20 lat jesteśmy z naszymi Autorami i Czytelnikami! Dziękujemy za zainteresowanie naszym pismem licząc na dalszą współpracę! Czasopismo naukowe „Res Politicae” istnieje od 2006 roku przy Katedrze Nauk o Bezpieczeństwie Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, jest rocznikiem, którego profil badawczy to nauki społeczne (w szczególności nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie) oraz humanistyczne (głównie historia). Radę naukową czasopisma tworzą przedstawiciele samodzielnych pracowników badawczo-dydaktycznych Katedry Nauk o Bezpieczeństwie (Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie) oraz grono pracowników naukowych z polskich (m.in. Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Wrocławski, Politechnika Rzeszowska, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) oraz zagranicznych ośrodków akademickich, naukowych (Institute and Museum of Military History - Budapeszt, Institute for Political Studies of Defense and Military History - Bukareszt, Institute of Military History - Bratysława). Listę recenzentów czasopisma „Res Politicae” tworzy kilkunastu przedstawicieli nauki ośrodków akademickich (spoza Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie). Czasopismo uzyskało 20 punktów zgodnie z Komunikatem MEiN z dnia 1 grudnia 2021 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych. Czasopismo nie pobiera żadnych opłat od Autorów za publikację artykułu.
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
[rec.] Carlo Antonio Masala, Wenn Russland gewinnt. Ein Scenario, wyd. C.H. Beck, München 2025, ss. 119
Rasa niemiecka jako podstawa tożsamości i czystości biologicznej III Rzeszy – wybrane aspekty
Rozkwit nauk biologicznych w trakcie industrializacji Niemiec (druga połowa XIX w.) doprowa-dził do innego spojrzenia na człowieka początku lat dwudziestych XX w. Stał się on istotą produk-tywną w sensie wartości genetycznych wraz z jego tożsamością i pochodzeniem bytu. Darwinizm społeczny i eugenika uzewnętrzniły narodową biopolitykę społeczną; zmiana, która miała miejsce w państwie demokratycznym, a następnie dyktaturze III Rzeszy. Obok grupy produktywnej, w niemieckim społeczeństwie dostrzeżono zarówno wartościowy element genetyczny, jak i ten marginalny – degeneracyjny. Obejmował on zdrowych biologicznie produktywnych Niemców (rasa Panów) oraz chorych i uzależnionych, którzy stanowili zagrożenie dla czystej aryjskiej etniczności, a także tożsamości. Pod tym względem wyselekcjonowani młodzi Niemcy stanowili genetyczną podstawę III Rzeszy. Lecz biorąc pod uwagę bogatą przestrzeń kulturową związaną z polityką im-perialną i okresem kolonizacji, Niemcy reprezentowały różnorodność etniczną. Nie bez powodu narodowi socjaliści dążyli do wyeliminowania heterogenicznej społeczności w celu osiągnięcia ho-mogennego – idealnego modelu, a przez to pożądanego efektu. W centrum tych osiągnięć znaj-dowała się istota ludzka jako produkt do edukacji, a nawet „hodowli” narodu niemieckiego z rasowo czystym kodem genetycznym. Tym samym kult własnej fizjonomii oraz zdrowego i doskonale ukształtowanego pokolenia był celem narodowosocjalistycznej pedagogiki. Miało to bezpośredni wpływ na higienę i sterylność każdego Niemca pod względem jego tożsamości rasowej.
Społeczno-przestrzenne uwarunkowania bezpieczeństwa osób starszych w kontekście starzejącego się społeczeństwa
Niniejszy artykuł miał na celu przybliżenie problematyki starzenia się osób, a tym samym zapewnienia im odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. Współczesny świat wraz z wieloma udo-godnieniami niesie ze sobą również zagrożenia, z którymi nierzadko starsze osoby nie są w stanie radzić sobie na odpowiednim poziomie. Problemem badawczym było sprawdzenie, jakie zagrożenia istnieją dla grupy wiekowej seniorów. Metodą badawczą, która została wykorzystana w celu opracowania artykułu, była obserwacja. Dzięki tej metodzie poznano realia życia seniorów i udało się wyrobić opinię na temat poziomu ich bezpieczeństwa, jak również wszystkich ewentualnych zagrożeń.
