Przygoda w nieznanym kraju & O powieści by Aniela Gruszecka. Novelistic Practice in the Light of Theoretical Assumptions

Authors

Keywords:

Aniela Gruszecka, novel, narratology, interdiscursivity, literary critiscism of the interwar period, description techniques in the novel

Abstract

The aim of the article is to present a proposal for a new approach to the work of Aniela Gruszecka. The question of implementing theoretical declarations concerning the contemporary novel in the author’s novelistic practice is the central consideration.

The author compares two model texts by Gruszecka – representing, on the one hand, literary work and, on the other, theoretical inquiries – Przygoda w nieznanym kraju and O powieści, focusing on the techniques of description and the way of conducting personal narrative.

The most important conclusions include the conviction about the cognitive value of further comparative studies emphasizing the mechanisms of interdiscursive dependencies in the work of Aniela Gruszecka, as well as emphasizing the value of her proto-theoretical findings for Polish literary studies, despite the lack of their institutional affiliation.

Author Biography

  • Maksymilian Odrzywołek, Uniwersytet Warszawski

    Doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2019 roku sekretarz redakcji czasopisma „Wiek Oświecenia”. W lipcu 2024 roku obronił pracę magisterską Maria Dłuska znana i nieznana. Co (od)kryją archiwa? Ostatnio opublikował artykuł Wiersze wokół teorii. O niewydanych i dotąd nieopisanych utworach literackich Marii Dłuskiej (2024). Interesuje się historiografią literaturoznawstwa polskiego, teorią literatury i teorią wiersza, problematyką archiwum oraz edytorstwem naukowym. E-mail: m.odrzywolek@student.uw.edu.pl

References

For Wiktor Weintraub. Essays in Polish Literature, Language, and History presented on the occasion of his 65th birthday, red. V. Erlich, R. Jakobson i in., Mouton 1975.

Gruszecka A., Klasyfikacja a życie na terenie powieści współczesnej, „Przegląd Współczesny” 1934, nr 141, s. 54–67.

Gruszecka A., O powieści, cz. 1, „Przegląd Współczesny” 1927, nr 57, s. 40–54.

Gruszecka A., O powieści, cz. 2, „Przegląd Współczesny” 1927, nr 58, s. 215–238.

Gruszecka A., Przygoda w nieznanym kraju, Kraków, 1957.

Gruszecka A., Stare i nowe w powieści współczesnej, „Przegląd Współczesny” 1933, nr 132, s. 68–79.

Jackowska M., Melancholijna gra z „niewyrażalnym” w Przygodzie w nieznanym kraju Anieli Gruszeckiej, „Rocznik Studenckiego Ruchu Naukowego Uniwersytetu Warszawskiego” 2009, nr 7, s. 115–131.

Jeziorska-Haładyj J., Opowiadanie i oddziaływanie, [w:] Wiek teorii. Sto lat nowo-czesnego literaturoznawstwa polskiego, red. D. Ulicka, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2020.

Kraskowska E., Sens „Przygody w nieznanym kraju” Anieli Gruszeckiej, „Teksty Drugie” 1995, nr 3–4, s. 45–67.

Markiewicz H., Polskie teorie powieści, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998.

Sienkiewicz B., Literackie „teorie” widzenia w prozie dwudziestolecia międzywojennego, Wydawnictwo Obserwator, Poznań 1992.

Wóycicki K., Z pogranicza gramatyki i stylistyki (mowa zależna, niezależna i pozornie zależna), [w:] Wiek teorii. Antologia 1, red. D. Ulicka, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2020.

Downloads

Published

2026-05-14

Issue

No. 2 (2025): Czytanie Dwudziestolecia

Section

Articles

License

Copyright (c) 2026 Maksymilian Odrzywołek

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/