Sport i Turystyka Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe
NOWE WYTYCZNE DLA AUTORÓW WRAZ Z UAKTUALNIONONYMI WYMAGANIAMI FORMATOWANIA PIŚMIENNICTWA Sport i Turystyka Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe (STCEJ) jest kontynuatorem wydawanych od 1997 roku Prac Naukowych Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Kultura Fizyczna. Czasopismo ma ambicje stać się głównym forum wymiany myśli dla naukowców z Europy Środkowo-Wschodniej, głównie w tematyce historii aktywności fizycznej i sportu, ale także teorii sportu oraz uwarunkowań zdrowotnych. Publikujemy oryginalne prace eksperymentalne, przeglądy piśmiennictwa, raporty, badania humanistyczne i artykuły polemiczne. Czasopismo stosuje podwójnie ślepą procedurę recenzowania (double-blind peer review) oraz jest publikowane w otwartym dostępie (Open Access). Od numeru 1/2021 czasopismo ukazuje się głównie w języku angielskim. Czasopismo uzyskało 40 punktów w wykazie czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych z dnia 5 stycznia 2024 r.
Od 1997 roku do dziś: Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość czasopisma „Sport i Turystyka”
Niniejszy edytorial stanowi refleksję nad przeszłością, teraźniejszością i przyszłością czasopisma „Sport i Turystyka” („Sport and Tourism. Central European Journal”). Założone w 1997 roku czasopismo rozwinęło się od lokalnie zakorzenionego rocznika do kwartalnika naukowego o wyraźnym profilu środkowoeuropejskim i stopniowo rosnącej widoczności międzynarodowej. W tekście przedstawiono tę ewolucję, podkreślając aktualną różnorodność tematyczną czasopisma, dojrzałość redakcyjną, model otwartego dostępu oraz zgodność ze współczesnymi standardami publikowania naukowego. Wskazano również na postępy w zakresie umiędzynarodowienia, obejmujące rosnący udział artykułów anglojęzycznych, szerszą międzynarodową reprezentację autorów i recenzentów, coraz większe geograficzne zróżnicowanie publikacji oraz wzrost widoczności czasopisma w międzynarodowym środowisku indeksacyjnym. W zakończeniu zidentyfikowano kluczowe priorytety dalszego rozwoju, obejmujące wzmacnianie jakości naukowej, selektywności redakcyjnej, pozycji międzynarodowej, infrastruktury cyfrowej oraz długofalowej stabilności. Łącznie elementy te ukazują postępującą instytucjonalną dojrzałość czasopisma oraz jego ambicję do umacniania swojej pozycji w międzynarodowym krajobrazie komunikacji naukowej.
BIOGRAMY, DYSKUSJE, POLEMIKI, RECENZJE, PRZEGLĄD WYDAWNICTW, SPRAWOZDANIA
Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne w powiecie częstochowskim (ziemskim) – zarys problematyki
Powiat częstochowski ma duży potencjał turystyczny, który wynika nie tylko z walorów krajobrazowych Jury Krakowsko-Częstochowskiej, ale także z dobrze rozwiniętej infrastruktury turystycznej. Kluczowe znaczenie ma zagospodarowanie turystyczne, obejmujące bazę noclegową, gastronomiczną, komunikacyjną oraz uzupełniającą. Region oferuje liczne szlaki piesze i rowerowe, kąpieliska, stadniny koni, pole golfowe, tor żużlowy i hale sportowe. Gminy Janów i Olsztyn wyróżniają się rozbudowaną bazą noclegową i gastronomiczną, natomiast mniejsze gminy, takie jak Starcza czy Kruszyna, mają ograniczoną infrastrukturę. Dobrze rozwinięta sieć drogowa i kolejowa zapewnia dostępność regionu, a bliskość lotniska w Pyrzowicach zwiększa jego atrakcyjność. Gastronomia oparta na lokalnych produktach i tradycjach kulinarnych, wspierana przez Koła Gospodyń Wiejskich, wzbogaca ofertę turystyczną. Mimo licznych atutów rozwój turystyki ograniczają nierównomierne inwestycje, sezonowość oraz brak zintegrowanego systemu informacji turystycznej. Powiat ma jednak duży potencjał do dalszego rozwoju dzięki różnorodności atrakcji i zaangażowaniu lokalnych społeczności.
Znaczenie innowacji w przemyśle spa w Czechach i na Słowacji: era COVID-19 i później
Celem niniejszego badania jest analiza zakresu, struktury i odczuwanych korzyści innowacji wdrożonych przez przedsiębiorstwa uzdrowiskowe w Czechach i na Słowacji w okresie obejmującym fazę przed COVID-19, pandemię i po pandemii (2018–2022). Podstawą badania były ankiety, w których udział wzięły placówki spa, w tym właściciele spa, dyrektorzy generalni, kierownicy finansowi, kierownicy ds. marketingu, kierownicy ds. innowacji/rozwoju i kierownicy ds. relacji z klientami. W wynikach pokazujemy rozwój czterech typów innowacji poprzez porównanie między Czechami i Słowacją. Dynamiczne zmiany w zakresie innowacji można było zauważyć zwłaszcza w roku wybuchu epidemii COVID-19 lub w fazie po pandemii. Szczególnie znaczący spadek zaobserwowano w zakresie innowacji produktowych. Z kolei innowacje organizacyjne wzrosły podczas wybuchu epidemii COVID-19, a innowacje marketingowe odnotowały znaczny wzrost po wybuchu epidemii COVID-19. Również innowacje na Słowacji wydają się być bardziej dynamiczne niż w Czechach. Głównymi przeszkodami we wprowadzaniu innowacji w zakładach uzdrowiskowych są bariery finansowe i ekonomiczne, jednak nie wszystkie zakłady korzystają z możliwości dotacji. Choć innowacje w zakładach uzdrowiskowych wiążą się z wyższymi kosztami i, o dziwo, nawet nie zwiększają wydajności pracy, to w rezultacie przynoszą wyższą jakość usług i wyższe dochody.