Ewolucja postaw społeczeństwa polskiego wobec Unii Europejskiej w XXI wieku w świetle badań opinii publicznej
Zasadniczym celem artykułu jest analiza, opis i wyjaśnienie ewolucji postaw społeczeństwa pol-skiego wobec procesów integracyjnych oraz Unii Europejskiej w XXI wieku. Wyjaśnienie tych kwestii jest niezwykle ważne w perspektywie dynamicznie zmieniających się uwarunkowań stosunków międzynarodowych. Ważnym uzasadnieniem podjęcia badań było pytanie, na ile widoczny jest w ewolucji tych postaw wpływ odnotowywanej w dyskursie politycznym antyunijnej narracji. Wy-nik analiz wskazuje, że postawy akceptacji i poparcia społecznego wobec integracji są nadal stosunkowo wysokie, jednak trzeba zaznaczyć, że w roku 2024 roku odnotowano jeden z najniższych w ciągu ostatnich 20 lat wskaźników poparcia dla członkostwa Polski w UE. Podsumowując aktu-alny poziom ocen członkostwa Polski w UE, należy stwierdzić, że Polacy cenią sobie członkostwo w UE. Przeważa przekonanie o korzystnym bilansie członkostwa, choć nie należy bagatelizować osłabienia poparcia dla przynależności do UE oraz wzrostu nastrojów sceptycznych wobec pogłębiania integracji europejskiej. Nie można również pomijać odnotowywanego w badaniach wzrostu krytycyzmu wobec wprowadzanych unijnych uregulowań. Można również stwierdzić, że w pew-nym zakresie opinie sceptyczne diagnozując niedomagania w funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wskazują postulowane i oczekiwane kierunki poprawy.
Polityka i problemy cywilizacyjne w Indiach
Artykuł prezentuje ogólny – filozoficzny wgląd w istotę cywilizacji indyjskiej. Najpierw przedstawiono pokrótce refleksję nad cywilizacjami w XX wieku, potem rozwój polityczny Indii według Francisa Fukuyamy, dalej – hinduizm jako wyznacznik tej społeczności, następnie główne cechy współczesnych Indii, a na koniec sformułowano kilka konkluzji. Filozoficzne spojrzenie na odmienne cywilizacje ułatwia nam rozumienie ich podstawowych cech, a przez to także rozumienie nas samych.
W artykule podjęto kwestię rozwoju zrównoważonego na gruncie ekonomii. Wskazano na różnice między wzrostem a rozwojem gospodarczym, a także zaprezentowano wskaźniki wykorzystywane w pomiarze rozwoju ekonomiczno-społecznego. Istotnym problemem pozostaje nierównomierność rozwoju, w tym ubóstwo, które mimo istotnego postępu w jego zwalczaniu, jaki się dokonał, pozostaje problemem globalnym. Odpowiedzialne gospodarowanie zasobami przyrody stanowi poważne wyzwanie dla polityki ekonomicznej państw i instytucji, wymaga to jednak zmiany podejścia i filozofii prowadzenia działalności gospodarczej z ekstensywnej na inkluzywną.
Wraz z powstaniem państwa ukraińskiego zaistniała potrzeba określenia jego politycznego i militarnego miejsca w nowo powstającym obszarze geopolitycznym po rozpadzie ZSRR. Ukraina długo wahała się pomiędzy neutralnością a polityczno-militarnym zacieśnieniem współpracy z Ro-sją lub NATO. Wśród jej społeczeństwa i klasy politycznej ścierały się koncepcje – prorosyjska z prozachodnią. „Podjazdową” wojnę w Ukrainie o „rząd dusz” z Zachodem Rosja przegrała i się-gnęła po argument siły. To ostatecznie, jak się wydaje, skłoniło Ukrainę do zdecydowanego opowiedzenia się za integracją z Zachodem.
Bezzałogowe systemy latające: ewolucja od starożytności do współczesności
Niniejszy artykuł analizuje rozwój Bezzałogowych Systemów Latających (BSL) w perspektywie długofalowej – od starożytnych prekursorów po zaawansowane platformy autonomiczne z lat 2025–2026. Głównym założeniem tekstu jest teza, że ewolucja BSL stanowi unikalny w historii techniki proces „technologicznej adaptacji środowiskowej”. W ramach tej koncepcji wykazano, że każda kolejna generacja systemów bezzałogowych jest bezpośrednią odpowiedzią na specyficzne bariery zewnętrzne: od wczesnych potrzeb zwiadowczych, przez konieczność unikania wykrycia radarowego (turecki ekranoplan Talay) i odporność na walkę elektroniczną (polski Warmate 5), aż po optymalizację zasobów i logistyki (brazylijski Tupan BEE, litewski Airvolve). Artykuł dowodzi, że postępująca autonomizacja i miniaturyzacja (systemy Nano) to formy przystosowania maszyn do prze-trwania w nasyconym technologią środowisku, co trwale redefiniuje rolę człowieka, przesuwając go z pozycji bezpośredniego pilota do rangi strategicznego nadzorcy inteligentnych systemów.
