Czasopismo naukowe „Res Politicae” istnieje od 2006 roku przy Katedrze Nauk o Bezpieczeństwie Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, jest rocznikiem, którego profil badawczy to nauki społeczne (w szczególności nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie) oraz humanistyczne (głównie historia). Radę naukową czasopisma tworzą przedstawiciele samodzielnych pracowników badawczo-dydaktycznych Katedry Nauk o Bezpieczeństwie (Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie) oraz grono pracowników naukowych z polskich (m.in. Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Wrocławski, Politechnika Rzeszowska, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach) oraz zagranicznych ośrodków akademickich, naukowych (Institute and Museum of Military History - Budapeszt, Institute for Political Studies of Defense and Military History - Bukareszt, Institute of Military History - Bratysława). Listę recenzentów czasopisma „Res Politicae” tworzy kilkunastu przedstawicieli nauki ośrodków akademickich (spoza Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie). Czasopismo uzyskało 20 punktów zgodnie z Komunikatem MEiN z dnia 1 grudnia 2021 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
Sprawozdanie z VII Konferencji Naukowej z cyklu „Bezpieczeństwo Polski w XX i XXI wieku. 25 lat członkostwa Polski w NATO. 20 lat członkostwa w Unii Europejskiej”. Częstochowa 22–23 października 2024 r.
[rec.] Danuta Gibas-Krzak, Gra wielkich mocarstw o Bałkany w XXI wieku. Studium wpływów Chin, Rosji i USA, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2024, ss. 215
Populizm – zjawisko polityczne, ruch społeczny czy narodziny nowego systemu politycznego?
W artykule przedstawiono kilka podstawowych elementów, które przyczyniają się do powstania zjawiska politycznego znanego jako „populizm”. Obecnie, w demokratycznych warunkach ustrojowych, czynniki sprzyjające rozwojowi tego zjawiska obejmują postęp cywilizacyjny i narastające problemy społeczne, które mu towarzyszą. W bardzo syntetyczny sposób populizm można postrzegać jako artykulację, w obrębie konkretnego społeczeństwa, problemów, które powstają na podstawie określonych grupowych i indywidualnych celów. Pozostaje otwarte pytanie, czy populizm, jako nowe zjawisko polityczne, staje się prekursorem kolejnego etapu w procesie globalnego rozwoju społecznego.
Polityka państwa wobec osób młodych na rynku pracy
Celem opracowania jest prezentacja skierowanych do osób młodych rozwiązań w ramach po-lityki rynku pracy oraz realizacja ich przez publiczne służby zatrudnienia w kontekście sytuacji tych osób na rynku pracy w latach 2015–2023. Jak się okazuje, sytuacja tej grupy społecznej, względem pozostałych grup wiekowych, mimo malejącej liczby osób młodych wchodzących na rynek pracy, jest słabsza. Podstawową barierą w wejściu i utrzymaniu się na tym rynku jest u nich bowiem brak posiadania doświadczenia zawodowego oraz umiejętności praktycznych, których już na wstępie oczekują pracodawcy. Z tego względu w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nadal zaliczani są oni do osób w szczególnej sytuacji na rynku pracy i dzięki temu mogą korzystać z większej liczby aktywnych programów rynku pracy. Istotne są tu działania państwa nakierowane na programy wspierające wejście i utrzymanie się na rynku pracy tej grupy społecznej. Zwrócono także uwagę na działalność Ochotniczych Hufców Pracy jako jednostki nakierowanej na wsparcie osób młodych zarówno w obszarze kształcenia i wychowania, jak również w wejściu na rynek pracy. W artykule dokonano przeglądu aktywnych form wsparcia kierowanych do osób młodych oraz analizy stosowanych rozwiązań na tle sytuacji tych osób na rynku pracy. Jako metody badaw-cze zastosowano: studia literaturowe, analizę dokumentów normatywnych, metodę porównaw-czą oraz analizę wskaźników rynku pracy.
