Zastosowanie analizy transakcyjnej w procesie redakcyjnym: komunikacja, relacje i dynamika interakcji autor – redaktor
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Autorka artykułu dokonuje analizy sposobów komunikacji na płaszczyźnie autor– redaktor w perspektywie analizy transakcyjnej (AT). W odniesieniu do przebiegu procesu redakcyjnego opisała typowe modele interakcji, uwzględniając zwłaszcza sytuacje konfliktowe, kiedy to autor, tj. ekspert w danej dziedzinie, przenosi status swoich kompetencji na sferę redakcyjnojęzykową, podważając zasadne poprawki redaktora. Zaprezentowana w artykule egzegeza interakcji w ramach procesu wydawniczego pokazuje, jak zachowania uczestników komunikacji w stanach Rodzica Krytycznego czy Dziecka Zbuntowanego mogą prowadzić do transakcji krzyżowych oraz wejścia w grę „Tak, ale...”, co przyczynia się do pogłębiania napięć. Autorka proponuje strategie zmierzające do rozwiązania sytuacji konfliktowych: zachowanie interakcji na poziomie Dorosły – Dorosły, wspólne ustalanie kontraktu redakcyjnego, wykorzystywanie obiektywnych norm językowych i rzeczowa argumentacja poprawek. Kluczowym zaleceniem jest wzmacnianie partnerstwa w relacji redaktor–autor, stosowanie jasnych zasad współpracy i wspieranie się założeniami analizy transakcyjnej (np. udzielanie odpowiedzi z pozycji Dorosłego czy okazywanie uznania) dla poprawy efektywności procesu redakcyjnego.
Downloads
Article Details
Numer
Dział
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
OŚWIADCZENIE AUTORA:
Mam świadomość, że czasopismo jest wydawane na licencji Creative Commons - Uznanie autorstwa (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode).
Przesyłając artykuł wyrażam zgodę na jego udostępnienie na tej licencji
Jak cytować
Bibliografia
Berne, E. (1998). Dzień dobry... i co dalej?. Rebis.
Gębuś, D., Jagieła, J. (2016). Nadanie imienia – początek biografii a skrypt, Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 5, 179–197.
Harris, T.A. (2018). Ja jestem OK – Ty jesteś OK. Rebis.
Jagieła, J. (2006). Znaczenie skryptu (life-script) jako nieświadomego przekazu międzygeneracyjnego w kształtowaniu się tożsamości jednostki. W: K. Rędziński, I. Wagner (red.) Wielokulturowość w przestrzeni edukacyjnej. Wydawnictwo AJD.
Jagieła, J. (2012). Słownik analizy transakcyjnej. Wydawnictwo AJD.
Jarniewicz, J. (2025). Czy redaktor przekładu jest strażnikiem normy?, Dziennik Literacki, 20 października 2025, https://dziennikliteracki.pl/jerzy-jarniewicz-czy-redaktor-przekladu-jest-straznikiem-normy-przeklad-jezykowy-sztuka-przekladu-jezykowego-sztuka-tlumaczenia-vladimir-nabokov-lolita-robert-stiller-michal-klobukowski-leszek-engelki/#_edn1 [dostęp: 12.05.2026].
Kaus, J. (2017), Dlaczego w komunikacji międzyosobowej powstają konflikty?, Scripta Neophilologica Posnaniensia, 17, 135–143.
Łęski, Z., Pierzchała, A. (2014). Życie w grze czy gra w życie. Rola skryptu życiowego w kształtowaniu postaw graczy. W: N. Dębowska, M. Walachowska, N. Starik (red.), Edukacja międzykulturowa w warunkach kultury globalnej. Od rozważań definicyjnych do praktycznych zastosowań. FNCE.
Łozińska, M., Zdunek, U. (2011). O znaczeniu i roli różnych źródeł poprawnościowych w warsztacie redaktora, Język Polski, 91(2–3), 152–159.
Matkowski, M. (1995). Proces skryptowy i koncepcja miniskryptu. W: J. Santorski (red.), Ciało i charakter. Diagnoza i strategie w psychoterapii somatyczno-charakterologicznej (s. 81–88). Jacek Santorski & CO Agencja Wydawnicza.
Na czy polega praca redaktora w wydawnictwie, https://bookowska.pl/na-czym-polega-praca-redaktora-w-wydawnictwie/ [dostęp: 10.05.2026].
Nabokov, V. (1991). Lolita. PIW.
Niedzielski, L. (1991). Długo tłumiony czmych. Gazeta Wyborcza, 10 grudnia.
Oller-Vallejo, J. (2003). Three Basic Ego States: The Primary Model. Transactional Analysis Journal, 33(2), 162–167.
Oller-Vallejo, J. (2006), Freudian Agencies, Psychic Organs, And Ego States. Transactional Analysis Journal, 36(1), 20–24
Osuchowska, B. (2021). Poradnik autora, tłumacza i redaktora. Exit.
Pankowska, D. (2010), Nauczyciel w perspektywie analizy transakcyjnej (s. 72–80). Wydawnictwo UMCS.
Pierzchała, A. (2010). Pasywność w szkole. Wydawnictwo AJD.
SGH (2019). Procedury wydawnicze i zasady współpracy (2019), https://www.sgh.waw.pl/procedury-wydawnicze [dostęp: 8.05.2026].
Stewart, I., Joines, V. (2022). Analiza transakcyjna dzisiaj. Rebis.
Tańska M., Relacja autor – redaktor, czyli jak rozmawiać z autorem o redakcji tekstu, Akademia Redaktora (blog), https://monikatanska.pl/proces-wydawniczy/relacja-autor-redaktor/#:~:text=Wa%C5%BCne%20jest%20wi%C4%99c%2C%20by%20estetyka,nie%20ma%20miejsca%20na%20dyskusj%C4%99 [dostęp: 5.05.2026].
Wieczorek Z. (2017), Język zmiany w analizie transakcyjnej, Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 6, 145–156.
Wolańska, E. (2010). Jak pisać i redagować?. PWN.