„Kurier Wileński” o drodze Europy Środkowo- -Wschodniej do bezpieczeństwa 1989–1999
Artykuł analizuje, w jaki sposób „Kurier Wileński” – największe czasopismo polskojęzyczne w byłym ZSRR – prezentował zagadnienia związane z polityką międzynarodową doby lat 90. XX w. Przedstawiono sposób przedstawiania treści i określono główne obszary zainteresowania redakcji. Bazą do rozważań była analiza zawartości tematycznej dziennika. W wyniku analizy ustalono, że gazeta prowadziła działalność nastawioną na realizowanie perspektywicznych celów państwa litewskiego – budowy niepodległej, demokratycznej i bezpiecznej ojczyzny, która zapewniałaby szanse rozwoju także zamieszkującym na jej terenie Polakom. Stwierdzono również, że zgodnie ze specyfiką tytułu gros zamieszczanych na jego łamach tekstów miał charakter informacyjny, a opracowań analitycznych czy komentujących było niewiele i często były one przedrukami lub miały formę wywiadów.
Prezydentura Ronalda Reagana (1981–1984). Polityka gospodarcza
W niniejszym artykule przedstawiono i przybliżono postać prezydenta Stanów Zjednoczonych Ronalda Reagana, który sprawował urząd od roku 1981 do 1989. Z uwagi na obszerną tematykę badawczą skupiono się głównie na I kadencji prezydenta Reagana, która przypadła od momentu objęcia przez niego urzędu 20 stycznia 1981 roku do 6 listopada 1984 roku. Szczególną uwagę zwrócono na sztandarowy program gospodarczy zwany reaganomiką. Opisano jej genezę i główne założenia. Sięgnięto do historycznych przemówień prezydenta z lat 1981–1984 w celu przeanali-zowania sytuacji społeczno-gospodarczej i międzynarodowej. W dalszej części opisano niektóre opinie na temat rządów prezydenta Reagana w prasie polskiej i anglojęzycznej, aby lepiej zrozumieć ówczesną próbę reformy systemu gospodarczego w kierunku ekonomii strony podażowej – supply-side economics. W podsumowaniu oceniono program gospodarczy zwany reaganomiką i wyciągnięto wnioski z badanego okresu z uwzględnieniem mocnych i słabych stron prezydentury Ronalda Reagana. Do stron mocnych można zaliczyć spadek inflacji, obniżenie bezrobocia, obniżkę podatków, politykę antykomunistyczną. Po stronie słabych stron pojawiają się: ogromny deficyt budżetowy i dług publiczny, który zwiększył się trzykrotnie za jego kadencji.
Infrastruktura krytyczna w Polsce oraz zagrożenia z nią związane – wybrane przykłady
Infrastruktura krytyczna to zbiór elementów koniecznych dla sprawnego funkcjonowania państwa, zarówno w trakcie pokoju, jak i w trakcie kryzysu. W związku z tym elementy infrastruktury krytycznej padają celem ataków ze strony przestępców czy obcych służb – w ramach wojny hybry-dowej. Wojna w Ukrainie pokazuje także, że infrastruktura krytyczna jest istotnym celem w trakcie konfliktu zbrojnego. Jednym z ważniejszych zadań państwa w obszarze infrastruktury krytycznej jest sprawne zarządzanie nią oraz zabezpieczenie jej elementów. Artykuł ten przedstawia wybrane elementy infrastruktury krytycznej w Polsce, przede wszystkim infrastruktury energetycznej, in-frastruktury transportowej oraz infrastruktury cybernetycznej. Poruszone są w nim także przykładowe ataki na elementy infrastruktury krytycznej oraz kwestie związane z ich zabezpieczeniem.
