Między algorytmem a autentycznością. Edukacyjna Analiza Transakcyjna w badaniach nad uczeniem się na TikToku

Abstrakt

Niniejszy artykuł proponuje teoretyczną i metodologiczną integrację Edukacyjnej Analizy Transakcyjnej (EAT) z badaniami nad nieformalnym uczeniem się na TikToku. Podczas gdy istniejące badania koncentrują się na modelach akceptacji technologii, zachowaniach nanolearningowych czy odwrotnej socjalizacji, brakuje w nich psychodynamicznego i relacyjnego rozumienia interakcji uczących się ze środowiskiem algorytmicznym. Opierając się na analizie literatury (desk research) najnowszych badań empirycznych (2024–2026), artykuł identyfikuje istotną lukę badawczą: brak jakościowych analiz stanów Ja, transakcji, głodów psychicznych, pozycji życiowych i gier w kontekście uczenia się na TikToku. Autorka argumentuje, że algorytm rekomendacyjny TikToka pełni funkcję zastępczego stanu Ja-Rodzic, interakcje użytkownik–algorytm przyjmują charakter transakcji skrzyżowanych i ukrytych, a platforma w nadmiarze zaspokaja głód stymulacji, pozostawiając niezaspokojony głód struktury. Artykuł zamyka propozycja badania empirycznego o charakterze jakościowym oraz omówienie praktycznych implikacji dla edukacji medialnej.