Cyfrowa turystyka donacyjna: katalizator odporności obszarów wiejskich i zrównoważonego rozwoju w powojennej Ukrainie
W kontekście wojny na Ukrainie, badanie odporności społeczności wiejskich staje się ważne. Niniejsze badanie analizuje rolę zrównoważonego marketingu w promowaniu zdygitalizowanej turystyki donacyjnej w celu wzmocnienia odporności obszarów wiejskich i zrównoważonego rozwoju w powojennej Ukrainie. Pomimo rosnącego potencjału dygitalizacji i turystyki opartej na donacjach, aspekty te pozostają niedostatecznie zbadane, szczególnie w regionach dotkniętych wojną. Niniejsze badanie ma na celu ocenę, w jaki sposób strategiczny marketing zdygitalizowanej turystyki donacyjnej może wpłynąć na odporność obszarów wiejskich w Ukrainie. Badanie wykorzystuje analizę klastrów i statystyczną ocenę wskaźników odporności społeczności wiejskich. Dane zbierano za pośrednictwem platform i aplikacji internetowych, a także analizy oprogramowania do zarządzania gościnnością ze strony internetowej Capterra. Badania wykazały korelację między poziomem dygitalizacji a odpornością społeczności wiejskich. Wdrożenie technologii cyfrowych zwiększyło aktywność gospodarczą o 20–25% i poprawiło spójność społeczną o 10%. Turystyka oparta na donacjach przyczyniła się do 30% wzrostu dochodów i wzmocniła lokalną gospodarkę. Wyniki potwierdzają, że dygitalizacja i turystyka oparta na darowiznach są kluczowymi czynnikami odporności społeczności wiejskich w czasie wojny. Zaleca się, aby inwestycje w infrastrukturę cyfrową i inicjatywy kierowane przez społeczność były priorytetem w celu zwiększenia odporności. Współpraca międzynarodowa jest również kluczowa we wspieraniu społeczności wiejskich w Ukrainie.
Zróżnicowany trening i jego wpływ na stan funkcjonalny układu sercowo-naczyniowego oraz poziom rozwoju wytrzymałości u uczniów w wieku 13–15 lat
Zastosowanie zróżnicowanego treningu w procesie wychowania fizycznego w celu poprawy stanu funkcjonalnego młodzieży szkolnej jest istotnym zagadnieniem. Badano skuteczność zastosowania zróżnicowanego treningu na lekcjach wychowania fizycznego, uwzględniając wskaźniki funkcjonalnego stanu układu sercowo-naczyniowego oraz poziom rozwoju wytrzymałości uczniów w wieku 13–15 lat. Przebadano 226 uczniów w wieku 13–15 lat (107 chłopców i 119 dziewcząt). Utworzono trzy grupy eksperymentalne i trzy grupy kontrolne. Na początku badania stwierdzono: niżej niż przeciętny poziom regulacji układu sercowo-naczyniowego; przeciętny poziom reakcji układu sercowo-naczyniowego na standardowe obciążenie fizyczne; niski poziom rozwoju wytrzymałości u uczniów w wieku 13–15 lat. Po wdrożeniu systemu ćwiczeń opartych na zróżnicowanym treningu, ukierunkowanych na podniesienie poziomu przygotowania funkcjonalnego, zaobserwowano pozytywne zmiany wskaźników układu sercowo-naczyniowego (p<0,05–0,001) oraz istotny statystycznie wzrost wyników rozwoju wytrzymałości w grupach eksperymentalnych (p<0,001). W grupach kontrolnych nie odnotowano istotnych zmian we wszystkich badanych parametrach (p>0,05). W rezultacie stan funkcjonalny układu sercowo-naczyniowego wzrósł z poziomu poniżej przeciętnego do przeciętnego, a poziom rozwoju wytrzymałości – z niskiego do poniżej przeciętnego w grupach eksperymentalnych.
Adaptacje fizjologiczne i funkcjonalne treningu interwałowego o wysokiej intensywności na dwóch wysokościach u biegaczy wytrzymałościowych uprawiających sporty wytrzymałościowe na średnich wysokościach: randomizowane badanie kontrolowane
Wykazano, że trening interwałowy o wysokiej intensywności (HIIT) w warunkach hipoksji zwiększa wydolność sportowców na poziomie morza, ale istnieją ograniczone dowody dotyczące biegaczy na średnich wysokościach. Celem tego badania była analiza 8-tygodniowego treningu HIIT na niskich (~1220 m) i umiarkowanych (~2850 m) wysokościach pod kątem adaptacji fizjologicznych (maksymalna wydolność tlenowa (VO2max) i prędkość związana z VO2max (vVO2max)) oraz funkcjonalnych (czas biegu na 5000 m (5kRT)). Czterdziestu dwóch wytrenowanych biegaczy długodystansowych zostało losowo przydzielonych do jednej z trzech grup: HIIT na wysokości 1220 m (HIIT1220m, n=14), HIIT na wysokości 2850 m (HIIT2850 m, n=14) lub grupy kontrolnej na wysokości 2850 m (CG2850 m, n=14). Podczas gdy wszyscy uczestnicy utrzymywali regularny trening na wysokości 2850 m, grupy HIIT ukończyły dwie cotygodniowe sesje (4x4-minutowy interwał pracy przy 100% vVO2max, 3-minutowy odpoczynek przy 70% vVO2max). Obie interwencje pokazały istotną poprawę w czasie (p < 0,05) w vVO2max, VO2max i 5kRT, z większymi zyskami w HIIT1220m (+1,2%, +1%, –1,8%) niż w HIIT2850m (+0,6%, +0,8%, –1,4%). Ponadto zaobserwowano silną korelację w HIIT2850m między zmianami w 5kRT i vVO2max (r = -0,64, p = 0,013) i VO2max (r = 0,74, p = 0,002). Podsumowując, HIIT na małych wysokościach wywołał większą poprawę funkcjonalną niż na umiarkowanych wysokościach. Dlatego sportowcy i trenerzy uprawiający sporty długodystansowe na średnich wysokościach mogą odnieść większe korzyści ze strategicznego zarządzania treningiem HIIT na niższych wysokościach.
Polskie osiągnięcia w sportach walki na nowożytnych igrzyskach olimpijskich i ich pozycja na tle innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej
Celem artykułu jest popularyzacja wiedzy na temat osiągnięć Polaków w sportach walki: boksie, szermierce, judo, karate, pięcioboju nowoczesnym, taekwondo i zapasach na nowożytnych igrzyskach olimpijskich. Posłużono się oficjalnymi danymi Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Porównano znaczące osiągnięcia Polski w sportach walki z osiągnięciami pozostałych państw Europy Środkowo-Wschodniej. Do analiz przyjęto łączną liczbę punktów medalowych zdobytych przez reprezentantów poszczególnych krajów dla współczynnika przeliczeniowego (5 punktów – złoty medal, 3 punkty – srebrny medal, 1 punkt – brązowy medal). Ponadto uwzględniono zmiany geopolityczne w całym analizowanym okresie. Medale zdobyte przez sportowców z ZSRR, Jugosławii, Czechosłowacji lub Wspólnoty Niepodległych Państw zostały przypisane do poszczególnych krajów w odniesieniu do narodowości danego sportowca. Wyniki przedstawiono w formie map i tabel. Spośród analizowanych olimpijskich sportów walki Polacy odnosili największe sukcesy w boksie, szermierce i pięcioboju nowoczesnym, a spośród dalekowschodnich sportów walki tylko w judo. Analiza porównawcza z innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej wykazała, że kraje te mają największe osiągnięcia w zapasach, boksie i judo, a najmniejsze w karate i taekwondo.
