Keywords
university
education
grounded theory
Abstract
This article examines the concept of culturality within the academic context, providing a semantic reconstruction of the notion informed by Anna Jawor’s (2023) cultural studies perspective. Empirically, it draws on focus group interviews with university faculty, aimed at understanding how participants interpret their experiences of academic culturality and how these interpretations shape educational interactions. Using a constructivist grounded theory, seven dimensions of academic culturality were identified. The study highlights the heuristic value of culturality for educational research and underscores the need for further systematic inquiry.
References
Andrzejczak, A. (2015). Uniwersytet przedsiębiorczy i odpowiedzialny społecznie. Edukacja Ekonomistów i Menedżerów, 38(4), 117–130.
Barańska, M., & Nowak-Kluczyński, K. (2019). Epizodysta naukowy – o pracy nauczyciela akademickiego. Między dydaktyką a nauką. Studia Edukacyjne, 53, 161–185.
Barbour, R. (2011). Badania fokusowe. Transl. B. Komorowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Biały, K. (2011). Przemiany współczesnego uniwersytetu od idei von Humboldta do modelu uczelni przedsiębiorczej. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Bourdieu, P. (2009). Rozum praktyczny. O teorii działania. Transl. J. Stryjczyk. Kraków: Wydawnictwo UJ.
Buliński, T. (2002). Człowiek do zrobienia: jak kultura tworzy człowieka. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Burszta, W. et al. (2010). Kultura miejska w Polsce z perspektywy interdyscyplinarnych badań jakościowych. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.
Charmaz, K. (2013). Teoria ugruntowana. Praktyczny przewodnik po analizie jakościowej. Transl. B. Komorowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Czerepaniak-Walczak, M. (2014). Homo academicus w świecie homo oeconomicus. O obszarach i przejawach zmagań z akademickim zniewoleniem. Pedagogika Szkoły Wyższej, 15, 11–24.
Czerepaniak-Walczak, M. (2015). Po pierwsze rentowność? Odzyskiwanie edukacji uniwersyteckiej. Więź, 1(659), 16–25.
Daszkiewicz, W. (2010). Podstawowe rozumienie kultury – ujęcie filozoficzne. Roczniki Kulturoznawcze, 1, 43–64.
Gofron, B. (2012). Proces kształcenia jako otwarta kulturowo przestrzeń badań i praktyk dydaktycznych. Podstawy Edukacji, 5, 47–63.
Goodenough, W.H. (1964). Cultural anthropology and linguistics. In: D.H. Hymes (ed.), Language in Culture and Society. A Reader in Linguistics and Anthropology (pp. 36–39). New York, Evanston, London: Harper & Row.
Gruchoła, M. (2010). Kultura w ujęciu socjologicznym. Roczniki Kulturoznawcze, 1, 95–114.
Hołówka, J. (2015). Gdzie to dostojeństwo? Jak zmienia się etos uniwersytetu. Więź, 1(659), 7–15.
Hrehorowicz, A., & Gietka, M. (2023). Kultura akademicka pokolenia “Z”, czyli o praktykowaniu przez studentów pedagogiki zachowań wpisujących się w kulturę akademicką. Transformacje, 1(116), 203–222.
Jabłońska, A. (2019). Wychowanie do kultury: przeszłość i teraźniejszość, pytania i propozycje. Seminare. Poszukiwania naukowe, 3, 131–144.
Jawor, A. (2023). Kulturalność: rekonstrukcja wzorca człowieka kulturalnego w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Kaczmarek, K. (2017). Rozważania na temat roli dydaktycznej nauczyciela akademickiego w opinii jego samego i studentów. Argumenta Historica. Czasopismo Naukowo-Dydaktyczne, 4, 63–72.
Kapias, M. (2015). Aktywność aksjologiczna realizowana w procesach wychowawczych w środowisku akademickim. Edukacja Ekonomistów i Menedżerów, 36(2), 61–76.
Kaptur, P. (2011). Idealny nauczyciel akademicki – mit czy realizm? In Forum Oświatowe, 1(44), 71–76.
Klimek, J. (2024). Konflikt tożsamościowy – geneza i charakterystyka zjawiska. Perspektywy Kultury, 47(4), 289–308.
Makieła, Z.J. (2017). Model uniwersytetu trzeciej generacji XXI wieku – przedsiębiorczy, innowacyjny uniwersytet. Folia Oeconomica Cracoviensia, 58, 23–38.
Marszałek, A. (2008). Uniwersytet przedsiębiorczy jako odpowiedź na wyzwania XXI wieku. Przegląd Organizacji, 9, 19–22.
Mihułka, K. (2018). Koncepcje kultury a nauczanie i uczenie się języków obcych – zarys teoretyczny. Neofilolog, 47(1), 21–35.
Miński, R. (2017). Wywiad pogłębiony jako technika badawcza. Możliwości wykorzystania IDI w badaniach ewaluacyjnych. Przegląd Socjologii Jakościowej, 13(3), 30–51; https://doi.org/10.18778/1733-8069.13.3.02.
Murawska, A. (2017). Kariera akademicka – człowiek w drodze do siebie i do sensu. Pedagogika Szkoły Wyższej, 22, 37-45.
Olbrycht, K. (2019). Edukacja kulturalna jako edukacja do wzrastania w człowieczeństwie. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. Thousand Oaks, London, New Delhi: Sage Publications.
Robotycki, Cz. (1980). Tradycja i obyczaj w środowisku wiejskim. Studium etologiczne wsi Jurgów na Spiszu. Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN.
Schaefer, L. (2015). History and Civility. NAMTA Journal, 40(1), 103–111.
Segiet, W. (2024). Edukacja akademicka. O znaczeniu wiedzy i wspólnotowości. In: A. Odrowąż-Coates, Z. Kwieciński, & M.J. Szymański (ed.), Przesilenie. Kręgi kryzysów kontekstów edukacji – wyzwania dla pedagogiki (pp. 161–170). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Stochmal, M., & Maciejewski, J. (2018). Hybrydyzacja obszarów badawczych środowiska (nie)bezpieczeństwa nie tylko w dyscyplinie socjologii. Historia i Polityka, 23(30), 87–101.
Sulima, R. (2000). Antropologia codzienności. Kraków: Wydawnictwo UJ.
Sułkowski, Ł. (2016). Kultura akademicka. Koniec utopii? Warszawa: PWN.
Sztompka, P. (2014). Uniwersytet współczesny; zderzenie dwóch kultur. Nauka, 1, 7–18.
Tyszka, A. (1971). Uczestnictwo w kulturze. O różnorodności stylów życia. Warszawa: PWN.
Wilk, T. (2016). Dobre wychowanie jako kategoria modelująca codzienne życie: kontekst indywidualny i społeczny. Chowanna, 2(47), 193–215.
Wojnar, I. (1964). Estetyka i wychowanie. Warszawa: PWN.
Wrońska, K. (2019). Ogłada – nieobecny dyskurs w pedagogice. Próba (re)konstrukcji pojęcia. Kwartalnik Pedagogiczny, 254(4), 20–38.
Zakowicz, I. (2012). Idea uniwersytetu Wilhelma von Humboldta – kontynuacja czy zmierzch? Ogrody Nauk i Sztuk, 2, 62–74.
Zalewska-Pawlak, M. (2017). Sztuka i wychowanie w XXI wieku. W poszukiwaniu zagubionej teorii sztuki życia i sztuki w wychowaniu. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Hanna Kędzierska, Alicja Lisiecka