Abstrakt
W artykule zaprezentowano genezę, strukturę i działalność Stowarzyszenia Pracy Społeczno Wychowawczej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Częstochowie w latach 1927–1939. Na podstawie źródeł archiwalnych, dokumentacji urzędowej i prasy odtworzono proces powstania organizacji oraz jej rolę w lokalnym życiu społecznym i sportowym. Stowarzyszenie, działając w duchu ideologii sanacyjnej i programu państwowego wychowania obywatelskiego, realizowało cele oświatowe, kulturalne i sportowe, czego kulminacją była budowa Ogniska Obrony Niepodległości – kompleksu o znaczeniu symbolicznym i wychowawczym. Szczególną rolę w działalności stowarzyszenia odegrało Koło Sportowe Brygada, którego sukcesy sportowe i ideowy charakter wpisywały się w założenia II RP. Analiza ukazuje SPSW jako przykład mechanizmu przenikania ideologii państwowej w sferę kultury fizycznej oraz budowy lokalnych ośrodków sportowych o funkcji wychowawczej i patriotycznej.