DZIEJE KULTURY FIZYCZNEJ W POLSCE I NA ŚWIECIE
Czechosłowacki Związek Wychowania Fizycznego: Centralna czechosłowacka organizacja wychowania fizycznego w latach 1946–1948
Czechosłowacki Związek Wychowania Fizycznego został założony w Pradze w 1946 roku, zastępując pierwotnie planowany Centralny Narodowy Komitet Wychowania Fizycznego. Jego członkami były centralne związki wychowania fizycznego funkcjonujące na terenie Czechosłowacji, których działalność obejmowała wychowanie fizyczne, sport, turystykę lub skauting, a także Czechosłowacki Komitet Olimpijski. Każda dyscyplina sportowa mogła być reprezentowana w związku wyłącznie przez jedno centralne stowarzyszenie. Poszczególni członkowie dobrowolnie współpracowali w ramach propagowania swoich programów. Celem stowarzyszenia była troska o rozwój wychowania fizycznego w najszerszych warstwach społeczeństwa, jego doskonalenie oraz ochrona interesów w Czechosłowacji i za granicą. Przy realizacji tych zadań uwzględniano odpowiednią reprezentację Czechów i Słowaków. Związki członkowskie i ich niższe struktury organizacyjne zachowywały jednak swoją prawną niezależność, zgodnie ze swoimi statutami i regulaminami. Jednocześnie miały obowiązek przestrzegania zasad i regulaminów wydanych przez Czechosłowacki Związek Wychowania Fizycznego. Związek ten miał stać się podstawą organizacyjną dla federacyjnego zjednoczenia wychowania fizycznego. Faktyczne zjednoczenie czechosłowackiego wychowania fizycznego nastąpiło dopiero po komunistycznym przewrocie w 1948 roku, po którym potrzeba istnienia Czechosłowackiego Związku Wychowania Fizycznego przestała istnieć.
Czechosłowacki Związek Wychowania Fizycznego
zjednoczenie czechosłowackiego wychowania fizycznego
Turystyka zdrowotna w Polsce międzywojennej: studium uzdrowisk balneologicznych w województwach lwowskim, wołyńskim i tarnopolskim
Celem pracy jest analiza rozwoju uzdrowisk i turystyki zdrowotnej w Polsce w okresie międzywojennym, ze szczególnym uwzględnieniem uzdrowisk balneologicznych położonych w województwach lwowskim, wołyńskim i tarnopolskim. Badanie opiera się na metodzie historycznej, która umożliwia śledzenie głównych etapów rozwoju infrastruktury uzdrowiskowej, specjalizacji medycznych tych uzdrowisk oraz stosowanych metod leczenia, a także pozwala na identyfikację dominujących trendów w organizacji turystyki i wypoczynku w tych uzdrowiskach. Po raz pierwszy w artykule przedstawione zostało systematyczne zestawienie informacji dotyczących uzdrowisk z wymienionych województw, obejmujące ich cechy medyczne, dostępne metody leczenia, poziom i rodzaj infrastruktury noclegowej, a także dane na temat frekwencji, cen oraz przepływów turystycznych. Szczególną uwagę poświęcono roli balneologicznych metod leczenia w terapii chorób, a także procesowi regeneracji zdrowia. Ponadto w pracy uwzględniono aspekty kulturalne i rekreacyjne, które przyciągały turystów do tych uzdrowisk, takie jak organizowane wydarzenia kulturalne, spacery, koncerty czy atrakcje związane z lokalną kulturą. Wyniki tego badania mogą stanowić podstawę dla dalszych badań naukowych nad historią turystyki, opieki zdrowotnej oraz życia kulturalnego w Polsce i w Ukrainie, a także stanowić punkt odniesienia do porównawczej analizy rozwoju przemysłu uzdrowiskowego w Europie Środkowo-Wschodniej w okresie międzywojennym.
Badanie związku między zaangażowaniem pracowników, jakością usług a wynikami luksusowych hoteli w południowych Indiach
Głównym celem badania było zbadanie i zrozumienie zależności pomiędzy zaangażowaniem pracowników, jakością usług a wynikami w luksusowych hotelach w południowych Indiach. Metodologia zastosowana w badaniu objęła próbę 350 respondentów z różnych luksusowych hoteli. W badaniu wykorzystano ilościowe metody badawcze. Grupą docelową byli głównie klienci i pracownicy luksusowych hoteli w południowych Indiach. W badaniu wykorzystano także analizę regresji korelacji. Wyniki badania sugerują, że zaangażowanie pracowników i jakość oferowanych usług mają znaczący pozytywny wpływ na branżę luksusowych hoteli w południowych Indiach. Praktyczne implikacje sugerują, że inwestycje w inicjatywy angażujące pracowników bezpośrednio wpływają na jakość usług i uruchamiają reakcję łańcuchową, która pozytywnie wpływa na wydajność. Oryginalność i wartość, jaką mogą zaoferować wyniki tego badania, to praktyczne spostrzeżenia, które pozwalają ulepszyć strategie zaangażowania pracowników, poprawić jakość usług i zoptymalizować wydajność w niektórych luksusowych hotelach w południowej części Indii.
Badanie kwestii prawnych i przestępstw finansowych w irańskim przemyśle sportowym
W niniejszym badaniu przeanalizowano kwestie prawne i przestępstwa finansowe w irańskim przemyśle sportowym pod względem ich stosowanego charakteru i danych zebranych metodą terenową. Przeprowadzono pogłębione wywiady z 25 ekspertami prawnymi, stosując metodę kuli śnieżnej. Wyniki wskazują, że przestępstwa gospodarcze w irańskim sporcie zawodowym stwarzają problemy klubom, drużynom i sportowcom. Ostateczny model badawczy obejmuje siedem różnych poziomów. Analiza siły oddziaływania tych czynników pokazuje, że kryteria prewencji sytuacyjnej działają niezależnie, ale charakteryzują się niską skutecznością i efektywnością. Z kolei profilaktyka społeczna, umowy prawne i czynniki ekonomiczne pozostają pod wpływem innych elementów i z perspektywy systemowej są uznawane za skuteczne i zależne komponenty. Kryteria związane z tworzeniem ram prawnych, prawem własności intelektualnej oraz nadzorem i kontrolą zaliczają się do kategorii powiązań klastrowych, co oznacza, że mają istotny wpływ na inne kryteria, ale są w mniejszym stopniu zależne od innych czynników. Wyniki wskazują, że ustanowienie ram prawnych może poprawić wszystkie wskaźniki. W szczególności opracowanie kompleksowych i skutecznych ram prawnych może odegrać kluczową rolę w ograniczeniu przestępczości gospodarczej w branży sportowej. Ramy te mogą stanowić podstawę zapobiegania przestępstwom finansowym w irańskim sporcie zawodowym i zarządzania nim, zwiększając efektywność i integralność finansową branży.
