Sharenting as a Parenting Practice and the Recognition of the Child's Agency: A Transactional Analysis Perspective

Main Article Content

Agnieszka Iwanicka
https://orcid.org/0000-0003-1176-6725

Abstrakt

Artykuł analizuje praktyki sharentingu wśród rodziców w kontekście uznawania podmiotowości dziecka oraz mechanizmów relacyjnych interpretowanych przez pryzmat Edukacyjnej Analizy Transakcyjnej (EAT). Badania empiryczne zrealizowano metodą sondażu diagnostycznego (ankieta) na próbie  N = 420 rodziców dzieci w wieku 6–15 lat z poznańskich szkół podstawowych. Analiza statystyczna (test  t Welcha, test χ² Pearsona) ujawniła cyfrowy paradoks prywatności. Mimo powszechnego wsparcia dla prawa dziecka do prywatności, aż 61,6% rodziców dzieci w wieku 6–15 lat nie pyta ich zawsze o zgodę na publikację wizerunku lub nie zawsze respektuje ich odpowiedzi. Praktyka ta ilustruje mechanizm unieważnienia (discounting) suwerenności cyfrowej dziecka z paternalistycznej pozycji. Matki częściej niż ojcowie traktują sharenting relacyjnie, poszukując cyfrowych znaków rozpoznania (głasków) przez stan Ego Dziecko. Wyższa samoocena wiedzy współwystępuje z wyższym poziomem obaw przed sztuczną inteligencją oraz ze skłonnością do działań korekcyjnych (41,7% rodziców usunęło zdjęcia dziecka z jego przeszłości). Przejście do podmiotowej pozycji następuje pod wpływem oporu nastolatków lub autorefleksji rodzica. Implikacje pedagogiczne wskazują na potrzebę prowadzenia warsztatów cyfrowej dojrzałości relacyjnej i promowania zgody cyfrowej od najmłodszych lat.

Translations of this article

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Oświadczenie o dostępności danych

Brak udostępnienia danych badawczych

Dział

Raporty z badań

Biogram autora

Agnieszka Iwanicka - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Prof. UAM dr hab. Agnieszka Iwanicka

pedagog i edukatorka medialna, interwentka kryzysowa oraz pracownik badawczo-dydaktyczny Zakładu Edukacji Medialnej na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autorka publikacji dotyczących funkcjonowania dzieci i młodzieży w cyfrowym świecie. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół edukacji medialnej, wykorzystywania narzędzi cyfrowych w edukacji oraz kompetencji cyfrowych dzieci i młodzieży

Jak cytować

Iwanicka, A. (2026). Sharenting as a Parenting Practice and the Recognition of the Child’s Agency: A Transactional Analysis Perspective. Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 15, eat-2026-rb-06. https://doi.org/10.16926/eat.2026.15.15.en

Bibliografia

Berne, E. (2007). Games people play: The psychology of human relationships. Grove Press. (Original work published 1964).

Blum-Ross, A., & Livingstone, S. (2017). “Sharenting,” parent blogging, and the boundaries of digital privacy. Media, Culture & Society, 39(6), 800–818. https://doi.org/10.1080/15405702.2016.1223300 DOI: https://doi.org/10.1080/15405702.2016.1223300

Bochenek, M., & Lange, R. (Eds.). (2021). Rodzice 3.0. Raport z badań [Parents 3.0. Research report]. NASK National Research Institute. https://cyberprofilaktyka.pl/publikacje/Raport_rodzice_nastolatków_3.0.pdf

Brosch, A. (2026). Sharenting – why do parents share children's privacy online? The New Education Review, 54(4), 75–85.

Brosch, A. (2018). Sharenting: Why do parents violate their children's privacy? The New Educational Review, 54(4), 75–85. https://doi.org/10.15804/tner.2018.54.4.06 DOI: https://doi.org/10.15804/tner.2018.54.4.06

Jagieła, J. (2016). [Review of the book Analiza transakcyjna dzisiaj, by I. Stewart & V. Joines]. Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 5, 269–273. https://doi.org/10.16926/eat.2016.05.19 DOI: https://doi.org/10.16926/eat.2016.05.19

Jagieła, J. (2019). Pozytywna analiza transakcyjna [Positive transactional analysis]. Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 8, 237–245. https://doi.org/10.16926/eat.2019.08.15 DOI: https://doi.org/10.16926/eat.2019.08.15

Steinberg, S. B. (2017). Sharenting: Children's privacy rights in the age of social media. Emory Law Journal, 66(4), 839–884. https://scholarship.law.ufl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1796&context=facultypub

Walrave, M., Verswijvel, K., Ouvrein, G., Staes, L., Hallam, L., & Hardies, K. (2022). The limits of sharenting: Exploring parents' and adolescents' sharenting boundaries through the lens of communication privacy management theory. Frontiers in Education, 7, 803393. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.803393 DOI: https://doi.org/10.3389/feduc.2022.803393

Inne teksty tego samego autora