Często stajemy przed pytaniami: co to jest terroryzm? kogo należy uważać za terrorystę, a kogo za bojownika? Jakie formy przybiera terroryzm?, czy ulega on ewolucji?, jakie powoduje zagroże- nia?, czy można go zlikwidować?, czy to tylko „prywatna” domena, czy również jest to domena państwa? Jaka jest historia terroryzmu?, jak głęboko w przeszłość sięgają jego korzenie i czy kie- dykolwiek, a jeśli tak, to w jaki sposób, się go pozbędziemy?
Zagrożenia wynikające z udostępniania informacji w social mediach
Niniejszy artykuł porusza problem zagrożeń wynikających z udostępniania treści w mediach społecznościowych. Rola informacji we współczesnym świecie, dynamiczna historia rozwoju social mediów, a także problemy dezinformacji i fake newsów – to najważniejsze zagadnienia, które po- zwalają zagłębić się w omawiany temat. Kontekst prawny i etyczny pozyskiwania danych z mediów społecznościowych ma także wpływ na poczucie bezpieczeństwa użytkownika. Treść artykułu opracowano na podstawie materiałów z literatury naukowej, czasopism, źródeł internetowych oraz przemyśleń własnych autorki. W celu poznania perspektywy użytkownika odniesiono się do wyników badań ankietowych przeprowadzonych wśród użytkowników mediów społecznościo- wych, które m.in. pozwoliły na zweryfikowanie, jakie informacje umieszczają i znajdują respon- denci oraz znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy ich zdaniem udostępnianie informacji w social mediach może nieść ze sobą negatywne konsekwencje.
Zaangażowanie prezydenta Ronalda Reagana w kampanię prezydencką 1988 r.
Prezydent Ronald Reagan zmienił oblicze Stanów Zjednoczonych poprzez szereg zmian w poli- tyce wewnętrznej i zewnętrznej zwanych „Rewolucją Reagana”. Kiedy w 1988 r. miały miejsce ko- lejne wybory, w których nie mógł już brać udziału, jego działania na rzecz wyboru swojego wice- prezydenta George’a H.W Busha na stanowisko głowy państwa były bardzo istotne. Celem niniej- szego artykułu jest przedstawienie, jak Ronald Reagan starał się brać udział w kampanii politycznej już jako odchodzący prezydent. Analizie zostało poddane jego zaangażowanie i stosunek do dzia- łań podejmowanych przez przedstawicieli Partii Demokratycznej, a także działania na rzecz wice- prezydenta Busha i jego starań o prezydenturę.
Represje bolszewickie a demografia – spojrzenie z innej strony
Liczbę ofiar systemu bolszewickiego możemy tylko szacować i różni autorzy podają odmienne dane. W artykule tym autor podjął próbę oszacowania strat potencjału demograficznego na pod- stawie dwóch spisów powszechnych, jakie miały miejsce w ZSRR do 1939 r. Ukazano również, jak potencjał ten zmienił się w odniesieniu do poszczególnych narodowości wchodzących w skład tego państwa. Kto był ofiarą, a kto katem, a może wszyscy byli katami lub ofiarami? Czy bolszewizm miał internacjonalistyczne oblicze, czy nie?
W 80. rocznicę zamachu na Adolfa Hitlera. Claus Schenk Graf von Stauffenberg, bohater, polityczny strateg, czy ofiara reżimu hitlerowskiego
Dokonany dnia 20 lipca 1944 r. w Wilczym Szańcu (Gierłoż) zamach na przywódcę III Rzeszy Adolfa Hitlera (1889–1945) prowokuje do zadania wielu pytań, na które nie zawsze znajdziemy odpowiedzi. Oceny tego aktu są wśród historyków skrajnie różne. Jako niemcoznawca zajmujący się okresem III Rzeszy, a po części Holokaustem, rekonstruuję przyczyny, motywy i dokonania za- machu. Nie należy jednak oczekiwać od tej publikacji ostatecznej i jednoznacznej oceny, a jedynie analizy okoliczności, w jakich do zamachu doszło. Czyn ten oceniam krytycznie, ponieważ strategia von Stauffenberga, sam cel zamachu, nie miały nic wspólnego z ratowaniem prawdziwych ofiar wojny. Europa leżała już w gruzach, a jej żydowska społeczność została całkowicie wymordowana. Biorąc pod uwagę te aspekty, dostrzegam jedynie trzy oczywiste motywy czynu: zakończyć wojnę, stworzyć dogodną pozycję dla negocjacji z aliantami, uchronić wschodnie Niemcy przed wkrocze- niem tam Sowietów. W optyce konsekwencji i perspektyw na przyszłość nieudany zamach niczego nie zmienił i niczego nie przyniósł. Doprowadził jedynie do wyeliminowania na terenie III Rzeszy ostatnich liberalnych sił w szeregach opozycji Hitlera. Procesy berlińskiego sędziego Rolanda Freislera były tej eliminacji przykładem.