Uwarunkowania uczestnictwa i nieuczestnictwa w lekcjach wychowania fizycznego młodzieży szkół średnich
Celem badań było poznanie opinii uczniów szkół średnich w Białej Podlaskiej na temat lekcji wychowania fizycznego. Postanowiono sprawdzić, na ile zajęcia te spełniają oczekiwania młodzieży i czy stanowią zachętę do podejmowania aktywności ruchowej w czasie wolnym. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki ankietowej składającej się z 23 pytań. W ten sposób zebrano 383 odpowiedzi. Badania wykazały, że systematycznie w lekcjach wychowania fizycznego uczestniczy jedynie 32% uczniów. Dla 36% badanych najczęstszym powodem nieuczestnictwa w lekcjach wychowania fizycznego jest brak chęci i motywacji. Uczniowie w 73% ocenili, iż warunki sprzyjające aktywności fizycznej w ich szkole są na poziomie dobrym lub bardzo dobrym; 85% uczniów podejmuje aktywność ruchową w czasie wolnym. Wyniki badań wskazują, że uczniowie zwracają uwagę na zbyt małą różnorodność form aktywności ruchowej podczas lekcji wychowania fizycznego. Z badań wynika, że przyczyną braku chęci aktywnego udziału w lekcjach wychowania fizycznego może być niedostosowanie form aktywności ruchowej do zainteresowań uczniów. Istnieje dalsza potrzeba diagnozy tego zjawiska w celu lepszego dostosowania programów tak, aby zaspokajać potrzeby zarówno najbardziej aktywnych uczniów, jak i tych, którzy rzadziej angażują się w ćwiczenia.
Wpływ moralnego perfekcjonizmu i tożsamości moralnej na pożądane zachowania społeczne i sukces sportowców szkolnych
Celem analizy było zbadanie wpływu moralnego perfekcjonizmu i tożsamości moralnej na pożądane zachowania społeczne oraz sukces sportowców szkolnych w Iranie. Badanie miało charakter stosowany i opisowy. Dane statystyczne zebrano od mężczyzn (n=536) i kobiet (n=456) sportowców-uczniów w Iranie. Narzędzia pomiarowe były standardowymi kwestionariuszami, których ważność określono za pomocą kryteriów diagnostycznych, zbieżnych i rozbieżnych. Rzetelność kwestionariuszy dotyczących moralnego perfekcjonizmu, tożsamości moralnej, pożądanych zachowań społecznych i sukcesu sportowego określono za pomocą współczynnika alfa Cronbacha, wynoszącego odpowiednio 0,74, 0,81, 0,85 i 0,71, co wskazuje na dobrą rzetelność. Wyniki badania wykazały, że moralny perfekcjonizm ma znaczący wpływ na pożądane zachowania (β = 0,34; p < 0,001), wpływa on także na sukces sportowy (β = 0,45; p < 0,001). Z drugiej strony, tożsamość moralna wpływa na pożądane zachowania społeczne (β = 0,77; p < 0,001) oraz na sukces sportowy (β = 0,50; p < 0,001). W związku z tym można stwierdzić, że osiągnięcie pożądanych zachowań społecznych i sukcesu w sporcie wymaga połączenia osobistego wysiłku, silnego charakteru moralnego i głębokiego zrozumienia zasad moralnego perfekcjonizmu i tożsamości moralnej.
Geneza i Działalność Stowarzyszenia Pracy Społeczno-Wychowawczej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Częstochowie w Latach 1927–1939
W artykule zaprezentowano genezę, strukturę i działalność Stowarzyszenia Pracy Społeczno Wychowawczej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Częstochowie w latach 1927–1939. Na podstawie źródeł archiwalnych, dokumentacji urzędowej i prasy odtworzono proces powstania organizacji oraz jej rolę w lokalnym życiu społecznym i sportowym. Stowarzyszenie, działając w duchu ideologii sanacyjnej i programu państwowego wychowania obywatelskiego, realizowało cele oświatowe, kulturalne i sportowe, czego kulminacją była budowa Ogniska Obrony Niepodległości – kompleksu o znaczeniu symbolicznym i wychowawczym. Szczególną rolę w działalności stowarzyszenia odegrało Koło Sportowe Brygada, którego sukcesy sportowe i ideowy charakter wpisywały się w założenia II RP. Analiza ukazuje SPSW jako przykład mechanizmu przenikania ideologii państwowej w sferę kultury fizycznej oraz budowy lokalnych ośrodków sportowych o funkcji wychowawczej i patriotycznej.
Stowarzyszenie Pracy Społeczno-Wychowawczej
Relacje prasowe z meczów piłkarskich Jagiellonii Białystok w kontekście afery korupcyjnej związanej z sezonem 2003/2004
Popularność piłki nożnej wpływa na rozwój patologicznych zjawisk, takich jak korupcja. Na początku XXI wieku w polskich rozgrywkach ligowych została zainicjowana jedna z największych afer korupcyjnych. Znaczny wkład w zdemaskowanie osób zamieszanych w dany proceder miała prasa. Głównym celem artykułu jest analiza relacji prasowych z meczów piłkarskich Jagiellonii Białystok w sezonie 2003/2004 w kontekście wykrycia nieuczciwej rywalizacji sportowej przez ówczesnych dziennikarzy. Badania zostały oparte na metodzie porównawczej i filologicznej. W przypadku historii społecznej czy sportu podejmują one tematykę nowatorską, dotychczas nieopracowaną. Analizę spotkań piłkarskich oparto na opisach z prasy codziennej o charakterze ogólnopolskim i lokalnym – „Przeglądu Sportowego” i „Kuriera Porannego”. Wzbogacono je o upublicznione informacje dotyczące szeroko pojętej afery korupcyjnej w sporcie pierwszej dekady XXI wieku. Wyniki analizy pierwszego z wymienionych periodyków wykazały wątpliwości w jedynie 2 z 16 spotkań (13%), natomiast w lokalnej prasie białostockiej statystyka ta była wyższa i wynosiła 6 z 16 (38%) konfrontacji. Rozważania doprowadziły do ukazania problemu dotyczącego identyfikowania korupcyjnych powiązań meczowych, szczególnie w prasie ogólnopolskiej, co pokazuje różnicę w zaangażowaniu dziennikarzy, często niezwiązanych z regionem. Potwierdza to dziennik lokalny, który osiągnął znacznie wyższy współczynnik zdemaskowanych zachowań korupcyjnych.