Gry decyzyjne jako narzędzia wspomagania myślenia strategicznego i bezpieczeństwa
Gry decyzyjne, niezależnie od ich charakteru, powinny być ukierunkowane na wspomaganie procesów decyzyjnych, na każdym etapie wypracowywania decyzji. Wieloletnie doświadczenia wykazały bowiem, że zarówno tradycyjne decyzyjne gry planszowe, jak i współczesne – komputerowe, efektywnie sprawdzają się w szkoleniu osób podejmujących ważne decyzje, tak w obszarze militarnym, jak i cywilnym. Stanowią specyficzną część teorii gier, której celem jest optymalizacja decyzji podejmowanych w sytuacjach konfliktowych, gdzie każdy gracz dąży do osiągnięcia jak największych własnych korzyści, wiedząc, że cele przeciwników mogą być inne od jego celów, a wzajemne działania mają znaczący wpływ na wszystkich uczestników gry. W grach decyzyjnych istotną rolę odgrywa myślenie strategiczne rozumiane z jednej strony jako proces, którego celem jest podejmowanie optymalnych strategicznych decyzji, z drugiej – jako narzędzie służące rozwiązywaniu problemów strategicznych, uwzględniając badanie wszystkich możliwych opcji oraz wybór celów i wykorzystanie zasobów. Niezbędne informacje, zgromadzone z wykorzystaniem dostępnych technik analizy i syntezy, pozwalają na podejmowanie optymalnych decyzji i realizację sformuło-wanych na wstępie celów, zaś ćwiczenia prowadzone w ramach gier decyzyjnych umożliwiają wprowadzanie innowacji i projektowanie przyszłości. Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe wykracza bowiem poza aspekty czysto militarne, obejmując także czynniki polityczne, eko-nomiczne i społeczne, które powinny być uwzględniane w szeroko rozumianych grach decyzyjnych. Stanowią one bardzo istotny element w procesie szkolenia kadr zarówno sił zbrojnych, jak i większości organizacji, stwarzając możliwość wykształcania i doskonalenia umiejętności koniecznych w podejmowaniu decyzji niezbędnych w procesach kierowania, zarządzania, rządzenia i dowodzenia, przy dużej efektywności i niskich kosztach. Służą nie tylko celom symulacyjno-analitycznym, ale także edukacyjnym, gdzie błędy popełniane przez graczy dostarczają wiedzy, która po-winna być wykorzystywana w realnych działaniach. Decyzje strategiczne pozwalają planować przyszłość, choć otwartą kwestią pozostają ich odległe skutki w dynamicznie rozwijającej się i zagrażającej bezpieczeństwu sytuacji międzynarodowej. Powinny zatem, z wystarczającym wyprzedzeniem, przewidywać ewentualne zagrożenia i wyzwania, w czym doniosłą rolę odgrywają gry decyzyjne.
Misje pokojowe w Bośni i Hercegowinie oraz ich wpływ na procesy państwotwórcze po konflikcie jugosłowiańskim
Artykuł analizuje zaangażowanie społeczności międzynarodowej w konflikt w Bośni i Hercegowinie oraz w proces stabilizacji państwa po zawarciu porozumień z Dayton w 1995 r. Szczególną uwagę poświęcono ewolucji działań Organizacji Narodów Zjednoczonych, NATO oraz Unii Europejskiej, od tradycyjnych misji pokojowych UNPROFOR, przez zaangażowanie militarne Sojuszu Północnoatlan-tyckiego, aż po misje implementacyjne i stabilizacyjne IFOR i SFOR. Artykuł wskazuje na ograniczoną skuteczność klasycznych mechanizmów pokojowych ONZ w warunkach wojny domowej oraz czystek etnicznych, czego kulminacją były wydarzenia w Srebrenicy. Dopiero zdecydowana interwencja NATO w ramach operacji Deliberate Force doprowadziła do przerwania działań zbrojnych i stworzyła warunki do negocjacji pokojowych. Następnie misje IFOR i SFOR skoncentrowały się na rozbrojeniu stron konfliktu, kontroli stref rozdzielenia oraz wsparciu odbudowy struktur bezpieczeństwa i administracji cywilnej, przy istotnym udziale państw Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polski. Kolej-nym etapem zaangażowania międzynarodowego było przejęcie odpowiedzialności za stabilizację Bośni i Hercegowiny przez Unię Europejską w ramach misji EUFOR Althea. Działania te obejmowały zarówno komponent wojskowy, jak i wsparcie reform instytucjonalnych, w szczególności w obszarze policji, sądownictwa i administracji publicznej. Pomimo osiągnięcia względnej stabilizacji bezpieczeń-stwa nie udało się jednak stworzyć w pełni sprawnych i zintegrowanych struktur państwowych. Misje pokojowe w Bośni i Hercegowinie zapobiegły wznowieniu pełnoskalowego konfliktu zbrojnego, lecz nie doprowadziły do trwałej integracji społeczeństwa ani do pełnej konsolidacji państwa. Funkcjonowanie BiH pozostaje w znacznym stopniu uzależnione od stałego zaangażowania społeczności międzynarodowej oraz perspektywy integracji z Unią Europejską i NATO.
