Wychowanie fizyczne i sport w szkolnictwie polonijnym w Niemczech w latach 1918–1939

Abstrakt

W latach 1918–1939 w Niemczech mieszkało około 1,5 mln ludności polskiej. Najwięcej Polaków żyło na Śląsku, w Prusach Wschodnich, w centralnej części tego kraju, w Nadrenii-Westfalii oraz na pograniczu wschodnim. Formami działalności patriotycznej – mającymi na celu m.in. uniknięcie asymilacji – były wychowanie fizyczne, sport, turystyka i rekreacja oraz ruch gimnastyczny w ramach Towarzystwa Gimnastycznego ,,Sokół”. Ważną rolę w tej działalności narodowej odgrywało polskie szkolnictwo w Niemczech. Sprawami szkolnictwa zajmował się powstały w 1922 roku Związek Polskich Towarzystw Szkolnych. Wśród wielu przedmiotów dużą popularnością cieszyły się lekcje wychowania fizycznego i pozalekcyjne zajęcia sportowe. W latach 1918–1939 trwała walka o rozwój polskiego szkolnictwa w Niemczech. W ramach zajęć szkolnych odbywały się lekcje wychowania fizycznego oraz pozalekcyjne zajęcia sportowo-turystyczne. Polsko-niemiecka rywalizacja o polską szkołę dotyczyła zwłaszcza terenów pogranicza, gdzie działalność sportowa była bardzo aktywna. Wychowanie fizyczne i sport szkolny spełniały rolę utylitarną, prewencyjną oraz patriotyczną. Należy podkreślić, że wszyscy uczniowie polskich szkół w Niemczech byli objęci w ramach programu obligatoryjnymi lekcjami wychowania fizycznego.