Sport Zapaśniczy w Zrzeszeniu Ludowe Zespoły Sportowe na Podlasiu jako Przykład Sukcesów na Arenie Międzynarodowej (1947–1989)
Uprawianie zapasów na Podlasiu zainicjowano w 1947 roku w Kolejowym Klubie Sportowym w Białymstoku. Wraz z pojawieniem się sukcesów i ich promocją w lokalnej prasie dyscypliną tą zainteresowali się działacze Rady Wojewódzkiej Zrzeszenia Ludowe Zespoły Sportowe. Przy jej wsparciu organizacyjno-finansowym siedem lat później w gminie Choroszcz utworzono pierwsze koło Ludowych Zespołów Sportowych z sekcją zapaśniczą. W kolejnych latach zawiązywały się następne ośrodki: Starosielce, „Promień” Mońki, „Narew” Łomża, „Warmia” Grajewo. Ich wychowankowie z powodzeniem reprezentowali region w licznych zawodach ogólnopolskich i turniejach międzynarodowych. Startowali także w mistrzostwach Europy. Jako pierwszy zaszczytu tego dostąpił w 1970 roku Ryszard Grzegorzewski, walcząc na zapaśniczych matach w Husqvarnie (Szwecja). Sportowcy z Podlasia próbowali swych sił także w Oulu (Finlandia, 1978); Łodzi (Polska, 1984); Bolonii (Włochy, 1985); Malmö (Szwecja, 1986) i Wałbrzychu (Polska, 1988). Trzech reprezentantów LZS wystąpiło także w mistrzostwach świata: Wiesław Joszczyk – Haparanda (Szwecja, 1979); Zbigniew Kuźnicki – Schifferstadt (Niemcy, 1986); Krzysztof Czyżewski – Budapeszt (Węgry, 1989). Nieliczni zapisali się także w historii igrzysk olimpijskich. Do wiodących ośrodków szkoleniowych należał LKS Starosielce, który po przemianach organizacyjnych przez wiele lat funkcjonował jako Wojewódzki Ludowy Klub Sportowy „Podlasie” Białystok.
Narciarstwo na Kresach Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej w Świetle Czasopisma „Sport” (1922–1927). Zarys Problematyki
Celem artykułu jest przedstawienie narciarstwa na Kresach Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej w świetle czasopisma „Sport” (1922–1927). Czasopismo „Sport” było organem prasowym Karpackiego Towarzystwa Narciarzy. W latach 1922–1927 głównym ośrodkiem kształtowania się narciarstwa na Kresach Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej był Lwów. Tutaj działalność w zakresie narciarstwa prowadziły trzy prężne sekcje narciarskie: Karpackie Towarzystwo Narciarzy, I Lwowski Klub Sportowy (LKS) Czarni i LKS Pogoń Lwów, należące do Polskiego Związku Narciarskiego. Nie licząc Lwowa – na Kresach Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej narciarstwo było słabiej rozwinięte. W jednym z artykułów opublikowanych w czasopiśmie „Sport” znajdujemy informacje o działalności Sekcji Narciarsko Turystycznej (SNT) Rewera Stanisławów. Sekcje narciarskie prowadziły kursy narciarskie we Lwowie, a także w ośrodkach narciarskich, gdzie były zlokalizowane schroniska, m.in. w Sławsku, Tuchli i Worochcie. W odniesieniu do infrastruktury sportowej bardzo ważne znaczenie posiadało oddanie do użytku w grudniu 1926 r. skoczni narciarskiej na Zniesieniu (Lwów). Kluby i towarzystwa oraz władze szkolne organizowały zawody sportowe na szczeblu lokalnym, regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym. W tym zakresie należy zauważyć wzrost liczebny narciarzy, w tym liczbę osób biorących udział w zawodach, oraz rozwój wyników sportowych. Narciarze lwowscy corocznie uczestniczyli w mistrzostwach Polski, odnosząc dobre rezultaty. Wyniki plasowały ośrodek lwowski na II miejscu w Polsce (po ośrodku zakopiańskim). Bardzo dobre wyniki na poziomie krajowym i międzynarodowym odnosiła Janina Loteczkowa w biegach narciarskich.
Adaptacja i walidacja psychometryczna indonezyjskiej wersji Kwestionariusza Obciążeń Psychicznych Sportowców
Problemy zdrowia psychicznego (MHS) są istotnym zagadnieniem w sporcie wyczynowym, gdyż sportowcy, będąc stale narażeni na wysoki poziom stresu, wykazują zwiększoną podatność na występowanie zaburzeń psychicznych. Kwestionariusz Obciążeń Psychicznych Sportowców (APSQ) jest jednym z rekomendowanych narzędzi do wczesnego wykrywania objawów MHS. Jednakże wcześniejsze analizy psychometryczne APSQ dały niespójne wyniki dotyczące jego struktury czynnikowej, wskazując na możliwość zastosowania trzech różnych modeli: jednoczynnikowego, trójczynnikowego oraz hierarchicznego (drugiego rzędu). Celem niniejszego badania była ocena właściwości psychometrycznych indonezyjskiej adaptacji APSQ (APSQid) poprzez porównanie powyższych trzech modeli. W badaniu uczestniczyło 375 sportowców z Indonezji (241 mężczyzn oraz 134 kobiety; średni wiek = 19,22 ±5,13 lat). Przeprowadzona analiza czynnikowa wykazała, że model hierarchiczny oraz trójczynnikowy (CFI = 0,950; TLI = 0,929; GFI = 0,959; SRMR = 0,044; RMSEA = 0,062) charakteryzowały się lepszym dopasowaniem niż model jednoczynnikowy. Wszystkie pozycje APSQid uzyskały akceptowalne wartości ładunków czynnikowych (λ = 0,53–0,72). Wskaźniki zgodności wewnętrznej były satysfakcjonujące dla czynnika samoregulacji (ω = 0,729; α = 0,728) oraz czynnika osiągnięć sportowych (ω = 0,713; α = 0,713), natomiast niższe dla czynnika zewnętrznego radzenia sobie (ω = 0,531; α = 0,559). Ogólna rzetelność APSQid była bardzo dobra (ω = 0,819; α = 0,822). Uzyskane wyniki wskazują, że APSQid jest narzędziem trafnym oraz rzetelnym, odpowiednim do diagnozowania objawów związanych ze zdrowiem psychicznym u indonezyjskich sportowców.
UWARUNKOWANIA ZDROWIA, POSTAWY PROZDROWOTNE, JAKOŚĆ ŻYCIA
Determinanty sukcesu transferów w europejskiej piłce nożnej: wnioski z Chorwacji
Ze względu na to, że eksport talentów jest kluczowym źródłem dochodów dla klubów z mniejszych lig oraz ma pozytywny wpływ na drużyny narodowe, jest to istotny temat w europejskim futbolu. Wiele klubów z mniejszych lig w Europie polega na dochodach z transferów dla swojej stabilności finansowej. Pomimo licznych prób identyfikacji determinant opłat transferowych, zaskakujące jest to, że nie podjęto jeszcze prób określenia czynników wpływających na sukces zawodnika. Niniejsze badanie ma na celu zidentyfikowanie czynników wpływających na sukces transferu. Wykorzystując dane z chorwackiej ekstraklasy (N = 205), oszacowano modele regresji logistycznej oraz regresji liniowej, aby znaleźć determinanty udanych transferów w europejskim futbolu. Wyniki sugerują, że wartość rynkowa zawodnika w momencie transferu, okno transferowe oraz transfer do jednej z pięciu czołowych lig mają wpływ na prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu. Dodatkowo, czynniki klimatyczne (temperatura i opady) również wpływają na sukces transferowanych zawodników. Nie stwierdzono różnic w zależności od narodowości, wieku ani pozycji zawodników. Przedstawiono również wkład, ograniczenia i kierunki przyszłych badań.