Wywiadowcze i kontrwywiadowcze aspekty rozpoznania polsko-niemieckiej granicy przez funkcjonariuszy policji województwa śląskiego w latach 1922–1939
Po powołaniu do życia w 1922 r. Policji Województwa Śląskiego formacja ta stała się ważnym elementem systemu bezpieczeństwa odrodzonego Państwa Polskiego. Po uformowaniu się struk- tur organizacyjnych śląskiej policji funkcjonariusze i pracownicy tej formacji od razu zostali włą- czeni do zadań związanych z kontrwywiadowczą ochroną państwa i województwa śląskiego. Waż- nym elementem kontrwywiadowczego rozpoznania i ochrony Górnego Śląska przed zagrożeniami zewnętrznymi było operacyjne monitorowanie granicy polsko-niemieckiej. Zadania realizowane przez polskich policjantów w ramach zabezpieczenia i ochrony polskich interesów na tym obszarze obejmowały zarówno czynności stricte kontrwywiadowcze, jak również były zadaniami przepro- wadzanymi w ramach tzw. wywiadu płytkiego. Z kontrwywiadowczych i wywiadowczych informa- cji uzyskiwanych przez śląskich funkcjonariuszy w okresie dwudziestolecia międzywojennego z ob- szarów granicy z Niemcami korzystały zarówno cywilne organy i instytucje II RP odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa, jak i polskie służby wywiadu i kontrwywiadu wojskowego.
1954: a Swiss captain’s view of Poland and Polish officers in the context of his six-month mission within the “Neutral Nations Supervisory Commission” (NNSC) in Korea
Organizacja i udział w misji humanitarnej w Afryce Polskiej Lotniczej Eskadry Pomocy Etiopii w latach 1985–1987
Głównym celem artykułu jest ustalenie podstaw prawnych i normatywnych zorganizowania grupy polskich lotników i zespołu śmigłowców transportowych przeznaczonych do sformowania Polskiej Lotniczej Eskadry Pomocy Etiopii (PLEPE) w 1985 r. Eskadra lotnicza decyzją ówczesnych władz państwowych PRL miała zostać skierowana do Etiopii w celu podjęcia działań humanitarnych w związku z katastrofalną sytuacją ekonomiczną i walkami wewnętrznymi w tym kraju. Całokształtem prac organizacyjnych zajmowało się Dowództwo Wojsk Lotniczych. Do opracowania artykułu wykorzystano dokumenty PLEPE zdeponowane w Centralnym Archiwum Wojskowym Wojskowego Biura Historycznego w Warszawie. Ich analiza pozwoliła ustalić proces i etapy formowania eskadry oraz wybór kadry – lotników z 37. Pułku Śmigłowców Transportowych – do kolejnych zmian pilotów, jak również przedstawić działalność humanitarną PLEPE w Etiopii w latach 1985–1987.
Polska Wojskowa Jednostka Specjalna Doraźnych Sił Zbrojnych ONZ na Bliskim Wschodzie (1973–1979)
Po wojnie Jom Kipur na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 340 z 25 października 1973 r. powołane zostały Doraźne Siły Zbrojne ONZ na Bliskim Wschodzie. W latach 1973–1979 w ich składzie służbę pokojową pełniła Polska Wojskowa Jednostka Specjalna, realizując trzy podstawowe zadania mandatowe: transport w tzw. drugiej linii, inżynieryjne zabezpieczenie strefy buforowej i medyczne zabezpieczenie całości DSZ ONZ. Misja PWJS to jednocześnie początek kilkudziesięcioletniego już zaangażowania Polski w działalności pokojowej pod błękitna flagą ONZ.
