Notowanie jako strategia uczenia się studentów pierwszego roku pedagogiki – badania pilotażowe
PDF (Angielski)

Słowa kluczowe

notowanie
studenci pedagogiki
strategia
uczenie się
pilotaż

Abstrakt

Notowanie jest nieodłącznym elementem strategii uczenia się – tworzenie notatek wiąże się z ćwiczeniem koncentracji uwagi, rozwijaniem umiejętności zapamiętywania, selekcji i organizowania materiału dydaktycznego oraz krytycznego odbioru informacji. Zagadnienie to było przedmiotem licznych analiz empirycznych, jednak wciąż odnotowuje się deficyt badań prowadzonych z udziałem osób rozpoczynających kształcenie akademickie, aktywnie rozwijających na tym etapie indywidualne strategie uczenia się. Szczególną grupę stanowią osoby podejmujące edukację w zawodach pedagogicznych, które (w założeniach) powinny stawać się ekspertami w procesie kształcenia dzieci, młodzieży lub dorosłych. W związku z tym, w opisanym w tym artykule badaniu pilotażowym, przedstawiono, w jaki sposób studenci pierwszego roku studiów pedagogicznych postrzegają notowanie jako osobistą strategię uczenia się. Wyniki tych badań wskazały, że najczęściej stosowanym rodzajem notowania są notatki linearne i ich odmiana – notatki konspektowe. Preferowano odręczny sposób notowania, choć liczna grupa deklarowała również, iż często tworzy notatki cyfrowe. Osoby studiujące w przeważającej mierze pozytywnie oceniały charakterystyki takie, jak: czytelność, estetyka, staranność, sposób rozplanowania treści i łatwość uczenia się z własnych notatek. Nisko waloryzowano z kolei ich nowatorski charakter. Wśród wyzwań związanych z notowaniem wymieniano trudności ze skupieniem uwagi i motywowaniem się, konieczność selekcji materiału, tempo prowadzenia zajęć, sposób prezentacji wykładowych treści oraz wymaganą na zajęciach akademickich szybkość zapisu informacji.

PDF (Angielski)

Bibliografia

Amirian, S. M. R., & Heshmatifar, Z. (2013). The impact of using electronic dictionary on vocabulary learning and retention of Iranian EFL learners. International Journal of Research Studies in Educational Technology, 1(1), 35–44; https://doi.org/10.5861/ijrset.2013.384.

Andrzejczak, A. (2014). Metodyka studiowania. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Arends, R. I. (1994). Uczymy się nauczać. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Buzan T. (2007). Mapy myśli. Łódź: Wydawnictwo JK.

Cieciura M. (2024). Umiejętności akademickie w pigułce. Warszawa: Akademia Ekonomiczno-Humanistyczna.

Cottrell, S. (2007). Podręcznik umiejętności studiowania. Poznań: Zysk i S-ka.

Czerniawska, E., & Ledzińska, M. (2007). Jak się uczyć? Bielsko-Biała: ParkEdukacja.

Dembo M. (1997). Stosowana psychologia wychowawcza. Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Domagała-Zyśk, E. (2017). Notatki jako forma wsparcia edukacji studentów i uczniów niesłyszących i słabosłyszących. Niepełnosprawność – Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania, 23(2), 23–37.

Duraj-Nowakowa, K. (2002). Studiowanie literatury przedmiotu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Duszak, A. (1998). Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Eppler, M. J. (2006). A comparison between concept maps, mind maps, conceptual diagrams, and visual metaphors as complementary tools for knowledge construction and sharing. Information Visualization, 5(3), 202–210; https://doi.org/10.1057/palgrave.ivs.9500131.

Fried, C. B. (2008). In-class laptop use and its effects on student learning. Computers & Education, 50(3), 906–914; https://doi.org/10.1016/S0360-1315(06)00143-6.

Gębuś, D. (2014). Zastosowanie map myśli w procesie dydaktycznym. Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 3, 139–151; https://doi.org/10.16926/eat.2014.03.08.

Gryboś, M. (2021). Notatka na lekcjach języka polskiego: (nie)obecność – perspektywy – twórczość. Kształcenie Literackie. Dydaktyka Polonistyczna, 16(7), 160–174; https://doi.org/10.15584/dyd.pol.16.2021.12.

Hadwin, A. F., Kirby, J. R., & Woodhouse, R. A. (1999). Individual differences in note-taking, summarization and learning from lectures. Alberta Journal of Educational Research, 45(1), 1–17.

Hyla, M. (2014). Akademicki savoir – vivre, https://us.edu.pl/student/wp-content/uploads/sites/3/COS/Pliki-tekstowe/akademicki_savoir_vivre_1.pdf.

Ifirma.pl. (2019). Aplikacja do robienia notatek. https://www.ifirma.pl/blog/aktualnosci/aplikacja-do-robienia-notatek/.

Janowicz, M. (2011). Wykorzystanie map myśli w dydaktyce, Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis, 287(3), 65–72.