Nauka tańca aerobowego z perspektywy studentów studiów licencjackich
Przeprowadzone badanie jakościowe analizowało doświadczenia i czynniki wpływające na umiejętności tańca aerobowego i kursy nauczania z perspektywy 31 studentów wychowania fizycznego. Dane zebrano poprzez obserwację, mapy koncepcyjne, incydenty krytyczne i wywiady. Dane analizowano indukcyjnie, wykorzystując metodę ciągłego porównywania i triangulację danych. Wyłoniono dwa główne tematy. Pierwszy temat to pozytywne doświadczenia, takie jak: (1) nauka nowych umiejętności, które mogą być przydatne w przyszłości oraz (2) angażowanie się w aktywności i naukę z przyjaciółmi. Negatywne doświadczenia obejmują poczucie presji, gdy wymagane jest przyjęcie pozycji lidera. Drugi temat to czynniki wspierające, takie jak: (1) pomoc kolegów z grupy, (2) wskazówki i informacje zwrotne od nauczyciela, (3) osobista motywacja i zaangażowanie. Czynniki utrudniające obejmują: (1) szybkie tempo nauczania i używanie specjalistycznej terminologii, którą studenci muszą zrozumieć, (2) brak gotowego sprzętu do nauki, (3) trudności i potrzebną pomoc w zrozumieniu rytmu muzyki, (4) długi okres oczekiwania podczas procesu uczenia się, (5) niekorzystne środowisko nauki, (6) niejasne metody oceny. Wniosek: Instruktorzy i rówieśnicy odgrywają kluczową rolę we wspieraniu nauki tańca aerobowego. Ponadto odpowiednie metody nauczania i procesy oceniania pomagają zwiększyć efektywność nauczania i uczenia się tańca aerobowego.
Ocena wojskowego testu sprawności bojowej dla żołnierzy Łącznikowych Sił Powietrznych
Siły Zbrojne Ukrainy nadal korzystają z testów z byłego radzieckiego systemu wojskowego treningu fizycznego, opracowanego w ubiegłym stuleciu. Artykuł poświęcony jest rozwiązaniu aktualnego problemu wykorzystania Army Combat Fitness Test do oceny gotowości fizycznej żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy. Badania miały na celu poznanie przez żołnierzy ćwiczeń ACFT, ocenę sprawności fizycznej, ocenę wykonywania przez żołnierzy zadań bojowych oraz zbadanie związku wyników ACFT z realizacją zadań bojowych. W badaniu wzięło udział 78 żołnierzy (sami mężczyźni, średni wiek – 27,7 lat) z jednostek łączności Sił Powietrznych. 8-tygodniowe badanie wykazało poprawę wyników ACFT personelu łączności Łącznikowych Sił Powietrznych. Wyniki ćwiczenia podwinięcia nogi wykazały wzrost o 36,6%, pompek – 26,4%, trzykrotnego maksymalnego martwego ciągu – 12,7% wzrostu, rzutu siłowego w pozycji stojącej – wzrost o 7,3%, a biegu na 2 mile – poprawę o 4,5%. Po opanowaniu ćwiczeń w jednostce odsetek żołnierzy, którzy zdali egzamin ACFT, wzrósł o 55,1%. Prawie wszystkie przypadki wykonywania ACFT (z wyjątkiem podwinięcia nogi) wykazują obecność statystycznie wiarygodnej umiarkowanej (od 0,31 do 0,7) korelacji z wynikami zadań wojskowych realizowanych przez personel Jednostki Łącznikowej Sił Powietrznych. Ogólnie rzecz biorąc, całkowita punktacja ACFT wykazywała istotnie umiarkowaną (od 0,31 do 0,7) korelację z realizacją zadań wojskowych. Wyniki przeprowadzonego eksperymentu potwierdziły możliwość wykorzystania kompleksu ćwiczeń ACFT do oceny fizycznej gotowości bojowej żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy.
Preferencje nauczycieli w nauczaniu gimnastyki w edukacji podstawowej: różnice wynikające z długości stażu pracy nauczycieli
Nauczyciele (edukatorzy) utrzymują błędne przekonanie, że nauczanie gimnastyki w edukacji podstawowej jest pełne wyzwań (ryzyka, komplikacji). Niezależnie od tego, czy jest się początkującym, czy doświadczonym nauczycielem w edukacji podstawowej, towarzyszenie uczniom w opanowaniu gimnastyki może być trudne. Ponieważ w literaturze, na skalę słowacką (według wiedzy autorów), nadal występują luki, niniejsze badanie miało na celu analizę i porównanie preferencji nauczycieli dotyczących nauczania gimnastyki w edukacji podstawowej. Ankieta składająca się z trzech pytań (preferencje nauczycieli w zakresie nauczania gimnastyki) została przeprowadzona przez 18 tygodni (1 czerwca – 30 września 2023 r.), obejmując 1246 (100%) nauczycieli edukacji podstawowej: (i) Początkujący nauczyciele (490, 39,32%); (ii) Doświadczeni nauczyciele (756, 60,68%). Do oceny danych wykorzystano statystyki opisowe (procent – %, średnia arytmetyczna – x)̄ oraz statystyki wnioskowania (test chi-kwadrat – χ2) (Ibm Spss Modeler). 30,5% (380) nauczycieli w edukacji podstawowej uważa, że nauczanie gimnastyki (tańca) jest wymagające, w porównaniu do zajęć na świeżym powietrzu (108, 8,60%) (χ2(4) = 3,08 E-05; p = 26,04). 786 (62,34%) nauczycieli w edukacji podstawowej korzysta z tradycyjnego sprzętu gimnastycznego, w porównaniu do 1,92% (24), którzy w ogóle nie uczą gimnastyki (χ2(3) = 19,54; p = 0,0002). 42,78% (532) nauczycieli w edukacji podstawowej uważa, że dostępny sprzęt do nauczania gimnastyki jest wystarczający, w porównaniu do 20,14% (250), którzy mają odmienne zdanie (niewystarczający) (χ2(3) = 0,64; p = 1,68). Pomimo wyzwań włączenie gimnastyki do edukacji podstawowej może przynieść korzyści, w szczególności takie, jak: rozwijanie koordynacji i równowagi oraz wspieranie pracy zespołowej i współpracy. Odpowiednie przygotowanie i dostęp do zasobów może pomóc nauczycielom w pokonywaniu wyzwań związanych z nauczaniem gimnastyki oraz zapewnić uczniom wartościowe doświadczenia edukacyjne.
