Determinants of functional diagnosis and strategies of work in school relations with students with diverse educational needs - in the opinions of teachers and students of special education
Main Article Content
Abstrakt
Uwarunkowania diagnozy funkcjonalnej a strategie pracy w relacji szkolnej z uczniami ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi
Diagnoza funkcjonalna staje się dziś kluczowym elementem procesu nauczania i uczenia się w szkole. Pozwala ona na identyfikację potrzeb uczniów oraz dostosowanie strategii nauczania do indywidualnych umiejętności i możliwości każdego ucznia. W celu prawidłowego przeprowadzenia diagnozy funkcjonalnej, konieczne jest uwzględnienie wielu uwarunkowań. W niniejszym artykule skoncentrowano się na analizie dotychczasowych oraz najbardziej aktualnych koncepcji dotyczących istoty, założeń, cech charakterystycznych, zasad związanych z diagnostyką funkcjonalną, które stanowią wynik wieloletniej pracy teoretycznej, praktycznej i badawczej licznego grona specjalistów zajmujących się tą problematyką. Zaprezentowano też fragment badań własnych dotyczący postrzegania diagnozy funkcjonalnej i jej uwarunkowań w obecnej rzeczywistości edukacyjnej przez czynnych nauczycieli oraz studentów kierunku pedagogika specjalna. W badaniach zastosowano strategię jakościową, posłużono się metodą wywiadu częściowo-ustrukturyzowanego, indywidualnego w formie pisemnej. W opracowaniu niniejszym zawarto też wnioski z przeprowadzonych badań, refleksje własne, a także implikacje dla praktyki pedagogicznej dotyczące czynników, które mogą sprzyjać lepszej efektywności procesu diagnostycznego, a tym samym strategiom stosowanym w pracy edukacyjno-terapeutycznej z uczniami o zróżnicowanych potrzebach w placówkach ogólnodostępnych.
Downloads
Article Details
Numer
Dział

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
OŚWIADCZENIE AUTORA:
Mam świadomość, że czasopismo jest wydawane na licencji Creative Commons - Uznanie autorstwa (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode).
Przesyłając artykuł wyrażam zgodę na jego udostępnienie na tej licencji
Jak cytować
Bibliografia
Béland, S. , & Marcoux, G. (2016). Regards sur l’évaluation diagnostique. Mesure et évaluation en éducation,3, 1-5. https://doi.org/10.7202/1034.
Bugdalski, B. (2024, April 22). Szykuje się nowy obowiązek w szkołach. Będą robili diagnozę funkcjonalną. Portal Samorządowy. https://www.portalsamorzadowy.pl/edukacja/
Byra, S. (2022). Szkolna ocena funkcjonalna w kontekście Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). https://mwm.us.edu.pl/wp-content/uploads/2022/12/Szkolna-ocena-funkcjonalna-a-ICF.pdf
Cieszyńska-Rożek, J., Korendo, M. (2021). Dymensjonalna diagnoza rozwoju dziecka. Wydawnictwo Centrum Metody Krakowskiej.
Cytowska, B. (2006). Podejście diagnostyczne wobec dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. In B. Cytowska, B. Winczura (Eds.) Dziecko z zaburzeniami w rozwoju. Konteksty diagnostyczne i terapeutyczne (s. 53-64). Oficyna Wydawnicza “Impuls”.
Domagała-Zyśk, E., Knopik, T., & Oszwa, U. (2018). Znaczenie diagnozy funkcjonalnej w edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Roczniki Pedagogiczne, 3, 77–90. https://doi.org/10.18290/rped.2018.10.3-5
Domagała-Zyśk, E., Knopik, T., & Oszwa, U. (2023). Szkolna ocena funkcjonalna: Przebieg procesu w aspekcie aktywności i uczestnictwa. Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Florian, L., & Camedda, D. (2019). Enhancing teacher education for inclusion. European Journal of Teacher Education, 1, 4–8. https://doi.org/10.1080/02619768.2020.1707579
Gałecki, P., & Święcicki, Ł. (Eds.). (2015). Kryteria diagnostyczne z DSM-5. Desk Reference. Edra Urban & Partner.
Głodkowska, J. (1999). Poznanie ucznia szkoły specjalnej. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Goldstein, S., Naglieri, J. A., & Ozonoff, S. (2017). Diagnoza zaburzeń ze spektrum autyzmu. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Krause, A. (2011). Współczesne paradygmaty pedagogiki specjalnej. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Kwasiborska-Dudek, J., & Emiluta-Rozya, D. (2020). Diagnoza i terapia logopedyczna małego dziecka z zaburzeniem ze spektrum autyzmu (ASD). Wydawnictwo Harmonia Universalis.
Marcinkowska, B. (2004). Diagnoza umiejętności funkcjonalnych dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. W J. Głodkowska & A. Giryński (Eds.), Osobowość, samorealizacja, odpowiedzialność, bezpieczeństwo, autonomia. Teoria, empiria i praktyka w rehabilitacji osób z niepełnosprawnością umysłową od dzieciństwa do późnej dorosłości (p. 160–166). Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Marcinkowska, B. (2009). Diagnoza dla jakości życia osób z niepełnosprawnością intelektualną. In J. Głodkowska (Eds.) Pedagogika specjalna. Różne poszukiwania – wspólna misja (p.239-247). Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Niemiec, M. (2018). Diagnozowanie sytuacji rodzinnej osób z niepełnosprawnością – obszary, problemy, aspekty etyczne. In M. Penczek, A. Szafrańska (Eds.), Wybrane przestrzenie niepełnosprawności. Teoria, diagnoza, badania (p. 45—56). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Otrębski, W., Mariańczyk, K., Amilkiewicz-Marek, A., Bieńkowska, K. I., Domagała-Zyśk, E., Kostrubiec-Wojtachnio, B., Papuda-Dolińska, B., & Pisula, E. (2022). Standardy przebiegu oceny funkcjonalnej oraz planowania wsparcia edukacyjno-specjalistycznego. Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Shimada, N. (2023). Edukacja. Znaczenie rozwoju prawej półkuli w dzieciństwie. Wydawnictwo Bookreader.
Skulicz, D. (2010). Badania opisowe i badania diagnostyczne. In S. Palka (Eds.), Podstawy metodologii badań w pedagogice (p. 221–236). Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Trochimiak, B., & Gosk, U. (2012). Nauczanie diagnostyczne w kształceniu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. In J. Głodkowska (Eds.), Dydaktyka specjalna w przygotowaniu do kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (p. 140–180). Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Ziemski, S. (1973). Problemy dobrej diagnozy. Wydawnictwo Wiedza Powszechna.