Słowa kluczowe
radziecka piłka nożna
prasa sportowa
karykatura piłkarska
kultura kibicowska
piłkarze
stadiony
Jak cytować
Abstrakt
Zgodnie z doktryną ideologiczną ZSRR sport miał służyć promocji osiągnięć ustroju socjalistycznego i radzieckiego modelu wychowania fizycznego zarówno na arenie międzynarodowej, jak i w obrębie Związku. Źródłami informacji były specjalistyczne wydawnictwa sportowe, działy sportowe w czasopismach i gazetach społeczno-politycznych, radio i telewizja, gdzie regularnie nadawano różnego rodzaju reportaże, felietony i wiadomości sportowe. Głównym wydawnictwem sportowym Białoruskiej Republiki był „Fizkulturnik Białorusii”. Opierając się na materiałach opublikowanych w gazecie, w opracowaniu przedstawiono analizę białoruskiej prasy radzieckiej jako źródła historii lokalnej piłki nożnej. Obejmuje ona okres od początku lat 50., kiedy powstała gazeta, a radzieccy sportowcy stali się stałymi uczestnikami wszystkich międzynarodowych zawodów, do końca lat 80., kiedy w warunkach polityki “Pieriestrojki” („Przebudowy”) i “Głasnosti” („Jawności”) środki masowego przekazu przeszły od radzieckiego paradygmatu intelektualnego do tematów skierowanych do masowego odbiorcy. W artykule przeanalizowano źródła pisane i wizualne dotyczące historii piłki nożnej w Białoruskiej SRR, publikowane w gazecie “Fizkulturnik Białorusii”, a także prześledzono tematy, które były najintensywniej poruszane na łamach czasopisma w latach 50. i 80. XX wieku.
Bibliografia
Alekseev K. A., K probleme periodizatsii istorii sportivnoy zhurnalistiki v Rossii [On the Problem of Periodization of the History of Sports Journalism in Russia], “Vestnik Sankt-Peterburgskogo Universiteta, Yazyk i Literatura” [“Bulletin of St. Petersburg University. Language and Literature]” 2018, vol. 15, issue 2, pp. 175–185.
Edelman R., Serious Fun: A History of Spectator Sports in the USSR, New York 1993.
Etty J., Graphic Satire in the Soviet Union: Krokodil’s Political Cartoons, Mississippi 2019.
Futbol v SSSR [Football in the USSR], Moscow 1988.
Holmes L. E. Win or Else: Soviet Football in Moscow and Beyond, 1921–1985, Indiana 2024.
Istyagina-Eliseeva E. A., Barienikova E. E., Istoriya sportivnoy propagandy v SSSR v period 1945–1991 gg. [History of sports propaganda in the USSR in the period 1945–1991], “Vestnik sportivnoy nauki” [“Bulletin of sports science]” 2015, no 3, pp. 54–57.
Kolesnikov A. B., Fizkultura i sport v SSSR kak sotsial’naya “laboratoriya” konstruirovaniya ideala sovetskogo cheloveka [Physical education and sports in the USSR as a social “laboratory” for constructing the ideal of the Soviet person], “Istoricheskiy kuryer” [“Historical courier”]” 2021, no 6 (20), pp. 170– 178.
Parks J., The Olympic games, the Soviet Sports Bureaucracy, and the Cold War: Red Sport, Red Tape, Lexington 2017.
Riordan J., Sport in Soviet Society: Development of Sport and Physical Education in Russia and the USSR, New York 1977.
Sazonova Yu. O., Sportyvna zhurnalistyka Ukrayiny: istoriya, evolyutsiya, transformatsiya: monohrafiya [Sports journalism of Ukraine: history, evolution, transformation: monograph], Mykolaiv 2021.
Sazonova Yu. O., Sportyvna zhurnalistyka Ukrayiny: providni personaliyi ta osnovni hazetno-zhurnalni vydannya (ХІХ–ХХІ st.): monohrafiya [Sports journalism of Ukraine: leading personalities and main newspaper and magazine publications (19th–21st centuries): monograph], Mykolaiv 2020.
Sportivnaya panorama [Sports panorama], [in:] G. P. Pashkov and others (ed.), Bielaruskaya entsyklapedyia [Belarusian Encyclopedia]: In 18 volumes, vol. 15, Minsk 2002, p. 120.
Svistelnyk I., Knyhovydannya ta periodychna presa u haluzi fizychnoyi kultury i sportu: monohrafiya [Book publishing and periodicals in the field of physical culture and sports: monograph], Kyiv 2010.
Viñas C., Football in the Land of the Soviets, London 2022.
Zeller M., Sport and Society in the Soviet Union: The Politics of Football after Stalin, translated by N. Challinger, London 2018.
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.