Sharenting jako praktyka rodzicielska a uznawanie podmiotowości dziecka w perspektywie analizy transakcyjnej

Abstrakt

Artykuł analizuje praktyki sharentingu wśród rodziców w kontekście uznawania podmiotowości dziecka oraz mechanizmów relacyjnych interpretowanych przez pryzmat Edukacyjnej Analizy Transakcyjnej (EAT). Badania empiryczne zrealizowano metodą sondażu diagnostycznego (ankieta) na próbie  N = 420 rodziców dzieci w wieku 6–15 lat z poznańskich szkół podstawowych. Analiza statystyczna (test  t Welcha, test χ² Pearsona) ujawniła cyfrowy paradoks prywatności. Mimo powszechnego wsparcia dla prawa dziecka do prywatności, aż 61,6% rodziców dzieci w wieku 6–15 lat nie pyta ich zawsze o zgodę na publikację wizerunku lub nie zawsze respektuje ich odpowiedzi. Praktyka ta ilustruje mechanizm unieważnienia (discounting) suwerenności cyfrowej dziecka z paternalistycznej pozycji. Matki częściej niż ojcowie traktują sharenting relacyjnie, poszukując cyfrowych znaków rozpoznania (głasków) przez stan Ego Dziecko. Wyższa samoocena wiedzy współwystępuje z wyższym poziomem obaw przed sztuczną inteligencją oraz ze skłonnością do działań korekcyjnych (41,7% rodziców usunęło zdjęcia dziecka z jego przeszłości). Przejście do podmiotowej pozycji następuje pod wpływem oporu nastolatków lub autorefleksji rodzica. Implikacje pedagogiczne wskazują na potrzebę prowadzenia warsztatów cyfrowej dojrzałości relacyjnej i promowania zgody cyfrowej od najmłodszych lat.