POLITYKA ANTYPLAGIATOWA CZASOPISMA „PODSTAWY EDUKACJI”
- Cel i zakres polityki
Czasopismo „Podstawy Edukacji” stosuje zasadę zerowej tolerancji dla plagiatu oraz wszelkich form nierzetelności naukowej. Celem polityki antyplagiatowej jest zapewnienie wysokiej jakości publikacji, ochrona własności intelektualnej, transparentność procesu wydawniczego oraz wspieranie rzetelnych praktyk badawczych.
Polityka obejmuje wszystkie zgłaszane materiały, w szczególności artykuły naukowe, raporty z badań, studia przypadków, przeglądy literatury, eseje naukowe oraz recenzje.
- Definicje i formy naruszeń
Za naruszenia zasad etyki publikacyjnej uznaje się w szczególności:
- plagiat – przywłaszczenie autorstwa całości lub części cudzej pracy (tekstów, koncepcji, danych, narzędzi diagnostycznych, ilustracji) bez właściwego oznaczenia źródła.
- autoplagiat (duplikacja publikacji) – ponowne wykorzystanie własnych wcześniej opublikowanych treści bez ich ujawnienia i odpowiedniego cytowania, w tym tzw. „salami slicing”.
- parafraza bez odniesienia – wykorzystanie cudzych idei lub struktury wywodu bez wskazania źródła.
- tłumaczenie bez oznaczenia źródła – przekład cudzego tekstu, w całości lub w części, bez podania pierwotnego źródła i bez wymaganej zgody, jeżeli jest ona konieczna.
- nieuprawnione wykorzystanie materiałów – użycie tabel, wykresów, fotografii, narzędzi badawczych lub danych bez wymaganych zgód.
- manipulacja cytowaniami – selektywne, nadmierne lub nieadekwatne cytowanie w sposób wprowadzający w błąd.
- fabrykowanie i fałszowanie danych – tworzenie fikcyjnych danych lub manipulowanie wynikami badań.
- nieujawnione podwójne zgłoszenie – równoległe przesłanie tego samego tekstu do więcej niż jednego czasopisma.
Dopuszcza się ograniczone wykorzystanie wcześniej opublikowanych fragmentów (np. opisu metodologii), pod warunkiem ich jednoznacznego oznaczenia i cytowania.
- Oświadczenia autorów i odpowiedzialność
Zgłoszenie tekstu oznacza, że autorzy:
- gwarantują oryginalność pracy,
- potwierdzają brak równoległego zgłoszenia,
- prawidłowo cytują wszystkie źródła,
- posiadają prawa do wykorzystanych materiałów,
- ujawniają wkład autorów (zgodnie z zasadami transparentności),
- wykluczają ghostwriting i guest authorship.
Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za legalność wykorzystania fotografii, materiałów graficznych, tabel, wykresów, map oraz innych materiałów chronionych prawem autorskim.
Autor korespondencyjny odpowiada za komunikację z Redakcją i rzetelność oświadczeń.
- Wcześniejsze upowszechnienie
Dopuszcza się zgłoszenia prac wcześniej udostępnionych jako:
- preprinty,
- materiały w repozytoriach,
- wystąpienia konferencyjne,
pod warunkiem że wcześniejsze udostępnienie nie narusza praw autorskich ani warunków wydawcy lub platformy.
Autor zobowiązany jest również ujawnić ten fakt oraz wskazać źródło wcześniejszego udostępnienia.
W przypadku publikacji artykułu autor zobowiązany jest zaktualizować informację w repozytorium i wskazać miejsce opublikowania tekstu.
- Wykorzystanie narzędzi AI
Dopuszcza się wykorzystanie narzędzi AI wyłącznie w charakterze pomocniczym (np. redakcja językowa, tłumaczenie), pod warunkiem że:
- autor ponosi pełną odpowiedzialność za treść,
- wykorzystanie AI zostaje ujawnione (jeśli istotne),
- narzędzia AI nie są wskazywane jako autorzy.