Wpływ kontaktów międzynarodowych na rozwój sportu osób niewidomych i niedowidzących w Polsce w latach siedemdziesiątych XX wieku
W latach siedemdziesiątych XX wieku sport osób niewidomych i niedowidzących stał się pełnoprawnym uczestnikiem międzynarodowego ruchu sportowego osób niepełnosprawnych. W okresie tym sportowcy niewidomi i niedowidzący zadebiutowali na Igrzyskach Paralimpijskich (Toronto 1976 r.) a w strukturach Światowej Rady Pomocy Niewidomym oraz Europejskiego Komitetu Regionalnego Światowej Rady Pomocy Niewidomym powołano specjalistyczne komisje zajmujące się rozwojem sportu wśród osób niewidomych. W Polsce w omawianym okresie organizacją koordynującą i nadzorującą rozwój sportu osób niewidomych i niedowidzących było Zrzeszenie Sportowe Spółdzielczości Pracy „Start”, w strukturach którego działała Podkomisja ds. Sportu Osób Niewidomych. Zrzeszenie „Start” było organizacją reprezentującą środowisko niewidomych i niedowidzących sportowców w kontaktach międzynarodowych, które były realizowane na dwóch płaszczyznach. Pierwszą z nich była współpraca na kanwie organizacyjnej, legislacyjnej oraz edukacyjnej realizowana przez działaczy i trenerów. Przedstawiciele Polski brali czynny udział w pracach komisji sportowych działających przy ww. międzynarodowych organizacjach, jak również nawiązywali kontakty z organizacjami krajowymi zajmującymi się tematyką sportu osób niewidomych i niedowidzących. Natomiast drugą płaszczyznę stanowiły kontakty sportowców realizowane poprzez współzawodnictwo sportowe. W omawianym okresie reprezentanci Polski brali czynny udział w najważniejszych międzynarodowych imprezach sportowych przeznaczonych dla osób niewidomych i niedowidzących, m.in.: Igrzyskach Paralimpijskich, Igrzyskach Inwalidów Różnych Schorzeń czy Europejskich Igrzyskach Sportowych Niewidomych, których Polska była gospodarzem.
Działalność Zagłębiowskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej w latach 1946–1962
Celem pracy jest ukazanie działalności Zagłębiowskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (ZOZPN) w latach 1946–1962. Decyzję o jego powołaniu podjęło, obradujące w dniach 16–17 lutego 1946 r., walne zgromadzenie delegatów Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN). Aczkolwiek początki ZOZPN – biorąc pod uwagę okres po 1945 r. – wiążą się z Zagłębiowskim Podokręgiem Piłki Nożnej (ZPPN), który podlegał Śląskiemu Okręgowemu Związkowi Piłki Nożnej. Z kolei 28 lipca 1945 r. wydzielono autonomiczny ZPPN podlegający bezpośrednio PZPN. Kolejne zmiany organizacyjne nastąpiły w roku 1951. Rozwiązano wówczas PZPN, a w jego miejsce powołano Sekcję Piłki Nożnej (SPN) działającą przy Głównym Komitecie Kultury Fizycznej (GKKF). Tym samym Okręgowe Związki Piłki Nożnej (OZPN) zostały zastąpione SPN przy Wojewódzkich Komitetach Kultury Fizycznej. Proces zmian ponownie rozpoczął się jesienią 1956 r. Dokonały się one m.in. w sporcie. Dzięki tym zmianom 13 stycznia 1957 r. reaktywowano ZOZPN (istniał do roku 1962). Biorąc pod uwagę omawiany okres, najlepsze dla zagłębiowskiego piłkarstwa były lata 1946–1950. Z kolei nieprzychylny był okres, w którym istniała SPN GKKF (1951–1956). Dlatego też po reaktywacji ZOZPN działacze wzięli się do pracy, aby odbudować zagłębiowskie piłkarstwo, mimo niezmniejszających się trudności organizacyjnych.
Zagłębiowski Okręgowy Związek Piłki Nożnej
Piłka Nożna na Kresach Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej w Świetle Czasopisma „Sport” (1922–1927). Zarys Problematyki
Celem artykułu jest przedstawienie piłki nożnej na Kresach Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej w świetle czasopisma „Sport” (1922–1927). Czasopismo „Sport” było organem prasowym Lwowskiego Związku Okręgowego Piłki Nożnej (LZOPN). Działalność Lwowskiego ZOPN obejmowała obszar województw stanisławowskiego i tarnopolskiego oraz dużej części województwa lwowskiego. Należy podkreślić dość dynamiczny rozwój Lwowskiego ZOPN, jednego z najbardziej zorganizowanych okręgów w Polsce, wraz z jego strukturami wewnętrznymi. W latach 1922–1927 zwiększała się liczba klubów piłki nożnej w LZOPN. Lwowski ZOPN prowadził rozgrywki klasy A, klasy B i klasy C. Do najlepszych zespołów piłki nożnej należały: LKS Pogoń Lwów, 1 LKS Czarni Lwów, Hasmonea Lwów, Lechia Lwów, a z drużyn „prowincjonalnych”: Polonia Przemyśl i Rewera Stanisławów. W latach 1922–1926 najlepszą drużyną LZOPN oraz w Polsce była Pogoń Lwów, która czterokrotnie zdobyła tytuł mistrza Polski. Przełomowym rokiem w rozwoju piłki nożnej był 1927 r. W tym roku przeprowadzono po raz pierwszy rozgrywki Polskiej Ligi Piłki Nożnej. W stawce 14 najlepszych klubów LZOPN był reprezentowany przez 3 kluby (Pogoń, Czarni, Hasmonea). Piłkarze Lwowskiego ZOPN brali m.in. udział w meczach reprezentacji Polski, uczestniczyli w meczach międzymiastowych, w meczach międzynarodowych i krajowych (rozgrywki międzyklubowe towarzyskie).