Wyzwania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w oparciu o ustawę o obronie ojczyzny i członkostwo w Sojuszu Północnoatlantyckim
W artykule przedstawiono rolę i zadania Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w zapewnieniu bezpieczeństwa państwa, podkreślając, iż kształtowanie środowiska bezpieczeństwa w państwie powinno być wartością nadrzędną, szczególnie w odniesieniu do obecnych zagrożeń. W opracowaniu przedstawiono informacje na temat zobowiązań i korzyści wynikających z członkostwa Polski w Traktacie Północnoatlantyckim (NATO), a także poruszono kwestię obecnej struktury Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, opisując najważniejsze stanowiska dowódcze w Siłach Zbrojnych i ich główne zadania.
Funkcjonowanie komponentu medycznego w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Libanie w latach 1992–2005
Celem artykułu jest przybliżenie działalności Polskiej Kompanii Medycznej w misji UNIFIL w Libanie. Omówione zostały kwestie przygotowań do misji, przebiegu służby i zadań wykonywanych przez polski personel medyczny, a także jego kontakty z innymi kontyngentami narodowymi i ludnością lokalną. Działalność Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Libanie rozpoczęła się w 1992 r., kiedy Sekretarz Generalny ONZ Butrus Ghali zaprosił polskich medyków do przejęcia zadań od wycofującego się personelu szwedzkiego i norweskiego. Polska Wojskowa Jednostka Medyczna (ang. Pol- MedCoy) lub Polska Kompania Medyczna, pod dowództwem płk. lek. Jerzego Banacha objęła szpital w Naquorze 27 kwietnia 1992 r., sprawując opiekę medyczną i dentystyczną nad całością sił ONZ w Libanie, które liczyły od 5 to 7 tysięcy ludzi w poszczególnych okresach misji. W miarę możliwości udzielała też pomocy lekarskiej miejscowej ludności, pozbawionej dostępu do służby zdrowia wskutek trwającego konfliktu zbrojnego. Jednostka zakończyła działalność w 2005 r., w okresie zmniejszania składu UNIFIL, natomiast pozostałe części składowe PKW kontynuowały służbę w Libanie do 2009 r. Służba polskiego personelu medycznego na misji w Libanie jest istotna z kilku powodów. Co oczywiste, przetarła szlak dla dołączających później kompanii inżynieryjnej, logistycznej i remontowej. Należy również zwrócić uwagę na społeczny wymiar ich działalności. Niosąc pomoc lekarską, personel szpitala miał największy kontakt z innymi kontyngentami i ludnością lokalną. Przyczyniał się więc w znaczący sposób do budowania relacji z tymi grupami, był swego rodzaju wizytówką polskiego kontyngentu. Misja stała się również okazją do nauki i zdobywania doświadczenia, przede wszystkim w zakresie obsługi nowoczesnego sprzętu czy procedur ewakuacji medycznej (MEDEVAC). Wymienione aspekty służby polskich medyków w misji UNIFIL w Libanie wskazują na ich znaczącą rolę w historii polskich działań pokojowych, którą warto szerzej opisać.
Formowanie i organizacja Polskiej Wojskowej Jednostki Specjalnej w Doraźnych Siłach Zbrojnych ONZ na Bliskim Wschodzie w świetle źródłowych dokumentów rządowych
Dopiero w dobie polityki odprężenia (1973) rząd polski otrzymał zaproszenie, aby jednostka Wojska Polskiego stała się częścią kontyngentu sił zbrojnych ONZ. Był to pierwszy przypadek, gdy kontyngent z państw Układu Warszawskiego wziął udział w międzynarodowej operacji pokojowej. Zakończenie w październiku 1973 r. wojny pomiędzy połączonymi siłami Egiptu i Syrii a państwem izraelskim zostało wymuszone przez interwencję międzynarodową. To doprowadziło do zaprzestania walk i przystąpienia do rozmów pokojowych. Jednym z państw zaproszonych do Drugich Doraźnych Sił Pokojowych ONZ (Second United Nations Emergency Forces/UNEF-II) na Bliskim Wschodzie była Polska. Rząd zgodził się na utworzenie kontyngentu, nakazując Ministrowi Obrony Narodowej sformować Polską Wojskową Jednostkę Specjalną (PWJS). Cała operacja przebiegała w pośpiechu i w całkowicie nieznanym dla Wojska Polskiego terenie. Celem artykułu jest przedstawienie procesu decyzyjnego, dotyczącego powołania kontyngentu i jego organizacji, na podstawie dokumentów archiwalnych znajdującym się w zasobach dawnego Archiwum Wojskowego Instytucji Centralnych MON, a obecnie w Centralnym Archiwum Wojskowym.
