Analiza transakcyjna w kształceniu arteterapeutów: „Książka o moim życiu”

Main Article Content

dr Radosława Kompowska-Marek
https://orcid.org/0000-0002-5730-8773
dr Aleksandra Chmielnicka - Plaskota
https://orcid.org/0000-0002-6154-5288

Abstrakt

Celem badania była analiza możliwości łączenia analizy transakcyjnej (AT) i arteterapii w kształceniu arteterapeutów. W projekcie uczestniczyło 52 studentów studiów podyplomowych, którzy wypełnili Kwestionariusz Stanów Ego (Egogram) przed i po pięciogodzinnym warsztacie arteterapeutycznym „Książka o moim życiu”. Podczas zajęć tworzyli książki artystyczne odnoszące się do stanów ego: Rodzica, Dorosłego i Dziecka, a następnie formułowali krótkie refleksje pisemne. Wyniki ilościowe wykazały wzrost w skali Dziecka Twórczego (p < 0,001) oraz tendencję wzrostową w skali Dziecka Spontanicznego (p = 0,065), przy stabilności pozostałych skal. Analiza jakościowa pokazała, że najczęściej pojawiającym się wątkiem była samoświadomość. Refleksje dotyczące dzieciństwa łączyły się częściej z emocjami negatywnymi, natomiast ambiwalencja była rzadsza, gdy uczestnicy odnosili się bezpośrednio do samoświadomości. Uzyskane wyniki wskazują, że integracja AT i arteterapii sprzyja autorefleksji, aktywizuje kreatywność i spontaniczność oraz wspiera przygotowanie do praktyki zawodowej.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział

Raporty z badań

Biogramy autorów

dr Radosława Kompowska-Marek - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

Radosława Kompowska – Marek psycholog, arteterapeuta, doradca zawodowy. Doktor nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika. Studia doktoranckie ukończone w 2022r. na Akademii Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej (temat rozprawy: Metody arteterapii wspieranej technikami multimedialnymi w rozwoju kompetencji społecznych wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Socjoterapii). Autorka wielu artykułów w czasopismach klasyfikowanych i monografii naukowych. Wieloletni pracownik Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej dla dzieci i młodzieży, Adiunkt w Instytucie Edukacji Artystycznej Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej. Członek Sekcji Arteterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.

dr Aleksandra Chmielnicka - Plaskota - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

Arteterapeuta, psycholog, kierownik Zakładu Działań Wizualnych i Arteterapii Instytutu
Edukacji Artystycznej (IEA) Akademii Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej (APS)
w Warszawie. Koordynator ds. arteterapii w Mazowieckim Specjalistycznym Centrum
Zdrowia im. prof. J. Mazurkiewicza (MSCZ) w Pruszkowie. Przewodnicząca Sekcji
Arteterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Członek Stowarzyszenia Psychiatria i
Sztuka. Kierownik Studiów Podyplomowych Arteterapia z Elementami Terapii
Pedagogicznej w APS. Opiekun Studenckiego Koła Naukowego Arteterapii w IEA. Opiekun
praktyk arteterapeutycznych oraz kurator wystaw w Galerii Owalnej w MSCZ. Promotor
wspomagający rozpraw doktorskich z obszaru arteterapii. Autorka/współautorka 6 monografii
i kilkudziesięciu artykułów z obszaru arteterapii w edukacji oraz arteterapii w medycynie.
Koordynator programów multimedialnych arteterapeutycznych powstałych na bazie praktyki
terapeutycznej w MSCZ.

Jak cytować

Kompowska-Marek, R., & Chmielnicka - Plaskota, A. (2025). Analiza transakcyjna w kształceniu arteterapeutów: „Książka o moim życiu”. Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 14, 117-138. https://doi.org/10.16926/eat.2025.14.07

Bibliografia

Abbasszade, A., Farokhzadian, J., Torkaman, M., & Miri, S. (2025). A transactional analysis training program on cognitive flexibility and emotion regulation in undergraduate nursing students: An experimental study. BMC Nursing, 24, Article 306. https://doi.org/10.1186/s12912-025-02961-w

Bartel, R. (2024). Arteterapia i rozwój osobisty. Teoretyczne i praktyczne aspekty terapii przez sztukę. Tom III: Podejścia i techniki w arteterapii. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Berne, E. (2004). W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Berne, E. (2008). Dzień dobry... i co dalej? Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Bloomgarden, J., & Kaplan, F. F. (1993). Using visualization and art to promote ego development: An evolving technique for groups. Art Therapy: Journal of the American Art Therapy Association, 10(4), 201–207. https://doi.org/10.1080/07421656.1993.10759014

Çataldaş, S. K., Kutlu, F. Y., & Eren, N. (2024). The effects of online art therapy on ego functions, emotion regulation, and interpersonal relationship styles in neurotic personality organization. Archives of Psychiatric Nursing, 72, 103780. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2023.12.003

Chmielnicka-Plaskota, A. & Kompowska-Marek, R. (2025). Arteterapia a zdrowie psychiczne. Tom 1. Rozwój w dorosłości: sztuka jako droga do samorealizacji. Praktyczne wskazówki i przykłady ćwiczeń. Difin, Warszawa.

