Słowa kluczowe
edukacja kulturowa
emigracja
Polskie Sobotnie Szkoły
tożsamość kulturowa
Abstrakt
Artykuł prezentuje Polską Sobotnią Szkołę w Medway – lokalne centrum polskiego niematerialnego dziedzictwa kulturowego (NDK) w Wielkiej Brytanii. Zagadnienia badawcze koncentrują się na specyfice funkcjonowania placówki, jej działaniach podejmowanych w zakresie upowszechniania, podtrzymywania i ochrony polskiego NDK oraz na potencjale szkoły i trudnościach, z którymi się mierzy. Materiał badawczy zebrano za pośrednictwem wywiadów przeprowadzonych z nauczycielami i rodzicami oraz obserwacji i analizy źródeł wtórnych. Placówka tworzy wspólnotę rodzinną, na którą oddziałują interakcje pomiędzy uczniami, nauczycielami a rodzicami. Celem procesu dydaktycznego jest kształtowanie więzi dzieci i młodzieży z ojczyzną, a podtrzymywanie i ochrona polskiego NDK realizowana jest poprzez organizację świąt, uroczystości narodowych i wydarzeń kulturowych. Szkoła zmaga się z ograniczeniami infrastrukturalnymi, kadrowymi, finansowymi i zróżnicowanym poziomem identyfikacji kulturowej uczniów.
Bibliografia
Barszcz, T. (2022). Status prawny mniejszości narodowych i mniejszości etnicznych w Wielkiej Brytanii. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości.
Blake, J. (2017). The Impact of UNESCO’s 2003 Convention on National Policy-Making: Developing a New Heritage Protection Paradigm? In: M.L. Stefano, & P. Davis (eds.), Abingdon The Routledge Companion to Intangible Cultural Heritage (pp. 69–78). London: Routledge.
Czekała, A., & Błaszczyk, Sz. (2022). Mniejszości narodowe w Wielkiej Brytanii. Roczniki Studenckie Akademii Wojsk Lądowych, 6, 17–29.
GUS. (2023). Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2018–2023. Warszawa: GUS.
Howe, B. (2016). Polish Education in the United Kingdom. In: K. Zechenter (eds.), Po polsku na Wyspach. A Guide for Parents of Bilingual Children: Londyn: Fundacja M.B. Grabowskiego, Fundacja Stowarzyszenia Kombatantów Polskich w Wielkiej Brytanii.
ORPEG (2025). Polska Sobotnia Szkoła w Medway. https://www.orpeg.pl/db/web/database/entry/7390 [access: 17.07.2025].
Rubacha, K. (2016). Metodologia badań nad edukacją. Warszawa: Editions Spotkania.
Schreiber, H. (2005). Międzynarodowa ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego, Stosunki Międzynarodowe, 32(3–4), 169–187.
Schreiber, H. (eds.) (2005). Niematerialne dziedzictwo kulturowe. Zbiór dokumentów. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
UNESCO (2024). Our History. https://unesco.org.uk/about/history [access: 18.08.2025].
UNESCO (2025). Intangible cultural heritage. https://ich.unesco.org/en/home [access: 18.08.2025].
UNESCO Convention (2003). On the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage.
UNESCO Convention (2011). On the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, drawn up in Paris on 17 October 2003, Journal of Laws No. 172, item 1018.
United Kingdom Census. (2021). Office for National Statistic. https://www.ons.gov.uk/census [access: 18.08.2025].
Zamecka-Zalas, O. (2018). Rola rodziców i szkoły w edukacji dzieci na emigracji na przykładzie Polskiej Szkoły Przedmiotów Ojczystych im. Tadeusza Kościuszki w Londynie. Wychowanie w Rodzinie, 26(2), 203–2024; https://doi.org/10.34616/wwr20182.203.223.
Zamecka-Zalas, O. (2021). Wychowanie dziecka w polskiej kulturze w warunkach emigracji na przykładzie polskich szkół sobotnich w Londynie. Kultura-Społeczeństwo-Edukacja, 2(20), 241–255; https://doi.org/10.14746/kse.2021.20.15.
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (c) 2025 Kinga Lisowska