Between the Pole and the Triple Jump: Metaphors of Imagination, Transgression, and Agencyin Pedagogical Thinking about the Human Being
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
W artykule podejmuję próbę zestawienia zastanej metafory „człowieka z tyczką” Ryszarda Macieja Łukaszewicza z autorską propozycją interpretacyjną figury Trójskoczka. Analiza ma charakter teoretyczno-interpretacyjny, konceptualny i porównawczy. Rekonstrukcję pierwszej figury rozwijam we własną interpretację sprawczości antycypacyjno-transgresyjnej, drugą konstruuję jako metaforę sprawczości procesualno-responsywnej. Zestawienie obu figur prowadzi do koncepcji dwóch gramatyk sprawczości: „ponad granicę” oraz „ku skutkom”. Ich komplementarność pozwala ujmować wychowanie jako tworzenie warunków, w których człowiek może wyobrażać sobie przekroczenie zastanego, podejmować własną próbę i odpowiadać za konsekwencje jej urzeczywistniania. Krytycznej analizie poddaję zarazem ryzyka sportowej metaforyki: kult wyniku, imperatyw samoprzekraczania, nierówność warunków sprawczości, ableizm oraz redukowanie rozwoju do logiki „wyżej i dalej”.
Translations of this article
Downloads
Article Details
Oświadczenie o dostępności danych
brak
Numer
Dział
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
OŚWIADCZENIE AUTORA:
Mam świadomość, że czasopismo jest wydawane na licencji Creative Commons - Uznanie autorstwa (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode).
Przesyłając artykuł wyrażam zgodę na jego udostępnienie na tej licencji
Jak cytować
Bibliografia
Allen, S. J., King, M. A., & Yeadon, M. R. (2016). Optimisation of phase ratio in the triple jump using computer simulation. Human Movement Science, 46, 167–176. https://doi.org/10.1016/j.humov.2015.12.012 DOI: https://doi.org/10.1016/j.humov.2015.12.012
Alves, M. L. T., van Munster, M. A., Alves, I. D. S., & de Souza, J. V. (2024). The “normal” physical education classes: The ableism facing the inclusion of disabled students. Disability & Society, 39(2), 469–484. https://doi.org/10.1080/09687599.2022.2071679 DOI: https://doi.org/10.1080/09687599.2022.2071679
Bronowski, J. (1988). Potęga wyobraźni [The Ascent of Man] (S. Amsterdamski, Trans.). Państwowy Instytut Wydawniczy. (Original work published 1973)
Brinkmann, M., & Giese, M. (2025). Practising the practice: Towards a theory of practising in physical education from a Bildung-theoretical perspective. Physical Education and Sport Pedagogy, 30(1), 50–63. https://doi.org/10.1080/17408989.2023.2167968 DOI: https://doi.org/10.1080/17408989.2023.2167968
Eissa, A. (2014). Biomechanical evaluation of the phases of the triple jump take-off in a top female athlete. Journal of Human Kinetics, 40, 29–35. https://doi.org/10.2478/hukin-2014-0004 DOI: https://doi.org/10.2478/hukin-2014-0004
International Olympic Committee. (2021, July 20). “Faster, higher, stronger – together”: IOC Session approves historic change in Olympic motto. https://www.olympics.com/ioc/news/-faster-higher-stronger-together-ioc-session-approves-historic-change-in-olympic-motto
Kirk, D., & Colquhoun, D. (1989). Healthism and physical education. British Journal of Sociology of Education, 10(4), 417–434. https://doi.org/10.1080/0142569890100403 DOI: https://doi.org/10.1080/0142569890100403
Lakoff, G., & Johnson, M. (2003). Metaphors we live by (Updated ed.). University of Chicago Press. DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226470993.001.0001
Łukaszewicz, R. M. (2020). Edukacja wobec kryzysu zaufania, wspólnotowości i autonomii – która edukacja i jaka? [Education in the face of a crisis of trust, community, and autonomy – which education and what kind?]. In J. Madalińska-Michalak & A. Wiłkomirska (Eds.), Pedagogika i edukacja wobec kryzysu zaufania, wspólnotowości i autonomii [Pedagogy and education in the face of a crisis of trust, community, and autonomy] (pp. 98–115). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. https://doi.org/10.31338/uw.9788323542957.pp.98-115 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323542957.pp.98-115
Ricoeur, P. (2003). The rule of metaphor: The creation of meaning in language (R. Czerny, K. McLaughlin, & J. Costello, Trans.). Routledge. (Original work published 1975)
Sfard, A. (1998). On two metaphors for learning and the dangers of choosing just one. Educational Researcher, 27(2), 4–13. https://doi.org/10.3102/0013189X027002004 DOI: https://doi.org/10.3102/0013189X027002004
Wibowo, J., Krieger, C., Gaum, C., & Dyson, B. (2023). Bildung: A German student-centered approach to health and physical education. European Physical Education Review, 29(2), 233–250. https://doi.org/10.1177/1356336X221133060 DOI: https://doi.org/10.1177/1356336X221133060
World Athletics. (2026). Competition and technical rules – 2026 edition. https://worldathletics.org/about-iaaf/documents/book-of-rules