O czasopiśmie

Pomysł powstania nowego czasopisma narodził się w środowisku częstochowskich polonistów zawodowo związanych z Instytutem Literaturoznawstwa Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie. Organizując pięciokrotnie konferencję „Czytanie Dwudziestolecia", uznaliśmy, że warto powołać czasopismo, które - mamy nadzieję - stanie się interesującą platformą wymiany poglądów dotyczących międzywojnia i jego szeroko rozumianej kontynuacji w kulturze XX i XXI wieku. Mamy nadzieję, że i ta inicjatywa zostanie życzliwie przyjęta przez środowisko literaturoznawców i polonistów. Redakcję czasopisma stworzyły osoby mocno zaangażowane w organizację konferencji. Planujemy, aby owoce kolejnych naszych spotkań naukowych publikowane były już w nowym roczniku. Do podjęcia inicjatywy przekonał nas dyrektor Instytutu Literaturoznawstwa, Profesor Adam Regiewicz. Jako historyk literatury był on także uczestnikiem naszej konferencji.

Dwudziestolecie jest wciąż okresem fascynującym i przez wiele lat, z różnych przyczyn, także politycznych, nie do końca przebadanym, na co zwracali i wciąż zwracają uwagę historycy literatury. Warto przypomnieć tak oczywisty fakt, że w PRL-u nie wszystkie tematy i życiorysy można było ukazywać tak, jak na to zasługują. Także kwestia wielonarodowości kultury międzywojennej nadal nie wybrzmiała w sposób należyty.

Tytuł czasopisma wyznacza jego formułę i zarazem zakres tematyczny: pragniemy, by teksty publikowane w „Czytaniu Dwudziestolecia" dotyczyły zjawisk literackich i kulturowych związanych problemowo z Dwudziestoleciem międzywojennym.

Profil czasopisma wyznaczają badania literaturoznawcze zogniskowane wokół Dwudziestolecia międzywojennego rozumianego szeroko jako formacja kulturowa, zatem mogące być przedmiotem wielokierunkowej refleksji, która obejmowałaby zagadnienia między innymi takie, jak:

  • twórczość Dwudziestolecia ukazana na tle przemian historycznoliterackich, w kontekście historii, filozofii, socjologii, geopolityki, sztuk pięknych, itp.;
  • odczytania twórczości uznanych pisarzy Dwudziestolecia w nowych kontekstach i przy użyciu nowoczesnych metodologii;
  • pogłębiona lektura kontekstowa pojedynczych utworów;
  • interpretacje tekstów mało znanych, zapoznanych, pomijanych w dyskursie historycznoliterackim a zasługujących na uwagę;
  • specyfika gatunkowa i rodzajowa twórczości Dwudziestolecia, transformacje i eksperymenty literackie, indywidualności twórcze;
  • dyskurs pamięci oraz literatura dokumentu osobistego (twórcy, aspekty genologiczne, rękopisy, archiwalia);
  • kultura literacka i status pisarza w Dwudziestoleciu, różnorodne aspekty życia literackiego, teatralnego, filmowego, muzycznego lat 1918-1939 oraz jego animatorzy;
  • recepcja twórczości międzywojennej w literaturze współczesnej, także poza granicami Polski;
  • kultura masowa Dwudziestolecia;
  • badania porównawcze obejmujące wpływy literackie, postrzegane w kontekście literatury europejskiej i światowej.

Na łamach "Czytania Dwudziestolecia" chcemy informować o ważnych wydarzeniach naukowych związanych nie tylko z dwudziestoleciem międzywojennym. Liczymy, że z czasem staniemy się także kroniką życia naukowego. Zapraszamy zatem do składania materiałów do następujących działów:
- Sprawozdania
- Z archiwum prasowego
- Spotkania
- Recenzje
- Varia

W dziale Sprawozdania umieszczamy nadesłane informacje o życiu naukowym w polskich i zagranicznych ośrodkach akademickich. Informujemy także o wydarzeniach naukowych, których organizatorem był Instytut Literaturoznawstwa UJD. Dział ma spełnić zadania kronikarskie, odnotowywać ważne konferencje i festiwale naukowe oraz inne działania, także te popularyzujące badania naukowe dotyczące dwudziestolecia międzywojennego. Jedną z form może być np. umieszczenie programu konferencji, by w ten sposób pokazać aktualne kierunki badań i podejmowane tematy. Wydaje się to istotnym czynnikiem dla współpracy między ośrodkami akademickimi. Ze względu na głównie informacyjny charakter zamieszczane tu materiały nie zostały objęte procedurą recenzowania.  

Dział Z archiwum prasowego przypomina rolę i znaczenie prasy międzywojennej. Wciąż możemy tu znaleźć wiele ciekawych tekstów literackich oraz publicystycznych, które nie weszły do publikacji książkowych ani w Dwudziestoleciu, ani po 1939 roku, chociaż mogą inspirować również aktualny dyskurs naukowy. Przypominamy tu m.in. ważne wywiady z twórcami międzywojennymi oraz różnego rodzaju ankiety tematyczne, tak lubiane przez prasę międzywojenną. Materiały i jego edytorskie opracowanie podlega procesowi recenzji.

Dział Spotkania to miejsce publikacji wywiadów z badaczami zajmującymi się okresem międzywojennym oraz ich wypowiedzi na temat różnych aspektów tego okresu (literatura, teatr, film, sztuki plastyczne). Chcemy publikować również wypowiedzi i refleksje muzealników, dyrektorów bibliotek czy archiwów – wszystkich instytucji kulturalnych, które przyczyniają się do ochrony dziedzictwa i pamięci o ludziach tworzących szeroko rozumianą formację kulturową dwudziestolecia międzywojennego. Cennym materiałem są także wspomnienia dotyczące artystów międzywojennych czy badaczy zajmujących się tym okresem. Również Autorzy książek popularyzatorskich dotyczących postaci życia kulturalnego mogą opublikować eseje czy szkice. To ważny punkt odniesienia również dla ujęć stricte naukowych. Materiał publikowany w dziale nie podlega procesowi recenzyjnemu.                

Dział Recenzje zawiera recenzje prac naukowych poświęconych Dwudziestoleciu i twórcom związanym z tą formacją kulturową. Autorami wypowiedzi krytycznych są badacze literatury i kultury XX wieku. Informacje o wydawanych publikacjach wraz z ich rzetelnym omówieniem i oceną stanowiły zawsze ważny element w wymianie poglądów i doświadczeń badaczy.
Materiał publikowany w tym dziale podlega procesowi recenzyjnemu.

W dziale Varia przewidujemy publikacje artykułów wykraczających poza proponowaną przez nas tematykę; pragniemy wzbogacić czasopismo o różnorodne ujęcia badawcze zjawisk literackich i kulturowych.

W dziale Subiektywny przegląd wydawniczy zamierzamy odnotowywać pojawianie się ważnych publikacji dotyczących Dwudziestolecia, a także zamieszczać recenzje.