Nr 2 (2025): Czytanie Dwudziestolecia
Artykuły

Sukces i sława, czyli wizerunek kobiety na łamach czasopisma „Bluszcz” w latach 1926-1930

pdf
  • Julia Najnigier
Julia Najnigier
https://orcid.org/0009-0002-9332-046X (unauthenticated) Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie

Bio

Opublikowane 14.05.2026

Słowa kluczowe

  • „Bluszcz”,
  • kobieta sukcesu,
  • dwudziestolecie międzywojenne,
  • prasa kobieca,
  • stereotypy

Prawa autorskie (c) 2026 Julia Najnigier

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest próba zbadania, w jaki sposób tygodnik „Bluszcz” w latach 1926–1930 kreował wizerunek kobiety sukcesu oraz jakie role społeczne były w nim promowane. Badanie opiera się na analizie zawartości czasopisma; uwzględniono rozmaite gatunki prasowe: artykuły, sylwetki, wywiady i notatki informacyjne, które dotyczyły osiągnięć kobiet w różnych dziedzinach życia. Wyniki analizy pokazują, że „Bluszcz” prezentował kobiety sukcesu w dwojaki sposób – z jednej strony podkreślano ich osiągnięcia i emancypację, z drugiej zaś nadal propagowano tradycyjne role społeczne. Przedstawione w czasopiśmie wzorce inspirowały czytelniczki, ale jednocześnie odzwierciedlały istniejące bariery społeczno-kulturowe, o czym świadczą między innymi stereotypy. Artykuł wskazuje na rolę prasy kobiecej w kształtowaniu aspiracji i tożsamości kobiet w okresie międzywojennym oraz na złożoność narracji dotyczących kobiecego sukcesu
w ówczesnych czasach.

pdf

Bibliografia

  1. Bednarz-Grzybek R., Emancypantka i patriotka. Wizerunek kobiety przełomu XIX i XX wieku w czasopismach Królestwa Polskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2010.
  2. Chwastyk-Kowalczyk J., „Bluszcz” w latach 1918–1939. Tematyka społeczna oraz problemy kultury i literatury, Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej, Kielce 2003.
  3. Łozowska-Marcinkowska K., Sprawy niewieście. Problematyka czasopism kobie-cych Drugiej Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2010.
  4. Paczkowski A., Prasa polska w latach 1918–1939, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1980.
  5. Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej. Zbiór szki-ców, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2000.
  6. Słownik wyrazów obcych, red. J. Tokarski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1971.
  7. Zaremba P., Historia Dwudziestolecia (1918–1939), t. 2, do druku przygotował M. Łatyński, Instytut Literacki, Paryż 1981.
  8. Artykuły i czasopisma
  9. [brak autora], Ankieta, „Bluszcz” 1928, nr 45, s. 12.
  10. [brak autora], Hołd Ameryki dla Curie-Skłodowskiej, „Bluszcz” 1929, nr 42, s. 14.
  11. [brak autora], Kobiety a astronomia, „Bluszcz” 1927, nr 7, s. 15.
  12. [brak autora], Nasza rodaczka na Filipinach, „Bluszcz” 1927, nr 22, s. 13.
  13. [brak autora], Przyjęcie Curie-Skłodowskiej w Ameryce, „Bluszcz” 1929, nr 46, s. 13.
  14. [brak autora], Uczona polska zaryzykowała życie dla wiedzy, „Bluszcz” 1929, nr 42, s. 14.
  15. C.r., Rozwój żeńskiego szkolnictwa zawodowego w Polsce, „Bluszcz” 1927, nr 11, s. 6–8.
  16. C.r., Z naszego programu, „Bluszcz” 1927, nr 1, s. 4.
  17. C.r., Z życia akademiczek, „Bluszcz” 1927, nr 8, s. 1–3.
  18. Czekańska-Heymanowa R., Rajd samochodowy pań Warszawa – Poznań – Warszawa, „Bluszcz” 1927, nr 40, s. 16.
  19. H.C., W niezgodzie z głosem życia, „Bluszcz” 1926, nr 15, s. 499–500.
  20. H.S., Pierwsza kobieta-piekarz w Polsce, „Bluszcz” 1927, nr 22, s. 14.
  21. Jastrzębska N., Dola pracowników umysłowych, „Bluszcz” 1928, nr 25, s. 1–3.
  22. Jastrzębska N., Jak uzdrowić pracę kobiet, „Bluszcz” 1929, nr 36, s. 1–3.
  23. Jastrzębska N., Nowy triumf sprawy kobiecej, „Bluszcz” 1928, nr 35, s. 1–2.
  24. M.B.-Ł., Zagadnienie – które warto poznać, „Bluszcz” 1926, nr 44, s. 1–2.
  25. Miłobędzka M., Sport i wychowanie fizyczne, „Bluszcz” 1928, nr 51, s. 11–12.
  26. Miszewska Z., Praca naukowa kobiet w ciągu ostatniego dziesięciolecia, „Bluszcz” 1928, nr 46, s. 17–18.
  27. Muszałówna K., Drugie Kobiece Igrzyska Olimpijskie, „Bluszcz” 1926, nr 40, s. 1273–1274.
  28. Naglerowa H., Dziesięć lat pracy literackiej kobiet, „Bluszcz” 1928, nr 46, s. 10.
  29. Pani Elżbieta [Elżbieta Kiewnarska], W sprawie gospodarczego wykształcenia kobiet, „Bluszcz” 1926, nr 46, s. 1492–1493.
  30. Pani Elżbieta, Pomysłowość w kuchni, „Bluszcz” 1928, nr 4, s. 20.
  31. Pani Elżbieta, Dzwon na trwogę, „Bluszcz” 1927, nr 27, s. 21–22.
  32. Pani Elżbieta, O dyspozycji obiadów, „Bluszcz” 1926, nr 8, s. 264.
  33. Podhorska-Okołów S., Ś.P. Jadwiga Sikorska. Sylwetka pośmiertna, „Bluszcz” 1928, nr 1, s. 5.
  34. R.P., Wreszcie i u nas..., „Bluszcz” 1926, nr 37, s. 1189.
  35. Rudoszańska L., Czy w obronie rodziny?, „Bluszcz” 1929, nr 16, s. 1–3.
  36. S.Z., O szkołę dla dziewcząt, „Bluszcz” 1927, nr 14, s. 2.
  37. Z.B., Kobiety – bokserki, „Bluszcz” 1926, nr 15, s. 513.
  38. Strony internetowe
  39. [brak autora], Tradycja szkoły, „krolowka.pl” [zapis tytułu strony oryginalny], źródło: https://krolowka.pl/tradycja/historia-szkoly/.
  40. Grabowska K., Wystawa poświęcona mistrzyni olimpijskiej Halinie Konopackiej w Rawie Mazowieckiej, „Radio Łódź”, źródło: https://radiolodz.pl/wystawa-poswiecona-mistrzyni-olimpijskiej-halinie-konopackiej w-rawie-mazowieckiej,374218/.