Zadania i ewolucja NATO w latach 2007–2020
Artykuł przedstawia problematykę dotyczącą zadań i ewolucji NATO w latach 2007–2020. Prze-mierzając poszczególne lata, starano się uwypuklić najważniejsze wydarzenia dotyczące NATO w kontekście wydarzeń mających miejsce w świecie współczesnym. Artykuł rozpoczyna się od zde-finiowania i określenia NATO i jego pozycji. Następnie przechodzi się do wydarzeń mających miej-sce pod koniec XX wieku, by wreszcie przejść do meritum artykułu, czyli wydarzeń mających miej-sce w latach 2007–2020. To w 2007 r. miało miejsce silne wystąpienie Putina w Monachium. Re-lacje pomiędzy NATO a Rosją zmieniały się, w wielu kwestiach przywódcy na Kremlu kluczyli i nie pokazywali prawdy i prawdziwych intencji. W sposób wyraźny pokazywały to wydarzenia i decyzje Moskwy postępujące po danych incydentach i działaniach słownych lub militarnych. Kluczowe dla Rosji były działania prowadzone w byłych republikach radzieckich, no i oczywiście na Ukrainie. Warto również zwrócić uwagę na działania prezydentów Stanów Zjednoczonych, ich stanowisko nie zawsze było zbieżne, zwłaszcza inną optykę przyjął prezydent Donald Trump. Artykuł przygo-towuje czytelnika do analizy i wyciągania wniosków, które dotyczą obecnej kadencji prezydenta Trumpa.
Polska droga do przywództwa militarnego w Unii Europejskiej – potencjał i wyzwania
W artykule ukazano potencjał Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) do objęcia roli militarnego lidera w Unii Europejskiej. Autor definiuje pozycję lidera jako wypadkową trzech wymiarów: osobowego, zdolnościowo-instytucjonalnego oraz uznania i odpowiedzialności. Rozważania osadzono w kontekście ewolucji unijnej polityki bezpieczeństwa, która po latach marginalizacji została zrewidowana w wyniku pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę w 2022 r. Autor podkreśla, iż instrumenty wykorzystywane przez Unię Europejską, takie jak PESCO czy CARD, wciąż opierają się na dobrowolności państw członkowskich. Centralnym punktem artykułu jest ocena potencjału Polski, który oparto na strategicznym położeniu, bezprecedensowym wzroście wydatków obronnych (ponad 4% PKB) oraz kompleksowych reformach wynikających z Ustawy o obronie Ojczyzny. Działania te, legitymizowane wysokim poparciem społecznym odnotowanym w bada-niach, doprowadziły do skokowego wzrostu liczebności i zdolności armii. W końcowej części, na podstawie analizy porównawczej z wiodącymi armiami UE, wykazano, że skala modernizacji technicznej oraz dynamiczny, ponad dwukrotny wzrost potencjału osobowego w ostatniej dekadzie, uczyniły z SZ RP najliczniejszą armię we Wspólnocie.
Sprawozdanie z VII Konferencji Naukowej z cyklu „Bezpieczeństwo Polski w XX i XXI wieku. 25 lat członkostwa Polski w NATO. 20 lat członkostwa w Unii Europejskiej”. Częstochowa 22–23 października 2024 r.
[rec.] Danuta Gibas-Krzak, Gra wielkich mocarstw o Bałkany w XXI wieku. Studium wpływów Chin, Rosji i USA, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2024, ss. 215
Populizm – zjawisko polityczne, ruch społeczny czy narodziny nowego systemu politycznego?
W artykule przedstawiono kilka podstawowych elementów, które przyczyniają się do powstania zjawiska politycznego znanego jako „populizm”. Obecnie, w demokratycznych warunkach ustrojowych, czynniki sprzyjające rozwojowi tego zjawiska obejmują postęp cywilizacyjny i narastające problemy społeczne, które mu towarzyszą. W bardzo syntetyczny sposób populizm można postrzegać jako artykulację, w obrębie konkretnego społeczeństwa, problemów, które powstają na podstawie określonych grupowych i indywidualnych celów. Pozostaje otwarte pytanie, czy populizm, jako nowe zjawisko polityczne, staje się prekursorem kolejnego etapu w procesie globalnego rozwoju społecznego.
