Tom 9 Nr 3 (2026), TEORIA I METODYKA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO
Tom 9 Nr 3 (2026)

Przewaga własnego boiska w sportach drużynowych mężczyzn i kobiet w Polsce w ostatniej dekadzie

TEORIA I METODYKA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO
Opublikowane 30.09.2026
Maciej Jaguszewski
Poznań University of Physical Education, Calculation Department; WSB Merito University in Poznań, Poland
Weronika Jaguszewska
Poznań University of Medical Science, Poland
PDF (angielski)

Słowa kluczowe

koszykówka
piłka nożna
piłka ręczna
hokej
rugby
piłka siatkowa
piłka wodna

Jak cytować

Przewaga własnego boiska w sportach drużynowych mężczyzn i kobiet w Polsce w ostatniej dekadzie. (2026). Sport i Turystyka Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe, 9(3), 95–111. https://doi.org/10.16926/sit.2026.03.05
ABNT ACM ACS APA Chicago (autor-data) Harvard IEEE MLA Turabian Vancouver

Pobierz cytowania

Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) BibTeX

Abstrakt

Przewaga własnego boiska jest dobrze udokumentowanym zjawiskiem w sporcie, odnoszącym się do lepszej gry drużyn występujących na własnym terenie w porównaniu z drużynami grającymi na wyjeździe. Chociaż efekt ten został opisany w licznych dyscyplinach, okresach i krajach, niewiele badań jednocześnie analizowało wiele dyscyplin oraz obie płcie w ramach jednego kontekstu krajowego. Celem niniejszego badania było przeanalizowanie przewagi własnego boiska w męskich i żeńskich dyscyplinach zespołowych w Polsce w ciągu ostatniej dekady oraz porównanie jej wielkości przed i po pandemii COVID-19. Dane zostały zebrane z 11 męskich i 7 żeńskich lig najwyższego szczebla w Polsce. Przewaga własnego boiska została oszacowana za pomocą metody Pollarda, wyrażonej jako procent punktów zdobytych przez drużyny gospodarzy w stosunku do wszystkich możliwych punktów. Istotna przewaga własnego boiska została zaobserwowana w większości dyscyplin zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet, przy czym wyższa przewaga własnego boiska występowała częściej w męskich rozgrywkach. Wyniki te są zgodne z wcześniejszymi badaniami. W niektórych dyscyplinach wystąpiły zauważalne różnice pomiędzy dwoma badanymi okresami. Oprócz wpływu pandemii COVID-19, zmiany w przepisach sportowych oraz modyfikacje struktur ligowych mogły wpłynąć na zmiany przewagi własnego boiska w czasie w różnych dyscyplinach sportowych, zarówno w męskich, jak i żeńskich ligach w Polsce. 

PDF (angielski)

Bibliografia

Almeida, C. H., & Leite, W. S. (2021). Professional football in times of COVID-19: did the home advantage effect disappear in European domestic leagues?. Biology of Sport, 38(4), 693–701; https://doi.org/10.5114/biolsport.2021.104920.

Alonso Pérez-Chao, E., Portes, R., Ribas, C., Lorenzo, A., Leicht, A. S., & Gómez, M. Á. (2024). Impact of spectators, league and team ability on home advantage in professional European basketball. Perceptual and Motor Skills, 131(1), 177–191; https://doi.org/10.1177/00315125231215710.

Arboix-Alió, J., Trabal, G., Buscà, B., Peña, J., Arboix, A., & Hileno, R. (2021). The behaviour of home advantage during the COVID-19 pandemic in European rink hockey leagues. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(1), 228; https://doi.org/10.3390/ijerph19010228.

Courneya, K. S., & Carron, A. V. (1992). The home advantage in sport competitions: A literature review. Journal of Sport and Exercise Psychology, 14(1), 13–27; https://doi.org/10.1123/jsep.14.1.13.

Dambrun, M., Bonetto, E., Motak, L., Baker, J. S., Bagheri, R., Saadaoui, F., … & COVISTRESS network. (2023). Perceived discrimination based on the symptoms of covid-19, mental health, and emotional responses–the international online COVISTRESS survey. PLOS ONE, 18(1), e0279180; https://doi.org/10.1371/journal.pone.0279180.

Dellagrana, R. A., Nunes, R. F., & Silva, R. L. (2023). The importance of crowd support and team quality to home advantage in Brazilian soccer league first division. Perceptual and Motor Skills, 130(3), 1255–1268; https://doi.org/10.1177/00315125231169876.

Edwards, J., & Archambault, D. (1979). The home field advantage. Sports, games, and play: Social and psychological viewpoints, 409–438.

FIBA. (2025). Basketball rules and rules changes. Retrieved August 5, 2025, from https://www.fiba.basketball/en.

Flashscore. (2025). Polish leagues results in different team sports. Retrieved August 1, 2025, from https://www.flashscore.com.

Gómez, M. A., Pollard, R., & Luis-Pascual, J. C. (2011). Comparison of the home advantage in nine different professional team sports in Spain. Perceptual and motor skills, 113(1), 150–156; https://doi.org/10.2466/05.PMS.113.4.150-156.

Gómez-Ruano, M. A., Pollard, R., & Lago-Peñas, C. (2021). Home advantage in sport. Home Advantage in Sport. Routledge; https://doi.org/10.4324/9781003081456.

Greń, J. (1978). Statystyka matematyczna. Modele i zadania [Mathematical statistics. Models and tasks]. PWN.

IHF. (2025). Handball rules and rules changes. Retrieved August 5, 2025, from https://www.ihf.info.

