Pedagogika i zwrot językowy – wstęp do problematyki
Pdf

Słowa kluczowe

język
zwrot językowy
pedagogika language
linguistic turn
educational studies

Abstrakt

Celem artykułu jest wskazanie na wybrane, podstawowe konsekwencje zwrotu językowego dla pedagogiki jako dyscypliny naukowej i praktyki. Zjawisko linguistic turn było efektem ewolucji w obrębie filozofii języka, w związku z czym artykuł uwzględnia autorską interpretację historii przemian kategorii języka, akcentując proces jej emancypacji wobec innych kategorii filozoficznych (epistemologicznych). Zwieńczeniem ewolucji filozofii języka był zwrot lingwistyczny, który wraz z całą serią kolejnych „turns” wpisał się w charakterystykę tzw. nowej humanistyki i jej metodologii. Tak zarysowane tło historyczne i filozoficzno-językowe pozwala na wskazanie wybranych konsekwencji problematyki zwrotu językowego dla teorii i praktyki pedagogicznej.

https://doi.org/10.16926/pe.2019.12.04
Pdf

Bibliografia

Beckmann, J.P. (1995). Wilhelm von Ockham. Munchen: Verlag C.H. Beck.

Bieszczad, B. (2013). Pedagogika i język. Perspektywa ponowoczesna, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Bohuszewicz, P. (2010). Po czy w ramach poststrukturalizmu? Zwroty badawcze wobec przełomów paradygmatycznych w najnowszym literaturoznawstwie polskim. W: J. Kowalewski, W. Piasek (red.), Zwroty badawcze w humanistyce (s. 15–45). Olsztyn: Wydawnictwo Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Chmielewski, A. (2003). Filozofia Poppera. Analiza krytyczna. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Dąmbska, I. (1993). Zarys historii filozofii greckiej. Lublin: Wydawnictwo Daimonion.

Gawroński, G. (1984). Dlaczego Platon wykluczył poetów z Państwa. U źródeł współczesnych badań nad językiem, Warszawa: Wydawnictwo Znak.

Grzegorczyk, A. (1992). Niekartezjańskie współrzędne w dzisiejszej humanistyce. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Harris, R. (1988). Language, Saussure and Wittgenstein. How to Play Games with Words. London – New York: Routledge and Kegan Paul.

Hejnicka-Bezwińska, T. (2008). Pedagogika ogólna. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne. Herder, J.G. (1987). Rozprawa o pochodzeniu języka. Wrocław – Warszawa: Wydawnictwo Ossolineum.

Jadacki, J. (2009). Dobra robota w filozofii. W: R. Kleszcz (red.), Widnokrąg analityczny. Księga dedykowana Profesorowi Adamowi Nowaczykowi dla uczczenia jego dorobku naukowego (s. 29–43). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Jakel, O. (2003). Metafory w abstrakcyjnych domenach dyskursu. Kognitywno-lingwistyczna analiza metaforycznych modeli aktywności umysłowej, gospodarki i nauki. Kraków: Wydawnictwo Universitas.

Kmita, J. (2007). Konieczne serio ironisty. O przekształcaniu się problemów filozoficznych w kulturoznawcze. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Kowalewski, J., Piasek, W. (red.). (2010). Zwroty badawcze w humanistyce, Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Kuhn, T.S. (2001). Struktura rewolucji naukowych. Warszawa: Fundacja Aletheia.

Kurcz, I. (2000). Psychologia języka i komunikacji. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.

Łopatkiewicz, A. (2017). Współczesna pedagogika polska w perspektywie problematyki paradygmatu. Studium teoretyczne. Niepublikowana praca doktorska. Kraków.

Maciejczak, M. (2010). Zwrot językowy w filozofii. Od Fregego do Searle’a. Warszawa: Wydawnictwo Oficyny Wydawniczej Politechniki Warszawskiej.

Martens, E., Schnadelbach, H. (red.) (1995). Filozofia. Podstawowe pytania, Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna.

Milerski, B., Śliwerski, B. (red.) (2000). Pedagogika. Leksykon. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mill, J.S. (1962). System logiki dedukcyjnej i indukcyjnej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Nycz, R. (2017). Kultura jako czasownik. Sondowanie nowej humanistyki. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN.

Platon (1990). Kratylos (tłum. W. Amsterdamski). Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum.

Rasiński, L. (2009). Reguły i gry świata społecznego – Wittgenstein, de Saussure i zwrot lingwistyczny w filozofii społecznej. W: L. Rasiński (red.). Język, dyskurs, społeczeństwo (s. 7–30). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Rorty, R. (1992). Introduction. Metaphilosophical Difficulties of Linguistic Philosophy. W: R. Rorty (red.), The Linguistic Turn: Essays in Philosophical Method. Chicago: University of Chicago Press.

Rorty, R. (1994). Filozofia a zwierciadło natury. Warszawa: Wydawnictwo Spacja.

Rorty, R. (1996). Przygodność, ironia, solidarność. Warszawa: Wydawnictwo Spacja.

Rorty, R. (2009). Filozofia jako polityka kulturalna. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik.

Szubka, T. (2009). Neopragmatyzm, Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Życiński, J. (1982). Język i metoda, Kraków: Wydawnictwo Znak.