Polityka państwa wobec osób młodych na rynku pracy
Celem opracowania jest prezentacja skierowanych do osób młodych rozwiązań w ramach po-lityki rynku pracy oraz realizacja ich przez publiczne służby zatrudnienia w kontekście sytuacji tych osób na rynku pracy w latach 2015–2023. Jak się okazuje, sytuacja tej grupy społecznej, względem pozostałych grup wiekowych, mimo malejącej liczby osób młodych wchodzących na rynek pracy, jest słabsza. Podstawową barierą w wejściu i utrzymaniu się na tym rynku jest u nich bowiem brak posiadania doświadczenia zawodowego oraz umiejętności praktycznych, których już na wstępie oczekują pracodawcy. Z tego względu w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nadal zaliczani są oni do osób w szczególnej sytuacji na rynku pracy i dzięki temu mogą korzystać z większej liczby aktywnych programów rynku pracy. Istotne są tu działania państwa nakierowane na programy wspierające wejście i utrzymanie się na rynku pracy tej grupy społecznej. Zwrócono także uwagę na działalność Ochotniczych Hufców Pracy jako jednostki nakierowanej na wsparcie osób młodych zarówno w obszarze kształcenia i wychowania, jak również w wejściu na rynek pracy. W artykule dokonano przeglądu aktywnych form wsparcia kierowanych do osób młodych oraz analizy stosowanych rozwiązań na tle sytuacji tych osób na rynku pracy. Jako metody badaw-cze zastosowano: studia literaturowe, analizę dokumentów normatywnych, metodę porównaw-czą oraz analizę wskaźników rynku pracy.
Często stajemy przed pytaniami: co to jest terroryzm? kogo należy uważać za terrorystę, a kogo za bojownika? Jakie formy przybiera terroryzm?, czy ulega on ewolucji?, jakie powoduje zagroże- nia?, czy można go zlikwidować?, czy to tylko „prywatna” domena, czy również jest to domena państwa? Jaka jest historia terroryzmu?, jak głęboko w przeszłość sięgają jego korzenie i czy kie- dykolwiek, a jeśli tak, to w jaki sposób, się go pozbędziemy?
Zagrożenia wynikające z udostępniania informacji w social mediach
Niniejszy artykuł porusza problem zagrożeń wynikających z udostępniania treści w mediach społecznościowych. Rola informacji we współczesnym świecie, dynamiczna historia rozwoju social mediów, a także problemy dezinformacji i fake newsów – to najważniejsze zagadnienia, które po- zwalają zagłębić się w omawiany temat. Kontekst prawny i etyczny pozyskiwania danych z mediów społecznościowych ma także wpływ na poczucie bezpieczeństwa użytkownika. Treść artykułu opracowano na podstawie materiałów z literatury naukowej, czasopism, źródeł internetowych oraz przemyśleń własnych autorki. W celu poznania perspektywy użytkownika odniesiono się do wyników badań ankietowych przeprowadzonych wśród użytkowników mediów społecznościo- wych, które m.in. pozwoliły na zweryfikowanie, jakie informacje umieszczają i znajdują respon- denci oraz znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy ich zdaniem udostępnianie informacji w social mediach może nieść ze sobą negatywne konsekwencje.
Zaangażowanie prezydenta Ronalda Reagana w kampanię prezydencką 1988 r.
Prezydent Ronald Reagan zmienił oblicze Stanów Zjednoczonych poprzez szereg zmian w poli- tyce wewnętrznej i zewnętrznej zwanych „Rewolucją Reagana”. Kiedy w 1988 r. miały miejsce ko- lejne wybory, w których nie mógł już brać udziału, jego działania na rzecz wyboru swojego wice- prezydenta George’a H.W Busha na stanowisko głowy państwa były bardzo istotne. Celem niniej- szego artykułu jest przedstawienie, jak Ronald Reagan starał się brać udział w kampanii politycznej już jako odchodzący prezydent. Analizie zostało poddane jego zaangażowanie i stosunek do dzia- łań podejmowanych przez przedstawicieli Partii Demokratycznej, a także działania na rzecz wice- prezydenta Busha i jego starań o prezydenturę.