Jaguszewski, M. (2021). Is crowd support a significant factor in home advantage on the highest level of competition in football? Trends in Sport Sciences; https://doi.org/10.23829/TSS.2021.28.1-7.

Jaguszewski, M., Konarski, J. M., Lewandowska, M., Maly, T., Little, B. B., & Malina, R. M. (2025). Roars vs. Results: A Natural Experiment on Spectator Impact in Elite European Football Leagues. Polish Journal of Sport and Tourism, 32(4), 11–17; https://doi.org/10.2478/pjst-2025-0022.

Jamieson, J. P. (2010). The home field advantage in athletics: A meta-analysis. Journal of Applied Social Psychology, 40(7), 1819–1848; https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2010.00641.x.

Marquina Nieto, M., García-Sánchez, C., Franco Gimeno, G., Nieto-Acevedo, R., Cordoves Peinado, R., & De La Rubia, A. (2025). Which League Turns Its Home into a Fortress? Analysis of Home Advantage in the Top European Men’s Handball Leagues. Applied Sciences, 15(24), 13246; https://doi.org/10.3390/app152413246.

Polish floorball. (2025). Polish leagues results in floorball. Retrieved August 1, 2025, from https://www.polskiunihokej.pl.

Polish water polo. (2025). Polish leagues results in water polo. Retrieved August 1, 2025, from http://www.pilkawodna.waw.pl.

Pollard, R. (1986). Home advantage in soccer: A retrospective analysis. Journal of sports sciences, 4(3), 237–248; https://doi.org/10.1080/02640418608732122.

Pollard, R. (2006). Worldwide regional variations in home advantage in association football. Journal of sports sciences, 24(3), 231–240; https://doi.org/10.1080/02640410500141836.

Pollard, R. (2008). Home advantage in football: A current review of an unsolved puzzle. The open sports sciences journal, 1(1); https://doi.org/10.2174/1875399X00801010012.

Pollard, R., & Gómez, M. A. (2009). Home advantage in football in South-West Europe: Long-term trends, regional variation, and team differences. European Journal of Sport Science, 9(6), 341–352; https://doi.org/10.1080/17461390903009133.

Pollard, R., & Gómez, M. A. (2012). Re-assessment of home advantage in Spanish handball: comment on Gutierrez, et al.(2012). Perceptual and motor skills, 115(3), 937–943; https://doi.org/10.2466/06.05.PMS.115.6.937-943.

Pollard, R., & Gómez, M. A. (2014a). Components of home advantage in 157 national soccer leagues worldwide. International journal of sport and exercise psychology, 12(3), 218–233; https://doi.org/10.1080/1612197X.2014.888245.

Pollard, R., & Gómez, M. A. (2014b). Comparison of home advantage in men’s and women’s football leagues in Europe. European journal of sport science, 14, 77–83; https://doi.org/10.1080/17461391.2011.651490.

Pollard, R., & Gómez Ruano, M. Á. (2013). Variations in home advantage in the national basketball leagues of Europe. Revista de Psicología del Deporte, 22(1), 263–266.

Pollard, R., & Pollard, G. (2005). Long-term trends in home advantage in professional team sports in North America and England (1876–2003). Journal of sports sciences, 23(4), 337–350; https://doi.org/10.1080/02640410400021559.

Pollard, R., Prieto, J., & Gómez, M. Á. (2017). Global differences in home advantage by country, sport and sex. International Journal of Performance Analysis in Sport, 17(4), 586–599; https://doi.org/10.1080/24748668.2017.1372164.

Prieto, J., Gómez, M. Á., & Pollard, R. (2013). Home advantage in men’s and women’s Spanish first and second division water polo leagues. Journal of human kinetics, 37, 137; https://doi.org/10.2478/hukin-2013-0034.

Regional football. (2025). Polish leagues results in futsal and football. Retrieved August 1, 2025, from https://regionalnyfutbol.pl.

Regional sport. (2025). Polish leagues results in ice hockey. Retrieved August 1, 2025, from https://sport.olza.pl/pl/tabele.

Schwartz, B., & Barsky, S. F. (1977). The home advantage. Social forces, 55(3), 641–661; https://doi.org/10.1093/sf/55.3.641.

Sedeaud, A., De Larochelambert, Q., Schipman, J., & Toussaint, J. F. (2021). The COVID-19 pandemic impact on away and home victories in soccer and rugby union. Frontiers in Sports and Active Living, 3, 695922; https://doi.org/10.3389/fspor.2021.695922.

van Meurs, E., Rehr, J. P., Raue-Behlau, C., & Strauss, B. (2023). No relevant spectator impact on home advantage in male and female professional volleyball– A longitudinal multilevel logistic model analysis over 25 years. Psychology of Sport and Exercise, 66, 102401; https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2023.102401.

Wang, F., & Boros, S. (2021). Mental and physical health in general population during COVID-19: Systematic review and narrative synthesis. Baltic Journal of Health and Physical Activity, 13(1), 91–99; https://doi.org/10.29359/BJHPA.13.1.10.

Wikipedia. (2025). Polish leagues results in different team sports. Retrieved August 1, 2025, from https://en.wikipedia.org/wiki/Main_Page.

Yu, Y., García-De-Alcaraz, A., Cui, K., & Liu, T. (2020). Interactive effects of home advantage and quality of opponent in Chinese Women’s Volleyball Association League. International Journal of Performance Analysis in Sport, 20(1), 107–117; https://doi.org/10.1080/24748668.2020.1714414.

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.