Social-Emotional Competencies as a Tool for Educational Safety: A Transactional Analysis Perspective
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Artykuł podejmuje problematykę kompetencji społeczno-emocjonalnych (KSE) jako kluczowego zasobu warunkującego bezpieczeństwo edukacyjne młodzieży, osadzając wyniki eksperymentu pedagogicznego w ramach pojęciowych edukacyjnej analizy transakcyjnej (EAT). Eksperyment objął 48 uczniów w wieku 13–14 lat aktywnie uczestniczących w kulturze gier komputerowych; grupa eksperymentalna (N = 24) realizowała 20 godzin dydaktycznych Treningu Zastępowania Agresji (TZA). Analiza danych z kwestionariuszy umiejętności społecznych (KUS i OKUS) wykazała wzrost kompetencji w grupie eksperymentalnej, przy braku analogicznych zmian w grupie kontrolnej. Soczewką interpretacyjną przyjętą w artykule jest analiza transakcyjna, a w szczególności model stanów Ja: udział w TZA sprzyja wzmocnieniu funkcji stanu Dorosły, przejawiającej się w większej refleksyjności, samokontroli i zdolności do regulacji emocji. Artykuł postuluje systemowe włączenie zajęć rozwijających umiejętności społeczno-emocjonalne (SE) do ramowych programów nauczania jako elementu profilaktyki uniwersalnej
Downloads
Article Details
Oświadczenie o dostępności danych
brak
Numer
Dział
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
OŚWIADCZENIE AUTORA:
Mam świadomość, że czasopismo jest wydawane na licencji Creative Commons - Uznanie autorstwa (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode).
Przesyłając artykuł wyrażam zgodę na jego udostępnienie na tej licencji
Jak cytować
Bibliografia
Barrow, G., & Newton, T. (Eds.). (2016). Educational transactional analysis: An international guide to theory and practice. Routledge.
Berne, E. (1961). Transactional analysis in psychotherapy. Grove Press.
Berne, E. (1964). Games people play: The psychology of human relationships. Grove Press.
CASEL. (2020). Framework for social and emotional learning: Core competencies. Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning. https://casel.org/fundamentals-of-sel/what-is-the-casel-framework/
Ensafdaran, F., Krahé, B., Njad, S. B., & Arshadi, N. (2019). Efficacy of different versions of Aggression Replacement Training (ART): A review. Aggression and Violent Behavior, 47, 230–237. https://www.researchgate.net/publication/331019437
Goldstein, A. P., & Glick, B. (1987). Aggression replacement training: A comprehensive intervention for aggressive youth. Research Press.
Goleman, D. (1997). Inteligencja emocjonalna [Emotional intelligence]. Media Rodzina.
Harris, T. A. (1969). I'm OK – You're OK: A practical guide to transactional analysis. Harper & Row.
Knauf, R. K., & Eschenbeck, H. (2025). School bullying and cyberbullying – associations of student's roles with social-cognitive and affective reactions. Social Psychology of Education, 28(51). https://link.springer.com/article/10.1007/s11218-024-09969-1
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall. https://openlibrary.org/books/OL3167606M/Experiential_learning
Machackova, H., Bedrosova, M., Tolochko, P., Muzik, M., Waechter, N., & Boomgaarden, H. (2023). *Digital skills among children and youth: A report from a 3-wave longitudinal study in 6 European countries*. KU Leuven. https://ec.europa.eu/research/participants/documents/downloadPublic?documentIds=080166e5ff735916&appId=PPGMS
Modecki, K. L., Minchin, J., Harbaugh, A. G., Guerra, N. G., & Runions, K. C. (2014). Bullying prevalence across contexts: A meta-analysis measuring cyber and traditional bullying. Journal of Adolescent Health, 55(5), 602–611. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2014.06.007
OECD. (2024). Social and Emotional Skills for Better Lives: Findings from the OECD Survey on Social and Emotional Skills 2023. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/35ca7b7c-en
Polish Ministry of National Education. (2017, August 9). Regulation on the principles of organisation and provision of psychological and pedagogical support in public kindergartens, schools, and institutions (Journal of Laws 2017, item 1591). https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001591
Polish Ministry of National Education. (2018, August 16). Regulation on career counselling (Journal of Laws 2018, item 1675). https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001675
Pyżalski, J., Plichta, P., & Tomczyk, Ł. (2026). *Polskie badanie EU Kids Online 2026. W stronę nowych wyzwań. Reprezentatywne badanie polskich uczniów i uczennic w wieku 10-16 lat* [Polish EU Kids Online 2026 study. Towards new challenges. A representative study of Polish students aged 10-16]. Wydawnictwo Naukowe UAM. https://fundacja.orange.pl/app/uploads/2026/04/raport-eu-kids-online-2026.pdf
Steiner, C. (1974). Scripts people live: Transactional analysis of life scripts. Grove Press. https://openlibrary.org/books/OL5426423M/Scripts_people_live_transactional_analysis_of_life_scripts
Tanaś, M., & Galanciak, S. (2018). Mistrz i uczeń w cyberprzestrzeni [Master and student in cyberspace]. (Cyberprzestrzeń – człowiek – edukacja, Vol. 3). Impuls. (Please verify – original cited 2023, but library records show 2018)
Polish Parliament (Sejm). (2016, December 14). Education Law Act (Journal of Laws 2017, item 59). https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170000059
Waasdorp, T. E., & Bradshaw, C. P. (2015). The overlap between cyberbullying and traditional bullying. Journal of Adolescent Health, 56(5), 483–488. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2014.12.002
WHO/Europe. (2024, March 27). One in six school-aged children experiences cyberbullying – finds new WHO Europe study. World Health Organization. https://www.who.int/europe/news/item/27-03-2024-one-in-six-school-aged-children-experiences-cyberbullying--finds-new-who-europe-study
Wołk, K. (2024). Effectiveness of Aggression Replacement Training in Developing Social Skills of Older School Pupils. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 43(1), 89–106. https://www.researchgate.net/publication/380678861