Represje bolszewickie a demografia – spojrzenie z innej strony
Liczbę ofiar systemu bolszewickiego możemy tylko szacować i różni autorzy podają odmienne dane. W artykule tym autor podjął próbę oszacowania strat potencjału demograficznego na pod- stawie dwóch spisów powszechnych, jakie miały miejsce w ZSRR do 1939 r. Ukazano również, jak potencjał ten zmienił się w odniesieniu do poszczególnych narodowości wchodzących w skład tego państwa. Kto był ofiarą, a kto katem, a może wszyscy byli katami lub ofiarami? Czy bolszewizm miał internacjonalistyczne oblicze, czy nie?
W 80. rocznicę zamachu na Adolfa Hitlera. Claus Schenk Graf von Stauffenberg, bohater, polityczny strateg, czy ofiara reżimu hitlerowskiego
Dokonany dnia 20 lipca 1944 r. w Wilczym Szańcu (Gierłoż) zamach na przywódcę III Rzeszy Adolfa Hitlera (1889–1945) prowokuje do zadania wielu pytań, na które nie zawsze znajdziemy odpowiedzi. Oceny tego aktu są wśród historyków skrajnie różne. Jako niemcoznawca zajmujący się okresem III Rzeszy, a po części Holokaustem, rekonstruuję przyczyny, motywy i dokonania za- machu. Nie należy jednak oczekiwać od tej publikacji ostatecznej i jednoznacznej oceny, a jedynie analizy okoliczności, w jakich do zamachu doszło. Czyn ten oceniam krytycznie, ponieważ strategia von Stauffenberga, sam cel zamachu, nie miały nic wspólnego z ratowaniem prawdziwych ofiar wojny. Europa leżała już w gruzach, a jej żydowska społeczność została całkowicie wymordowana. Biorąc pod uwagę te aspekty, dostrzegam jedynie trzy oczywiste motywy czynu: zakończyć wojnę, stworzyć dogodną pozycję dla negocjacji z aliantami, uchronić wschodnie Niemcy przed wkrocze- niem tam Sowietów. W optyce konsekwencji i perspektyw na przyszłość nieudany zamach niczego nie zmienił i niczego nie przyniósł. Doprowadził jedynie do wyeliminowania na terenie III Rzeszy ostatnich liberalnych sił w szeregach opozycji Hitlera. Procesy berlińskiego sędziego Rolanda Freislera były tej eliminacji przykładem.
Wywiadowcze i kontrwywiadowcze aspekty rozpoznania polsko-niemieckiej granicy przez funkcjonariuszy policji województwa śląskiego w latach 1922–1939
Po powołaniu do życia w 1922 r. Policji Województwa Śląskiego formacja ta stała się ważnym elementem systemu bezpieczeństwa odrodzonego Państwa Polskiego. Po uformowaniu się struk- tur organizacyjnych śląskiej policji funkcjonariusze i pracownicy tej formacji od razu zostali włą- czeni do zadań związanych z kontrwywiadowczą ochroną państwa i województwa śląskiego. Waż- nym elementem kontrwywiadowczego rozpoznania i ochrony Górnego Śląska przed zagrożeniami zewnętrznymi było operacyjne monitorowanie granicy polsko-niemieckiej. Zadania realizowane przez polskich policjantów w ramach zabezpieczenia i ochrony polskich interesów na tym obszarze obejmowały zarówno czynności stricte kontrwywiadowcze, jak również były zadaniami przepro- wadzanymi w ramach tzw. wywiadu płytkiego. Z kontrwywiadowczych i wywiadowczych informa- cji uzyskiwanych przez śląskich funkcjonariuszy w okresie dwudziestolecia międzywojennego z ob- szarów granicy z Niemcami korzystały zarówno cywilne organy i instytucje II RP odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa, jak i polskie służby wywiadu i kontrwywiadu wojskowego.
1954: a Swiss captain’s view of Poland and Polish officers in the context of his six-month mission within the “Neutral Nations Supervisory Commission” (NNSC) in Korea
Organizacja i udział w misji humanitarnej w Afryce Polskiej Lotniczej Eskadry Pomocy Etiopii w latach 1985–1987
Głównym celem artykułu jest ustalenie podstaw prawnych i normatywnych zorganizowania grupy polskich lotników i zespołu śmigłowców transportowych przeznaczonych do sformowania Polskiej Lotniczej Eskadry Pomocy Etiopii (PLEPE) w 1985 r. Eskadra lotnicza decyzją ówczesnych władz państwowych PRL miała zostać skierowana do Etiopii w celu podjęcia działań humanitarnych w związku z katastrofalną sytuacją ekonomiczną i walkami wewnętrznymi w tym kraju. Całokształtem prac organizacyjnych zajmowało się Dowództwo Wojsk Lotniczych. Do opracowania artykułu wykorzystano dokumenty PLEPE zdeponowane w Centralnym Archiwum Wojskowym Wojskowego Biura Historycznego w Warszawie. Ich analiza pozwoliła ustalić proces i etapy formowania eskadry oraz wybór kadry – lotników z 37. Pułku Śmigłowców Transportowych – do kolejnych zmian pilotów, jak również przedstawić działalność humanitarną PLEPE w Etiopii w latach 1985–1987.
