Język rozważań Sebastiana Petrycego z Pilzna o wychowaniu i edukacji bez kobiet i nie dla kobiet
Pdf

Słowa kluczowe

Sebastian Petrycy z Pilzna
wychowanie kobiet
edukacja kobiet
polski renesans
język koncepcji pedagogicznej Sebastian Petrycy of Pilsen
upbringing of women
education of women
Polish Renaissance
language of pedagogical concept

Abstrakt

Szkic jest próbą przywołania sylwetki Sebastiana Petrycego z Pilzna, polskiego renesansowego lekarza, filozofa, arystotelika, poety i przede wszystkim twórcy autonomicznej koncepcji pedagogiczno-filozoficznej, w kontekście analizy tekstów źródłowych, w których autor podejmuje zagadnienia związane z wychowaniem i edukacją kobiet. Rozstrzygnięcia pedagogiczne Petrycego zawarte w Przydatkach do pism Arystotelesa dotyczące kształcenia umysłowego, moralnego i fizycznego kobiet w sposób zdecydowany należy uznać za bezpośrednią kontynuację poglądów w tej kwestii Arystotelesa i Konrada z Byczyny. Wybitny przedstawiciel polskiego renesansu powinien był, jak się wydaje, znać, chociażby pobieżnie, fragmenty tekstów Kwintyliana, św. Hieronima czy Erazma z Rotterdamu poświęcone wychowaniu kobiet. Nigdzie jednak, w żadnym fragmencie Przydatków, nie można wskazać choćby cienia inspiracji Petrycego „Kształceniem mówcy”, „Listem do Lety” czy „Rozmową opata z Magdalą”. W recepcji antycznej myśli o wychowaniu kobiet w koncepcji pedagogicznej Sebastiana Petrycego z Pilzna nie znalazł również swojego miejsca Platon. To Arystoteles, także w warstwie języka, wytycza kształt i jakość świata kobiet, przedstawiony przez renesansowego autora pierwszej koncepcji pedagogiczno-filozoficznej stworzonej dla polskiego odbiorcy.

https://doi.org/10.16926/pe.2019.12.08
Pdf

Bibliografia

Balbus, S. (1993). Między stylami. Kraków: Wydawnictwo Universitas.

Hezjod (1999). Prace i dni. W: Hezjod, Narodziny bogów (Theogonia). Prace i dni. Tarcza (tłum. J. Łanowski). Warszawa: Wyd. Prószyński i S-ka.

Komeński, J.A. (1956). Wielka dydaktyka (tłum. K. Remerowa). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Kot, S. (1929). Źródła do historji wychowania. T. 1. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Leniek, J. (1907). Poglądy pedagogiczne Sebastyana Petrycego. Lwów: Nakładem Autora z I. Związkowej Drukarni.

Michalkiewicz-Gorol, A. (2012). Poeta zapomniany. Konteksty Kultury, 8, 5–14.

Modrzewski, A.F. (1953). O poprawie Rzeczypospolitej. W: Dzieła wszystkie. T. 1 (tłum. E. Jędykiewicz). Wstęp Ł. Kurdybacha. Red. i komentarze S. Bodniak. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Petrycy, S. (1609). Horatius Flaccus w trudach więzienia moskiewskiego na utulenie żalów w Lyrickich pieśniach zawarty. Kraków: Wyd. J. Łoś.

Petrycy, S. (1618). Ekonomiki Arystotelesowej, to jest rządu domowego z dokładem księgi dwoje. Kraków: W drukarni Macieja Jędrzejowczyka roku pańskiego 1618. In folio str. 135. Nlb. 8.

Petrycy, S. (1956). Pisma wybrane. T. 2. Oprac. W. Wąsik. Wstęp K. Grzybowski, Warszawa: PWN.

Wąsik, W. (1912). Literatura polskich przekładów Arystotelesa jako przyczynek do historii folozofji w Polsce. Przegląd Filozoficzny, 15 (3), 320–339.

Wąsik, W. (1968). System pedagogiczny Sebastiana Petrycego z Pilzna. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Winniczuk, L. (1973). Kobiety antycznego świata (tłum. S. Srebrny). Warszawa: PWN.

Vives, J.L. (1968). O wychowaniu niewiasty chrześcijanki (s. 271–299). W: O podawaniu umiejętności (tłum., wstęp i przyp. A. Kempfi. Wrocław: Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.