Cichocka, M., & Suchańska, A. (1989). Analiza transakcyjna w teorii i praktyce psychologicznej. Część II. Wybrane techniki diagnostyczne analizy transakcyjnej. Psychoterapia, (3[70]), 33–59.

Clarke, S., & Ferris, A. (2022). Bridging the gap between research and practice: Using creative methods to research transactional analysis. Transactional Analysis Journal, 52(1), 6–22. https://doi.org/10.1080/03621537.2022.2019406

Davidson, N. (n.d.). Using transactional analysis and art therapy as an integrative approach. Matrix Harmonics. Retrieved from https://www.matrixharmonics.com/articles/using-transactional-analysis-and-art-therapy-as-an-integrative-approach/

Filice, L., & Weese, W. J. (2024). Developing emotional intelligence. Encyclopedia, 4(1), 583–599. https://doi.org/10.3390/encyclopedia4010037

Haeyen, S. (2019). Strengthening the Healthy Adult Self in Art Therapy: Using Schema Therapy as a Positive Psychological Intervention for People Diagnosed with Personality Disorders. Frontiers in Psychology, 10, 644. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.00644

Haeyen, S., Chakhssi, F., & van Hooren, S. A. H. (2020). Benefits of Art Therapy in People Diagnosed With Personality Disorders: A Quantitative Survey. Frontiers in Psychology, 11, 686. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00686

Hay, J. (2010). Analiza transakcyjna dla trenerów. Wydawnictwo Grupa Doradczo-Szkoleniowa Transmisja, Kraków.

Hinkel, C. (2022). Becoming friends: Or the moment when dialogue with a drawing led to a form of self-connection during an art therapy session. JoCAT – The Journal of Contemporary Art Therapy, 17(2). https://www.jocat-online.org/v17n2

Howfield, N. (n.d.). Integrating transactional analysis and art therapy. Matrix Harmonics. Retrieved September 11, 2025, from https://www.matrixharmonics.com/integrating-transactional-analysis-and-art-therapy

Józefowski, E. (2012). Arteterapia w sztuce i edukacji. Praktyka oddziaływań arteterapeutycznych z zastosowaniem kreacji plastycznej. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Kraczla, M. (2023). Ego states in E. Berne’s transactional analysis and the dominant ways managers use to solve conflicts. European Research Studies Journal, 26(1). https://doi.org/10.35808/ersj/3112

Levkova, I., & Minchev, P. (2021). Application of art therapy in transactional analysis. In S. Tavadze (Ed.), Culture and art in contemporary context: Proceedings of the 5th International Scientific Conference. Batumi Art State Teaching University Publishing House.

Lim, Y., Lee, J., & Choi, M. (2015). A study on effects of group art therapy applying transactional analysis to parenting style and parenting stress of housewives. Korean Journal of Art Therapy, 22(4), 649–670. https://doi.org/10.35594/kata.2015.22.4.004

Lusebrink, V. B. (2010). Assessment and therapeutic application of the Expressive Therapies Continuum: Implications for brain structures and functions. Art Therapy: Journal of the American Art Therapy Association, 27(4).

Malchiodi, C. A. (2014). Arteterapia. Harmonia Universalis, Gdańsk.

Prasko, J., Ociskova, M., Vanek, J., Burkauskas, J., Slepecky, M., Bite, I., Krone, I., & Sollar, T. (2022). Managing transference and countertransference in cognitive behavioral supervision: Theoretical framework and clinical application. Psychology Research and Behavior Management, 15, 2129–2155. https://doi.org/10.2147/PRBM.S369294

van Rijn, B., Wild, C., Fowlie, H., Sills, C., & van Beekum, S. (2011). Impact of Transactional Analysis Psychotherapy Training on Self Awareness and Ability for Contact. International Journal of Transactional Analysis Research & Practice, 2(1), 16–24. https://doi.org/10.29044/v2i1p16

Wieczorek, Z. (2016). Zintegrowany model diagnostyczny w analizie transakcyjnej. Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 5, 17–27. https://doi.org/10.16926/eat.2016.05.01

Podobne artykuły

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.