instytut Badań Edukacyjnych.
Foucault, M. (1971). Orders of discourse. Social Science Information (R. Swyer, Trans), 10(2), 7–30; https://doi.org/10.1177/053901847101000201.
Foucault, M. (1977). Discipline and Punish: The Birth of the Prison. Transl. A. Sheridan. Random House Vintage Books.
Ideland, M. (2020). Google and the end of the teacher? How a figuration of the teacher is produced through an ed-tech discourse. Learning, Media and Technology, 46(1), 1–14; https://doi.org/10.1080/17439884.2020.1809452.
Karwowska, J., & Piekut, M. (2024). Private spending on education in European households. Humanities and Social Sciences, 31(3), 17–36; https://doi.org/10.7862/rz.2024.hss.28.
Lundahl, L., Arreman, I. E., Holm, A.-S., & Lundström, U. (2013). Educational marketization the Swedish way. Education Inquiry, 4(3), 497–517; https://doi.org/10.3402/edui.v4i3.22620.
Mazurkiewicz, A. (2020). Cyfryzacja szkoły w społeczeństwie informacyjnym (na przykładzie polskich rządowych dokumentów i projektów). Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica, 1, 101–126; https://doi.org/10.18778/1505-9057.56.07.
Ministerstwo Edukacji Narodowej (2020). Bezpieczna szkoła. Zagrożenia i zalecane działania profilaktyczne w zakresie bezpieczeństwa fizycznego i cyfrowego uczniów. Warszawa.
Osowska, M. (Ed.) (2022). Umiejętności nauczycieli w kontekście potrzeb nowoczesnej edukacji. Instytut Badań Edukacyjnych.
Płusa, A. (2023). Nauka w cyfrowym świecie transformacji technologicznej i globalnych wyzwań. Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Plebańska, M., et al. (2020). Edukacja zdalna w czasach COVID-19. Raport z badania. Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego. https://files.librus.pl/articles/00pic/20/07/09/librus/a_nauczanie_zdalne_oczami_nauczycieli_i_uczniow_RAPORT.pdf [access: 12.11.2025].
Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants Part 1. On the Horizon, 9(5), 1–6; https://doi.org/10.1108/10748120110424816.
Rada Ministrów (2019a). Uchwała nr 12/2019 z dnia 25 stycznia 2019 r. w sprawie przyjęcia dokumentu strategicznego „Zintegrowana Strategia Umiejętności 2030 (część ogólna)”.
Rada Ministrów (2019b). Uchwała nr 125 z dnia 22 października 2019 r. w sprawie Strategii Cyberbezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej na lata 2019–2024 (M.P. 2019 item 1037).
Rada Ministrów (2020). Polityka dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce od roku 2020. Załącznik do Uchwały nr 196 z dnia 28 grudnia 2020 r. (M.P. 2021 item 23).
Rada Ministrów (2020). Uchwała nr 195/2020 z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie przyjęcia polityki publicznej „Zintegrowana Strategia Umiejętności 2030 (część szczegółowa)”.
Rada Ministrów (2023). Uchwała nr 24 z dnia 21 lutego 2023 r. w sprawie ustanowienia programu rządowego pod nazwą „Program Rozwoju Kompetencji Cyfrowych” (M.P. 2023 item 318).
Rada Ministrów (2024). Uchwała nr 98 z dnia 12 września 2024 r. w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą „Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji” (M.P. 2024 item 812).
Rapley, T. (2013). Analiza konwersacji, dyskursu i dokumentów. Transl. A. Gąsior-Niemiec. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Rühlemann, C. (2019). Corpus linguistics for pragmatics: A guide for research. Routledge.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (2023). Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o wsparciu rozwoju kompetencji cyfrowych uczniów i nauczycieli (Dz.U. 2023 item 1369).
Silverman D. (2008). Prowadzenie badań jakościowych. Transl. J. Ostrowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Uniwersytet Warszawski; Instytut Badań Edukacyjnych w Lublanie. Edukacja na pograniczu człowieczeństwa: wyzwanie nowych technologii [projekt badawczy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, OPUS Weave 2021/43/I/HS6/00848 oraz Słoweńską Agencję Badań Naukowych ARRS‑WEAVE‑NCN‑2021 N5‑0272]. 2023. https://educathum.al.uw.edu.pl/education-at-the-frontiers-of-the-human-the-challenge-of-new-technologies/ [access: 12.11.2025].
Verschueren, J. (2012). Ideology in language use: Pragmatic guidelines for empirical research. Cambridge University Press.
Winiarczyk, A., & Warzocha, T. (2021). Edukacja zdalna w czasach pandemii COVID-19. Forum Oświatowe, 33(1), 61–76; https://doi.org/10.34862/fo.2021.1.4.
Žmavc, J., & Bezlaj, L. Z. (2024a). The EU policy discourse on EdTech and constructing the image of an excellent teacher. Learning, Media and Technology; https://doi.org/10.1080/17439884.2024.2405859.
Žmavc, J., & Bezlaj, L. Z. (2024b). „Neizmerni potencial, da zagotovi koristi”: Analiza diskurza slovenskih dokumentov vzgojno-izobraževalnih politik o tehnologiji. Sodobna Pedagogika, 75(141), 28–54.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Krzysztof Skonieczny, Martyna Popławska