Rola współpracy cywilno-wojskowej (CIMIC) w operacjach wojskowych
W artykule przedstawiono rolę oraz zadania, jakie pełni współpraca cywilno-wojskowa (CIMIC) w operacjach wojskowych w zakresie swojej specjalności wojskowej w świetle najnowszych dokumentów doktrynalnych NATO wobec współczesnych wyzwań i zagrożeń XXI w. Autor opisuje rolę współpracy cywilno-wojskowej (CIMIC), która wyewoluowała w toku wydarzeń światowych, by zapewniać efektywne prowadzenie operacji wojskowych w interakcji ze środowiskiem cywilnym. Definiuje specyficzną funkcję, jaką jest CIMIC dla środowiska wojskowego oraz środowiska cywilnego, które w obecnych czasach są nierozerwalne i wywierają bezpośredni wpływ na siebie w kontekście wzajemnego funkcjonowania.
Przyszłość misji pokojowych w obliczu wojny hybrydowej
W artykule podjęto kwestię, jak adaptacja misji pokojowych do wyzwań wynikających z wojen hybrydowych może kształtować ich przyszłość. Skoncentrowano się na konieczności integracji nowych narzędzi i strategii, aby sprostać złożoności konfliktów łączących działania konwencjonalne, cybernetyczne, dezinformację i nieregularne siły. W artykule podkreślono potrzebę zintegrowanego podejścia, uwzględniającego współpracę międzynarodową i wykorzystanie nowych technologii, aby efektywnie reagować na nieprzewidywalną naturę i asymetrię współczesnych konfliktów. Analiza wskazuje, że przyszłe misje pokojowe będą wymagały elastyczności, innowacyjności i głębokiego zrozumienia zmieniających się warunków bezpieczeństwa, by skutecznie budować trwały pokój.
Polskie kontyngenty policyjne w misjach pokojowych ONZ w latach 1992–2023
Udział w misjach pokojowych ONZ stanowi jedną z form międzynarodowej współpracy Policji polskiej, która należy do ustawowych zadań tej formacji. Polskie kontyngenty policyjne wysyłane w ramach misji ONZ, pomimo że niewielkie pod względem liczebności, to jednak odegrały pewną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa, jak również przynosiły korzyści wizerunkowe, a także miały znaczenie dla wymiany doświadczeń i rozwijania kontaktów z policjami innych państw. Udział w zagranicznych misjach pokojowych spowodował też zmiany o charakterze instytucjonalno-prawnym w Policji.
Udział kapelanów wojskowych w międzynarodowych misjach poza granicami państwa
W ramach posługi duszpasterskiej w Ordynariacie Polowym oprócz podstawowych zadań w kraju przypisany jest także udział w misjach poza granicami państwa. Począwszy od 1990 r., kapelani wojskowi biorą czynny udział w misjach organizowanych przez ONZ, NATO i EU. Formę i zakres posługi regulują poszczególne przepisy prawne zarówno ze strony Ministerstwa Obrony Narodowej, jak i Kościoła katolickiego. Celem publikacji jest ukazanie obecności kapelanów wojskowych w międzynarodowych misjach poza granicami państwa w latach 1990–2023.
