Autopercepcja uzdolnień a wybór profilu studiów w świetle osiągnięć szkolnych i opinii nauczycieli – perspektywa analizy transakcyjnej

Main Article Content

Zbigniew Chodkowski
https://orcid.org/0000-0001-5114-2314

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę wewnętrznych uwarunkowań decyzji edukacyjnych studentów w kontekście ich osiągnięć w szkole średniej. Głównym celem badań była analiza związku między autopercepcją zdolności a faktycznie wybranym profilem kształcenia (humanistycznym vs inżynierskim). Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego na grupie N=1180 studentów. Analiza statystyczna wykazała, że kluczowym predyktorem wyboru jest proces społecznego etykietowania przez nauczycieli (C=0,349). Z perspektywy edukacyjnej analizy transakcyjnej proces ten interpretowany jest jako mechanizm kształtowania skryptu edukacyjnego jednostki poprzez system znaków rozpoznania (głasków) emitowanych przez kadrę pedagogiczną. Wyniki wskazują, że wybór studiów nie jest jedynie pochodną ocen, ale realizacją utrwalonej w szkole tożsamości edukacyjnej, w której zewnętrzne atrybucje stają się wewnętrznym nakazem skryptowym.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział

Raporty z badań

Biogram autora

Zbigniew Chodkowski - Uniwersytet Rzeszowski

Zbigniew Chodkowski– naukowiec zajmujący się pedagogiką szkoły wyższej oraz socjologią edukacji. Jego badania koncentrują się na procesach podejmowania decyzji edukacyjnych, wsparciu młodych dorosłych w środowisku akademickim oraz mechanizmach adaptacji absolwentów do środowiska pracy. Obecnie przygotowuje opracowania dotyczące systemów opieki i wsparcia studentów”.

Jak cytować

Chodkowski, Z. (2026). Autopercepcja uzdolnień a wybór profilu studiów w świetle osiągnięć szkolnych i opinii nauczycieli – perspektywa analizy transakcyjnej. Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 15, eat-2026-rb-05. https://doi.org/10.16926/eat.2026.15.07.pl

Bibliografia

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.

Bourdieu, P. (2005). Dystynkcja: Społeczna krytyka władzy sądzenia. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Bukowski, P. (2020). Student mobility and sorting of students. Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics, 303(3), 5–34. https://doi.org/10.33119/GN/125587

Bukowski, P., & Kobus, M. (2012). Educational equality of opportunity in Poland. Ekonomista, 5, 605–627.

Collins, R. (2019). The credential society: An historical sociology of education and stratification. Columbia University Press.

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The „what” and „why” of goal pursuits. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01

Długosz, P. (2017). Strategie życiowe młodzieży na pograniczu polsko-ukraińskim. Zakład Wydawniczy Nomos.

Gromkowska-Melosik, A. (2011). Edukacja i (nie)równość społeczna kobiet: Studium dynamiki dostępu. Oficyna Wydawnicza „Impuls”

Jagieła, J. (2011). Analiza transakcyjna w edukacji. Wydawnictwo AJD.

Kwieciński, Z. (1992). Socjopatologia edukacji. Wydawnictwo Edytor.

Marynowicz-Hetka, E. (2006). Pedagogika społeczna (t. 1). PWN.

Meighan, R. (1993). Socjologia edukacji. Wydawnictwo UMK.

Modrzewski, J. (2007). Socjalizacja i uczestnictwo społeczne: Studium socjopedagogiczne. Wydawnictwo Naukowe UAM.

Szafraniec, K. (2011). Młodzi 2011. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

Szelewa, D., & Polakowski, M. (2008). Who cares? Changing patterns of childcare in Central and

Eastern Europe. Journal of European Social Policy, 18(2), 115–131. https://doi.org/10.1177/0958928707087589

Szkudlarek, T. (2019). Pedagogika krytyczna. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Pedagogika: Podręcznik akademicki (t. 1, s. 363–377). PWN.

White, R. W. (1959). Motivation reconsidered: The concept of competence. Psychological Review, 66(5), 297–333. https://doi.org/10.1037/h0040934