Writers’ and Artists’ Homes: The “Kraków Manor” and the “Górek Estate” of the Kossak Family
Keywords:
home, Kossak family, 20th-century literature and cultureAbstract
This essay is dedicated to the homes of artists and writers from the Kossak family, a lineage that has made significant contributions to Polish culture since the second half of the 19th century. Its progenitor was Juliusz Kossak, a distinguished painter of battle scenes, who established a family residence in Kraków, later known as Kossakówka. It became a center of family, social, and cultural life – especially during the time it was inhabited by Wojciech Kossak and his children: Maria, Magdalena, and Jerzy. In Górki Wielkie, located in the Cieszyn Silesia region, Wojciech’s brother, Tadeusz Kossak, settled with his family. This estate became not only the home and creative space of Zofia Kossak but also a meeting place for writers. The essay explores the connections between the artists and their family residences, the lifestyle and customs that prevailed in these homes, and the ways in which the Kossaks’ dwellings were tied to the cultural life of the city and the region.
References
Bittner-Burkot B., Górczanka z wyboru – Zofia Kossak-Szczucka-Szatkowska, [w:] W dolinie Brennicy, red. R. Trojan, wyd. 2, Urząd Gminy Brenna, Brenna 2001.
Czermińska M., Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Universitas, Kraków 2000.
Czermińska M., Miejsca autobiograficzne. Propozycja w ramach geopoetyki, „Teksty Drugie” 2011, nr 5.
Fenby Taylor A., Wspomnienie o mojej Babci – Zofii Kossak, [w:] Zofia Kossak – Bezcenne dziedzictwo, red. E. Hurnik, A. Wypych-Gawrońska, E. Dziewońska--Chudy przy współudziale A. Warzochy, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2020.
Jurgała-Jureczka J., Z innej epoki… Opowieść o Glorii Kossak [w:], G. Kossak, Pragnienia…Marzenia i sny, Biblioteka Kraków, Kraków 2022.
Kamińska A. Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2015.
Korczyk A., Wspomnienie. Simona Kossak (1943–2007), [w:] Spotkanie z Simoną Kossak, Trans Humana, Białystok 2012.
Kossak J., Konie moje niespętane, komentarz poetycki J. Leończuk, Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, Białystok 2019.
Kossak W., Wspomnienia, oprac. K. Olszański, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1971.
Kossak Z., Listy, wybór i oprac. A. Zalewska, Fundacja Servire Veritati Instytut Edukacji Narodowej, Lublin 2017.
Kossak Z., W Polsce Podziemnej. Wybrane pisma dotyczące lat 1939–1944, słowo wstępne W. Bartoszewski, wybór i oprac. S. Jończyk, M. Pałaszewska, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1999.
Legeżyńska A., Dom i poetycka bezdomność w liryce współczesnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996.
Leśnodorski Z., Przy placu Juliusza Kossaka, [w:] tegoż, Wśród ludzi mojego miasta. Wspomnienia i zapiski, przedmowa W. Zechenter, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1968.
Ławski J., Tekst na okładce, [w:] J. Kossak, Konie moje niespętane, komentarz poetycki J. Leończuk, Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, Białystok 2019.
Mokranowska Z., Zwierzyniec Zofii Kossak, [w:] Zofia Kossak – Bezcenne dziedzic-two, red. E. Hurnik, A. Wypych-Gawrońska, E. Dziewońska-Chudy przy współudziale A. Warzochy, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2020.
Morcinek K., Pieczonka-Giec D., Zofia Kossak – zarys biografii, [w:] Zofia Kossak – Bezcenne dziedzictwo, red. E. Hurnik, A. Wypych-Gawrońska, E. Dziewońska-Chudy przy współudziale A. Warzochy, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2020.
Mrożek-Myszkowska J., „Dziedzictwo” Zofii Kossak. Próba monografii, Duet, To-ruń 2012.
Olszański K., Juliusz Kossak, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1988.
Olszański K., Niepospolity ród Kossaków, Wydawnictwo Kossakiana, Kraków 1994.
Olszański K., Wojciech Kossak, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1997.
Panic I., Dzieje Górek Wielkich i Małych, Polskie Towarzystwo Historyczne. Od-dział Brenna, Urząd Gminy Brenna, Cieszyn [b.r.].
Pawlikowska-Jasnorzewska M., Poezje zebrane, t. 1–2, oprac. Aleksander Mady-da, wstępem opatrzył Krzysztof Ćwikliński, Algo, Toruń 1993.
Polskie muzea literackie. Przewodnik, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, Warszawa 2011.
Samozwaniec M., Maria i Magdalena, cz. 1, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1978.
Samozwaniec M., Zalotnica niebieska, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1992.
Starowieyska-Morstinowa Z., Dom, Zysk i S-ka, Poznań 2012.
Zwyczajna świętość. Zofia Kossak we wspomnieniach, wstęp, oprac., wybór tek-stów K. Heska-Kwaśniewicz, Macierz Ziemi Cieszyńskiej, Katowice – Cieszyn 1997.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 prof. dr hab.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
