Elementy rodzimego folkloru w polskich sonatach skrzypcowych XX wieku

Autor

  • Maryla RENAT Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie Wydział Sztuki Instytut Muzyki Zakład Teorii i Pedagogiki Muzycznej

Słowa kluczowe:

polska sonata skrzypcowa XX wieku

Abstrakt

Artykuł ukazuje inspiracje folklorystyczne zawarte w polskich sonatach skrzypcowych powsta-łych w XX wieku: Rozważania analityczne dotyczą 8 dzieł z I połowy i 3 z II połowy XX wieku. Większość tych kompozycji należy do nurtu tzw. „zapomnianej muzyki polskiej”. Oto ich wykazz datowaniem:

  • —  Michał Józefowicz, Sonata d-moll na skrzypce i fortepian op. 12 (1902),

  • —  Henryk Melcer, Sonata G-dur na skrzypce i fortepian (1907),

  • —  Józef Szulc, Sonata a-moll na skrzypce i fortepian op. 61 (przed 1908),

  • —  Franciszek Brzeziński, Sonata D-dur na skrzypce i fortepian op. 6 (1910),

  • —  Witold Friemann, Sonata e-moll „Polska” na skrzypce i fortepian op. 15 (1913),

  • —  Stefan Bolesław Poradowski, 3 Sonatiny na dwoje skrzypiec op. 11a (1923),

  • —  Alfred Gradstein, Sonatina C-dur na skrzypce i fortepiano (1937),

  • —  Stanisław Wisłocki, Sonata F-dur na skrzypce i fortepian (1942),

  • —  Jerzy Kolasiński, Sonatina na skrzypce i fortepian „alla rustica” (1971),

  • —  Jerzy Młodziejowski, Sonata na dwoje skrzypiec (1972),

  • —  Joanna Bruzdowicz, I Sonata „Il Ritorno” na skrzypce solo (1990).

    Omówienie tych utworów następuje w porządku chronologicznym. Celem przeprowadzonychanaliz jest uzyskanie odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Które elementy polskiego folkloru zaistniały w sonacie polskiej XX wieku?

  2. W jaki sposób zostały zastosowane, a więc jakie techniki kompozytorskie wykorzystano w ich

    opracowaniu?

  3. Jaką funkcję nadali tym utworom poszczególni twórcy?

    Każdy z utworów poddany jest analizie rozpatrującej wymienione wcześniej problemy badawcze

i zilustrowany przykładami nutowymi. Z badań wynika, że w tym gatunku zaistniały cztery elementypolskiego folkloru, zastosowane w odmienny sposób przez różnych twórców. Należą do nich: 

  • —  cechy melorytmiczne tańców mazurowych (w strukturach tematów oraz jako stylizacja w funkcji części sonaty – w 6 utworach),

  • —  stylizacje krakowiaka w funkcji finału sonaty – w 2 utworach,

  • —  nawiązanie do charakteru poloneza (cechy melorytmiczne tematów w 2 utworach),

  • —  stylizacja śpiewów góralskich, tzw. „Wierchowej nuty” w funkcji części wolnej – w 1 utworze.

Pobrania

Opublikowane

2019-10-04

Inne teksty tego samego autora

1 2 > >>