Polska Wojskowa Jednostka Specjalna Doraźnych Sił Zbrojnych ONZ na Bliskim Wschodzie (1973–1979)
Po wojnie Jom Kipur na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 340 z 25 października 1973 r. powołane zostały Doraźne Siły Zbrojne ONZ na Bliskim Wschodzie. W latach 1973–1979 w ich składzie służbę pokojową pełniła Polska Wojskowa Jednostka Specjalna, realizując trzy podstawowe zadania mandatowe: transport w tzw. drugiej linii, inżynieryjne zabezpieczenie strefy buforowej i medyczne zabezpieczenie całości DSZ ONZ. Misja PWJS to jednocześnie początek kilkudziesięcioletniego już zaangażowania Polski w działalności pokojowej pod błękitna flagą ONZ.
Wyzwania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w oparciu o ustawę o obronie ojczyzny i członkostwo w Sojuszu Północnoatlantyckim
W artykule przedstawiono rolę i zadania Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w zapewnieniu bezpieczeństwa państwa, podkreślając, iż kształtowanie środowiska bezpieczeństwa w państwie powinno być wartością nadrzędną, szczególnie w odniesieniu do obecnych zagrożeń. W opracowaniu przedstawiono informacje na temat zobowiązań i korzyści wynikających z członkostwa Polski w Traktacie Północnoatlantyckim (NATO), a także poruszono kwestię obecnej struktury Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, opisując najważniejsze stanowiska dowódcze w Siłach Zbrojnych i ich główne zadania.
Funkcjonowanie komponentu medycznego w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Libanie w latach 1992–2005
Celem artykułu jest przybliżenie działalności Polskiej Kompanii Medycznej w misji UNIFIL w Libanie. Omówione zostały kwestie przygotowań do misji, przebiegu służby i zadań wykonywanych przez polski personel medyczny, a także jego kontakty z innymi kontyngentami narodowymi i ludnością lokalną. Działalność Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Libanie rozpoczęła się w 1992 r., kiedy Sekretarz Generalny ONZ Butrus Ghali zaprosił polskich medyków do przejęcia zadań od wycofującego się personelu szwedzkiego i norweskiego. Polska Wojskowa Jednostka Medyczna (ang. Pol- MedCoy) lub Polska Kompania Medyczna, pod dowództwem płk. lek. Jerzego Banacha objęła szpital w Naquorze 27 kwietnia 1992 r., sprawując opiekę medyczną i dentystyczną nad całością sił ONZ w Libanie, które liczyły od 5 to 7 tysięcy ludzi w poszczególnych okresach misji. W miarę możliwości udzielała też pomocy lekarskiej miejscowej ludności, pozbawionej dostępu do służby zdrowia wskutek trwającego konfliktu zbrojnego. Jednostka zakończyła działalność w 2005 r., w okresie zmniejszania składu UNIFIL, natomiast pozostałe części składowe PKW kontynuowały służbę w Libanie do 2009 r. Służba polskiego personelu medycznego na misji w Libanie jest istotna z kilku powodów. Co oczywiste, przetarła szlak dla dołączających później kompanii inżynieryjnej, logistycznej i remontowej. Należy również zwrócić uwagę na społeczny wymiar ich działalności. Niosąc pomoc lekarską, personel szpitala miał największy kontakt z innymi kontyngentami i ludnością lokalną. Przyczyniał się więc w znaczący sposób do budowania relacji z tymi grupami, był swego rodzaju wizytówką polskiego kontyngentu. Misja stała się również okazją do nauki i zdobywania doświadczenia, przede wszystkim w zakresie obsługi nowoczesnego sprzętu czy procedur ewakuacji medycznej (MEDEVAC). Wymienione aspekty służby polskich medyków w misji UNIFIL w Libanie wskazują na ich znaczącą rolę w historii polskich działań pokojowych, którą warto szerzej opisać.