Jerzyk-Wojtecka, J. (2013). Notatki? Zrób to sam. In: J. Płuciennik, & K. Klimczak (eds.), Twórczy uniwersytet, twórczy student (pp. 89–95). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://dspace.uni.lodz.pl/bitstream/handle/11089/2781/Tworczy%20Uniwersytet.pdf.

Kasperowicz, A. (2014). Wykorzystanie mapy myśli jako narzędzia wspomagającego pamięć w nauczaniu rachunkowości. Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis, Oeconomica, 311(75)2, 80–91.

Karunarathna, A. W. R. P., Premarathna, T. U. M. N., Dilshan, R. G. S., Wanniarachchi, W. A. K. H. R., Bimsara, Y. M. C. N., & Piyatilake, I. T. S. (2024). Voicense: AI-powered lecture note generation tool. In 2024 9th International Conference on Information Technology Research (ICITR) (pp. 1–6). IEEE; https://doi.org/10.1109/ICITR64794.2024.10857774.

Kuźnar, A., & Towalski, R. (2020). Wprowadzenie do metodyki studiowania: Podręcznik dla studentów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.

Ledzińska, M. (2000). Uczenie wykraczające poza warunkowanie. In: J. Strelau (eds.), Psychologia. Podręcznik akademicki. T. 2 (pp. 117–136). Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Longcamp, M., Velay, J.-L., Wise Berninger, V., & Richards, T. (2017). Neuroanatomy of handwriting and related reading and writing skills in adults and children with and without learning disabilities: French-American connections. Pratiques, 171–172. http://pratiques.revues.org/3175.

Manoharan, P. K. (2008). Education & personality development. New Delhi: APH Publishing.

Mangen, A., & Velay, J.-L. (2010). Digitizing literacy: Reflections on the haptics of writing. In: M. Hosseini Zadeh (eds.), Advances in haptics. IntechOpen; https://doi.org/10.5772/871.

Morehead, K., Dunlosky, J., Rawson, K. A., Blasiman, R., & Hollis, R. B. (2019). Note-taking habits of 21st Century college students: Implications for student learning, memory, and achievement. Memory, 27(6), 807–819; https://doi.org/10.1080/09658211.2019.1569694.

Peverly, S., & Wolf, A. (2019). Note-taking. In: J. Dunlosky, & K.A. Rawson (eds.), The Cambridge Handbook of Cognition and Education (pp. 320–355). New Jork: Cambridge University Press.

Piolat A., Olive T., & Kellogg R.T. (2005). Cognitive effort during note-taking. Applied Cognitive Psychology, 19, 291–312; https://doi.org/10.1002/acp.1086.

PWN (n.d.). Notowanie. Słownik języka polskiego PWN. https://sjp.pwn.pl/slowniki/notowanie.html.

Rodriguez, M., & Sadoski, M. (2000). Effects of rote, context, keyword, and context/keyword methods on retention of vocabulary in EFL classrooms. Language Learning, 50(2), 385–412; https://doi.org/10.1111/0023-8333.00120.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej. Załącznik nr 2. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (Dz.U. 2017, poz. 356 ze zm.).

Rozporządzenie MEN z dnia 30 stycznia 2018 roku w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego, technikum i branżowej szkoły II stopnia. Załącznik nr 1. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla czteroletniego liceum i pięcioletniego technikum (Dz.U. 2018, poz. 467 ze zm.).

Rzońca, E. (2023). Strategie uczenia się uczniów w edukacji wczesnoszkolnej w świetle badań. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 1(68), 11–26; https://doi.org/10.35765/eetp.2023.1868.01.

Siegel, J. (2018). Did you take “good” notes?: On methods for evaluating student note-taking performance. Journal of English for Academic Purposes, 35, 85–92; https://doi.org/10.1016/j.jeap.2018.07.001.

Skorny, Z. (1984). Prace magisterskie z psychologii i pedagogiki. Przewodnik metodologiczny dla studiujących nauczycieli. Warszawa: WSiP.

Szymczak, J. (2012). Świadome i autentyczne uczestniczenie w procesie uczenia się: Specyfika i znaczenie strategii uczenia się. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego. https://repozytorium.ukw.edu.pl/handle/item/1762.

Tomaszczyk, J. (2019). Cyfrowe narzędzia zarządzania informacją własną. Fides. Biuletyn Bibliotek Kościelnych, 25(1), 189–202. https://www.ceeol.com/search/viewpdf?id=906016.

Van der Meer, J. (2011). Students’ note-taking challenges in the twenty-first century: Considerations for teachers and academic staff developers. Teaching in Higher Education, 17(1), 13–23; https://doi.org/10.1080/13562517.2011.590974.

Vlieghe, J., & Zamojski, P. (2021). Entering the world with notes: Reclaiming the practices of lecturing and note making. Educational Philosophy and Theory, 53(13), 1388–1398; https://doi.org/10.1080/00131857.2020.1743271.

WSJP.pl (n.d.). Notatka. Wielki słownik języka polskiego. https://wsjp.pl/haslo/podglad/35510/notatka/3939948/zapisek.

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Prawa autorskie (c) 2025 Katarzyna Smoter