Sport i Turystyka wykorzystuje proces recenzji naukowej w celu wspierania jakości naukowej, rygoru metodologicznego i rzetelności publikowanych prac. Od recenzentów oczekuje się niezależnej, obiektywnej, konstruktywnej i terminowej oceny zgłoszonych manuskryptów. Niniejsze wytyczne opierają się na zasadach i rekomendacjach Committee on Publication Ethics (COPE) oraz, w stosownych przypadkach, International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE).

1. Rola recenzenta

Recenzenci powinni oceniać manuskrypty w granicach swoich kompetencji oraz przedstawiać jasne, oparte na argumentach komentarze, które pomagają redaktorom w podjęciu świadomej decyzji i wspierają autorów w doskonaleniu pracy.

Recenzje powinny być obiektywne, konstruktywne, rzeczowe i koncentrować się na naukowej treści manuskryptu. Krytyka o charakterze osobistym wobec autorów jest niedopuszczalna. Recenzenci powinni wyraźnie odróżniać istotne problemy, które mogą wpływać na ważność lub interpretację pracy, od kwestii drugorzędnych związanych z prezentacją lub raportowaniem.

Rekomendacje recenzentów mają charakter doradczy. Ostateczne decyzje redakcyjne są podejmowane zgodnie z Polityką wydawniczą czasopisma.

2. Kwalifikacje recenzenta i konflikty interesów

Recenzenci powinni przyjmować zaproszenie do recenzji tylko wtedy, gdy posiadają wystarczające kompetencje do oceny manuskryptu i są w stanie przeprowadzić bezstronną ocenę w uzgodnionym terminie. Jeżeli istotne elementy manuskryptu wykraczają poza ich kompetencje, powinni poinformować o tym redaktora.

Recenzenci muszą ujawniać wszelkie relacje lub okoliczności, które mogłyby wpływać lub sprawiać uzasadnione wrażenie wpływania na ich obiektywność. Potencjalne konflikty mogą obejmować relacje osobiste, zawodowe, akademickie lub finansowe z autorami lub ich instytucjami.

Recenzenci zatrudnieni w tej samej instytucji co którykolwiek z autorów nie mogą recenzować manuskryptu. Recenzenci powinni również odmówić wykonania recenzji w przypadku aktualnej lub niedawnej bliskiej współpracy zawodowej, relacji promotorskiej, mentorskiej lub innej relacji z autorem, która mogłaby w uzasadniony sposób podważać niezależność recenzji.

Jeżeli potencjalny konflikt interesów ujawni się po przyjęciu zaproszenia do recenzji, recenzent powinien niezwłocznie poinformować o tym Biuro Redakcyjne.

3. Poufność

Zgłoszone manuskrypty oraz materiały z nimi związane mają charakter poufny. Recenzenci nie mogą udostępniać, omawiać, rozpowszechniać ani wykorzystywać informacji zawartych w manuskrypcie dla własnych korzyści osobistych, zawodowych lub naukowych przed jego publikacją.

Recenzenci nie mogą przekazywać manuskryptu ani delegować wykonania recenzji współpracownikom, osobom szkolonym lub innym osobom bez uprzedniej zgody czasopisma. Jeżeli inna osoba wnosi istotny wkład w recenzję za zgodą redakcji, jej udział musi zostać ujawniony redaktorowi.

Recenzenci nie mogą bezpośrednio kontaktować się z autorami w sprawie manuskryptu bez uprzedniej zgody czasopisma.

Recenzenci muszą przestrzegać Polityki wykorzystania generatywnej sztucznej inteligencji obowiązującej w czasopiśmie. Generatywna AI nie może zastępować niezależnego osądu naukowego recenzenta, a recenzent pozostaje w pełni odpowiedzialny za treść recenzji. Manuskrypty nie mogą być przesyłane do systemów generatywnej AI, jeżeli nie można zagwarantować poufności, a każde istotne wykorzystanie generatywnej AI podczas przygotowywania recenzji musi zostać ujawnione czasopismu.

4. Przeprowadzanie recenzji

Recenzenci oceniają manuskrypty z wykorzystaniem strukturalnego formularza recenzji czasopisma. Ocena powinna uwzględniać, w stosownych przypadkach:

znaczenie i wkład naukowy pracy;
jasność pytania badawczego lub celu pracy;
adekwatność projektu badania i metodologii;
odpowiedniość metod statystycznych lub innych metod analitycznych;
jasność i kompletność raportowania;
ważność i interpretację wyników;
zgodność wniosków z przedstawionymi wynikami;
właściwe wykorzystanie odpowiedniej literatury; oraz
ogólną jasność i jakość prezentacji.

Recenzenci powinni przedstawiać komentarze wyjaśniające podstawy swojej oceny, a nie ograniczać się wyłącznie do ocen punktowych lub ogólnych stwierdzeń.

Komentarze przeznaczone dla autorów powinny być konstruktywne i wystarczająco jasne, aby mogły stanowić podstawę do poprawy manuskryptu. W razie potrzeby recenzenci mogą również przekazać odrębne, poufne komentarze wyłącznie dla redaktora.

Recenzenci nie powinni wymagać cytowania własnych prac ani innych konkretnych publikacji, chyba że są one rzeczywiście istotne i niezbędne do poprawy naukowej jakości manuskryptu.

5. Wątpliwości dotyczące rzetelności badań i etyki

Od recenzentów nie oczekuje się prowadzenia formalnego dochodzenia w sprawie nierzetelności naukowej. Jeżeli jednak podczas recenzji zidentyfikują potencjalny problem, powinni zgłosić go poufnie redaktorowi.

Takie wątpliwości mogą dotyczyć m.in. podejrzenia plagiatu lub nieuzasadnionego podobieństwa tekstowego, publikacji wtórnej lub redundantnej, budzących wątpliwości danych lub analiz, problemów etycznych, niewłaściwych praktyk cytowania, nieujawnionych konfliktów interesów lub innych kwestii mogących wpływać na rzetelność pracy.

Recenzent powinien opisać zgłaszaną wątpliwość i, w miarę możliwości, wskazać odpowiedni fragment manuskryptu lub materiału dodatkowego. Biuro Redakcyjne odpowiada za ustalenie, czy konieczne jest dalsze postępowanie zgodnie z Polityką etyczną czasopisma.

6. Terminowość

Recenzenci powinni niezwłocznie odpowiadać na zaproszenia do recenzji i przyjmować je tylko wtedy, gdy są w stanie zakończyć ocenę w uzgodnionym terminie.

Jeżeli okoliczności ulegną zmianie lub potrzebny będzie dodatkowy czas, należy możliwie szybko poinformować o tym Biuro Redakcyjne.

Jeżeli recenzent nie może podjąć się recenzji, może zasugerować alternatywnych recenzentów posiadających odpowiednie kompetencje, pod warunkiem że rekomendacje te są przedstawiane obiektywnie i nie mają na celu wpływania na wynik procesu redakcyjnego.

7. Przekazanie recenzji

Recenzenci powinni przekazać swoją ocenę za pośrednictwem elektronicznego systemu recenzji czasopisma, korzystając ze strukturalnego formularza recenzji.

Recenzja powinna zawierać ogólną rekomendację, konstruktywne komentarze dla autorów oraz, w razie potrzeby, poufne komentarze dla redaktora.

Rekomendacja powinna być spójna z problemami wskazanymi w recenzji, przy czym istotne kwestie wymagające poprawy powinny być wyraźnie odróżnione od sugestii opcjonalnych.

Ostateczna decyzja redakcyjna pozostaje w gestii Redaktora Naczelnego lub wyznaczonego redaktora.