Kresy Południowo-Wschodnie II Rzeczypospolitej Polskiej
Sport w Teatrze! Nieznane Źródło do Dziejów Międzywojennego Akademickiego Związku Sportowego (Gustawa Bolesława Baumfelda Śluby Sportowe)
Śluby sportowe Gustawa Baumfelda (wyd. we Lwowie pod pseudonimem Gustaw Drzewopolski) nie wzbudziły dotąd żadnej uwagi ani znawców literatury, teatru, ani historyków sportu. Ta drobna humoreska zapewne nigdy nie była wystawiona nawet na amatorskich deskach scenicznych. Nie odbiera jej to jednak waloru źródła historycznego, podobnie jak innym, nielicznym utworom scenicznym z okresu 1918–1939 traktującym o sporcie. Śluby… zasługują na uwagę głównie dlatego, że ich akcja rozgrywa się w środowisku akademickim i choć trudno rozstrzygać, czy chodzi tu o jakiś klub AZS (jeśli już, to zapewne poznański z okresu po 1926 i do 1929 r.), to humoreska ta istotnie wyróżnia się na tle dominujących w badaniach nad AZS oficjalnych i sprawozdawczej natury źródłach o zwykle archiwalnej proweniencji. Należy ona do tych nielicznych świadectw, które oddają klimat i atmosferę sportu akademickiego, również i jego organizację, w okresie, kiedy począł on odgrywać wiodącą rolę w polskim sporcie. Celem artykułu nie jest zatem ocena sztuki Baumfelda z perspektywy historii literatury czy dziejów teatru. Chodzi natomiast o wydobycie z zapomnienia oryginalnego źródła, które, roztropnie interpretowane, uzupełnia wiedzę o słabo rozpoznanych aspektach funkcjonowania sportu akademickiego w Polsce (chyba nie tylko zresztą tego środowiska) końca lat 20. XX w. Nieśmiało też sformułować można tezę, że ten drobny utwór był jednak jakąś formą nobilitacji sportu wówczas, kiedy często deprecjonowano jego rolę jako trywialnej rozrywki dla mas.
Sprawozdanie Z Konferencji Naukowej „Sportowcy W Źródle Archiwalnym”, Kielce, 29 Maja 2024 R
Wpływ jakości usług gastronomicznych na satysfakcję gości w hotelach pięciogwiazdkowych: badanie eksploracyjne
Przeprowadziliśmy badanie eksploracyjne i przyjrzeliśmy się relacji między jakością usług gastronomicznych a zadowoleniem gości, aby określić narzędzia jakości usług gastronomicznych DINESERV, które przyczyniają się do zadowolenia gości w branży hotelarskiej. W badaniu tym zastosowano metody jakościowe i objęto nimi grupę fokusową składającą się z ośmiu osób oraz pogłębione wywiady z 32 gośćmi restauracji z 11 hoteli w Bangladeszu. Celem tego badania jest rzucenie światła na narzędzia DINESERV w branży hotelarskiej i przyczynienie się do przyszłych inicjatyw badawczych, przy jednoczesnym zbadaniu relacji między jakością usług gastronomicznych a zadowoleniem gości. W niniejszym artykule przedstawiono najlepsze praktyki w zakresie poprawy jakości usług gastronomicznych w punktach gastronomicznych hoteli w celu zapewnienia zadowolenia gości. Pewność, empatia i czynniki materialne to trzy czynniki, które goście uważają za najważniejsze przy ocenie jakości usług gastronomicznych; w rezultacie czynniki te mogą korzystnie wpłynąć na zadowolenie gości. Z drugiej strony, niezawodność i responsywność miały mniejszy wpływ na zadowolenie gości. Reasumując, ogólna satysfakcja ma większy wpływ na jakość usług gastronomicznych w pięciogwiazdkowych hotelach. Te praktyczne i teoretyczne implikacje przyczyniają się do poszerzenia wiedzy menedżerów ds. żywności i napojów na temat tego, jak poprawić jakość usług gastronomicznych i zwiększyć zadowolenie gości, a jednocześnie pogłębiają teoretyczną wiedzę na temat narzędzi DINESERV wpływających na zadowolenie gości w kontekście pięciogwiazdkowego hotelu.
Wychowawca zorganizowanego wypoczynku dzieci i młodzieży – pomiędzy oczekiwaniami a rzeczywistością
Bezpieczne i rozwijające uczestników kolonie letnie w dużej mierze zależą od kompetencji wychowawców, którzy odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu wzorów zachowań w czasie wolnym. Powinni oni więc mieć odpowiednią wiedzę, doświadczenie i umiejętności. Dlatego za cel badań przyjęto rozpoznanie motywów skłaniających do podjęcia tej pracy, a także opinii wychowawców zorganizowanego wypoczynku na temat tego zawodu oraz warunków ich pracy. W badaniu ankietowym wzięło udział 175 wychowawców wypoczynku. Większość ankietowanych (86%) to kobiety; 34% stanowili czynni nauczyciele, a 23% to instruktorzy harcerscy. Wyniki opracowano z wykorzystaniem statystyki opisowej oraz testu niezależności chi-kwadrat Pearsona. Najważniejszy motyw skłaniający do wykonywania zawodu wychowawcy kolonijnego (88% wskazań) to możliwość pracy z dziećmi i młodzieżą. Wybierając miejsce pracy, badani kierują się wysokością zarobków (42%), jednak większość respondentów (70%) nie jest zadowolona z otrzymywanego wynagrodzenia; 91% badanych ukończyło kurs wychowawców wypoczynku, a 66% uważa, że kurs niewystarczająco przygotowuje do pracy w tym zawodzie. Na podstawie uzyskanych danych można stwierdzić, że kurs na wychowawcę wypoczynku nie przygotowuje w pełni do pracy na kolonii. Należałoby rozważyć wprowadzenie obowiązkowych praktyk przed podjęciem pracy w pełnym zakresie obowiązków. Praca wychowawcy wypoczynku jest odpowiedzialną profesją, która nie jest wynagradzana adekwatnie do pełnionych obowiązków i odpowiedzialności.
Wpływ przerwy noworocznej w aktywności fizycznej na skład ciała u aktywnie żyjących starszych kobiet: pilotażowe badanie retrospektywne
Regularna aktywność fizyczna jest kluczowa dla utrzymania zdrowia w każdym okresie życia. Celem tego badania była ocena wpływu przerwy w regularnej aktywności fizycznej w okresie przerwy noworocznej (NYB, 14 dni) na masę ciała i jej składniki u fizycznie aktywnych kobiet powyżej 60. roku życia. Próba badawcza obejmowała 26 kobiet, z których 12 nie miało przerwy w aktywności fizycznej (grupa ciągłej aktywności, CAG), a 14 przerwało aktywność podczas przerwy noworocznej (grupa przerwy, BG). Parametry mierzone metodą bioimpedancji obejmowały masę ciała, procent tłuszczu (BF%) oraz wskaźnik masy ciała (BMI), obliczono także wskaźnik masy tłuszczowej (FMI). Dwuczynnikowa analiza wariancji (ANOVA) w modelu mieszanym ujawniła istotne interakcje między warunkiem NYB a czasem dla BMI, BF% i FMI (P < 0,05). Wyniki te sugerują, że zmiany tych parametrów składu ciała w czasie były zależne od warunku NYB, a kobiety, które zaprzestały aktywności fizycznej, doświadczały istotnego wzrostu BMI, procentu tłuszczu i masy tłuszczowej, co potwierdziły testy post-hoc (P < 0,05). Natomiast kobiety, które kontynuowały regularną aktywność fizyczną, nie wykazywały istotnych zmian w składzie ciała (P > 0,05). Wyniki te potwierdzają znaczenie utrzymania regularnej aktywności fizycznej w celu zmniejszenia negatywnych zmian w składzie ciała u starszych kobiet.