Graduał Jana Olbrachta z Archiwum Katedry Wawelskiej. Opis zewnętrzny

  • Marta POPOWSKA Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie Wydział Sztuki Instytut Muzyki Zakład Teorii i Pedagogiki Muzycznej https://orcid.org/0000-0002-6093-2796
Słowa kluczowe: średniowieczna muzyka polska, muzyka liturgiczna, liturgia w katedrze wawelskiej, średniowieczne manuskrypty, Graduał Jana Olbrachta, Archiwum Kapitulne na Wawelu

Abstrakt

Badania chorału gregoriańskiego w Polsce są potrzebne dla ustalenia genezy, specyfiki i odręb- ności polskiej kultury muzycznej, która wyrosła na fundamencie twórczości europejskiej. Śledzenie rozwoju chorału w Polsce jest również interesujące ze względu na jego wpływ na inne formy mu- zyki religijnej, które rozwijają się u nas już od XIV wieku. Poza tym badania te mają jeszcze inny ważny aspekt, mianowicie chodzi o uzupełnienie ogólnego piśmiennictwa muzykologicznego in- formacjami zawartymi w polskich źródłach średniowiecznych. Zachodnioeuropejskie publikacjeprzedstawiają bowiem naszą kulturę mediewistyczną czasem jednostronnie, nie uwzględniając re- zultatów dociekań polskich muzykologów w tym zakresie. Analizy źródłoznawcze polskich śre- dniowiecznych rękopisów liturgicznych szczególne znaczenie posiadają dziś, ponieważ zachował się w Polsce jedynie mały procent dawnego ich zasobu. Świadczą o tym niezaprzeczalnie informa-cje zawarte w dawnych inwentarzach bibliotecznych i aktach wizytacji biskupich. Przedmiotemniniejszego artykułu jest opis zewnętrzny trzytomowego Graduału Jana Olbrachta. W rozwiązaniu niniejszej problematyki wykorzystałam heurystykę, typową metodę stosowaną w pierwszym etapie badań źródłoznawczych. W artykule obejmuje ona najpierw omówienie literatury przedmiotu. Da- lej przedstawiam opis zewnętrzy kodeksu, na który składają się okoliczności i czas powstania gra- duału, format biblioteczny, opis opraw wszystkich trzech tomów, materiał pisarski, struktura we- wnętrzna bloków poszczególnych ksiąg oraz ich ubytki, foliacja, dopisy i palimpsest, a także stanzachowania. Ostatnią część artykułu stanowi analiza paleograficzna, w której poruszam następującekwestie: obraz graficzny karty, pismo literackie i muzyczne oraz zdobnictwo.

Opublikowane
2019-10-04