Niedopuszczalne jest wykorzystywanie AI do:
- generowania danych badawczych lub wyników,
- tworzenia fikcyjnych źródeł lub cytowań,
- generowania fikcyjnych odniesień bibliograficznych,
- przygotowywania treści naukowej bez merytorycznej kontroli autora.
- Weryfikacja antyplagiatowa
Wszystkie teksty podlegają analizie z wykorzystaniem systemu Crossref Similarity Check - iThenticate z uwzględnieniem poniższych zasad:
- raport podobieństwa ma charakter pomocniczy,
- nie stosuje się sztywnych progów procentowych,
- analizie podlega kontekst zapożyczeń,
- szczególnej ocenie podlega wysoki stopień podobieństwa do jednego źródła,
- poprawnie oznaczone cytowania nie stanowią naruszenia.
Analizy raportu podobieństwa dokonuje redaktor prowadzący (redaktor odpowiedzialny za dany manuskrypt), który podejmuje wstępną decyzję redakcyjną. W przypadkach wątpliwych lub poważnych naruszeń decyzja jest konsultowana z redaktorem naczelnym. W uzasadnionych przypadkach Redakcja może skorzystać z opinii dodatkowego recenzenta lub członka rady naukowej.
- Procedury szczegółowe prowadzone zgodnie z wytycznymi COPE
Podejrzenie plagiatu:
- wstrzymanie procedury,
- analiza raportu,
- kontakt z autorem,
- decyzja redakcyjna.
Podejrzenie autoplagiatu:
- ocena zakresu powtórzeń,
- weryfikacja wcześniejszych publikacji,
- decyzja: korekta / odrzucenie.
Podejrzenie manipulacji danymi
- analiza spójności wyników,
- możliwość żądania danych źródłowych,
- konsultacja ekspercka.
Spory o autorstwo
- wymagane pisemne stanowiska wszystkich stron,
- możliwe wstrzymanie procesu do czasu wyjaśnienia.
Każdy przypadek jest dokumentowany w aktach redakcyjnych zgodnie z zasadami poufności.
- Decyzje i sankcje
W przypadku potwierdzenia naruszenia Redakcja może:
- zażądać korekty i uzupełnienia cytowań,
- odrzucić manuskrypt w przypadku istotnego naruszenia,
- wycofać publikację,
- opublikować notę redakcyjną w przypadku wątpliwości wymagających dalszej weryfikacji,
- poinformować instytucję afiliującą,
- poinformować instytucję finansującą badania,
- nałożyć czasowy zakaz publikowania.
- Naruszenia po publikacji
Postępowanie zgodne z COPE obejmuje:
- opublikowanie przez Redakcję sprostowania (corrigendum),
- opublikowanie przez Redakcję noty redakcyjnej (expression of concern),
- wycofanie artykułu (retraction) przez Redakcję.
Informacje o wycofaniu publikacji pozostają jawne i są odpowiednio oznaczone.
- Rola redaktorów i recenzentów
Redaktorzy i recenzenci są zobowiązani do:
- zgłaszania podejrzeń naruszeń,
- zachowania poufności,
- unikania konfliktu interesów.
Redaktorzy i recenzenci są zobowiązani do nieujawniania treści manuskryptów ani przebiegu ich oceny osobom nieupoważnionym.
- Prawo do odwołania
Autor ma prawo do odwołania od decyzji Redakcji w terminie 14 dni.
Odwołanie powinno zawierać uzasadnienie i podlega rozpatrzeniu przez redaktora naczelnego oraz – w razie potrzeby – niezależnego członka rady naukowej.
- Zgłaszanie naruszeń
W sprawach dotyczących podejrzeń naruszeń zasad etyki publikacyjnej można kontaktować się z Redakcją pod adresem: pe@ujd.edu.pl
Redakcja zapewnia poufność zgłoszeń.
- Standardy etyczne
Polityka opiera się na wytycznych Committee on Publication Ethics (COPE) oraz międzynarodowych standardach wydawniczych.