Udział jednostek wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej w misji ONZ w Chorwacji w latach 1992–1995 – zarys problemu
Wewnętrzny konflikt w Federacyjnej Republice Jugosławii rozpoczął się w czerwcu 1991 r., kiedy Słowenia i jej sąsiad – Chorwacja ogłosiły niepodległość od Jugosławii. Walki w Słowenii zakończyły się po 10 dniach, natomiast eskalacja konfliktu w Chorwacji trwała przez kolejne miesiące. Pod koniec 1991 r. na terytorium Chorwacji toczyły się regularne walki pomiędzy oddziałami zbuntowanych Serbów (wspieranych przez armię federalną) a siłami zbrojnymi nowo proklamowanej Republiki Chorwacji. Rada Bezpieczeństwa postanowiła, za zgodą przedstawicieli władz federalnych i Chorwacji, skierować misję, która miała przywrócić pokój pomiędzy stronami konfliktu. 15 lutego 1992 r. Sekretarz Generalny ONZ zalecił Radzie Bezpieczeństwa utworzenie Sił Ochronnych ONZ (UNPROFOR). Do wysłania sił wojskowych została zaproszona Polska, która zobowiązała się do sformowania pełnego batalionu operacyjnego. W artykule zostały przedstawione okoliczności tworzenia i funkcjonowania PKW UNPROFOR, który został ulokowany w 1992 r. w strefie odpowiedzialności w Sektorze „Północ”, w którym stacjonowali, obok Polaków, Nigeryjczycy i Duńczycy. Polski batalion sił pokojowych ONZ w byłej Jugosławii pełnił swoją służbę od kwietnia 1992 r. do grudnia 1995 r., przy czym w ramach mandatu UNPROFOR zakończył działania w marcu 1995 r. Przez szeregi POLBATT przewinęło się ponad 3 tysiące żołnierzy. Była to pierwsza misja operacyjna Wojska Polskiego i pierwsza w warunkach odzyskania pełnej suwerenności przez Polskę. Polscy żołnierze, pomimo braku doświadczenia i skomplikowanej sytuacji politycznej w rejonie odpowiedzialności (w Krajinie), wywiązywali się z zadań mandatowych, osiągając zadowalające wyniki w trakcie działań operacyjnych.
Geneza i działalność Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ
Polska jest krajem, który w sposób szczególny docenia wartość wolności i pokoju. W historii świata zapisane są dokonania naszych obywateli w niesieniu pomocy krajom i narodom, które jej potrzebowały. W ten pokojowy pejzaż szczególnie wpisuje się służba Polaków pod sztandarami ONZ, UE, OBWE i NATO. W wielu rejonach świata polski mundur kojarzy się z determinacją, odwagą i szacunkiem dla innych kultur i religii. Polscy żołnierze pełniący służbę na różnych kontynentach, nierzadko w ekstremalnie trudnych warunkach politycznych, militarnych i klimatycznych, wielokrotnie potwierdzali swój najwyższej próby żołnierski profesjonalizm, doskonale zdając egzamin z rzemiosła wojskowego, odwagi, kreatywnego myślenia i szybkiego dostosowywania się do specyficznych warunków. Weteranów, byłych uczestników misji pokojowych, dzieli wiele: wiek, czas pełnienia misji, jej miejsce, ale łączy jedno – świadomość, że ich wysiłek przyczynił się do budowy lepszego i bardziej bezpiecznego świata. Od 1999 r. wszystkich Polskich peacekeeperów stara się również integrować Stowarzyszenie Kombatantów Misji Pokojowych ONZ, którego codzienna działalność to, poza pomocą osobom poszkodowanym i rodzinom tych, co na misjach oddali życie, popularyzacja w społeczeństwie celów i zadań operacji pokojowych, idei obronności oraz wychowanie patriotyczne, zwłaszcza młodzieży. Celem Stowarzyszenia jest upowszechnianie wiedzy o roli ONZ w zapewnianiu globalnego bezpieczeństwa i pokojowego rozwiązywania konfliktów, a zwłaszcza wiedzy o zaangażowaniu Wojska Polskiego w operacjach pokojowych poza granicami państwa. Członkowie Stowarzyszenia biorą udział w konferencjach oraz sympozjach naukowych i wykładach. Stowarzyszenie inspiruje działalność wydawniczą, wspiera studentów wyższych uczelni w pisaniu prac licencjackich i magisterskich oraz rozpraw doktorskich o tematyce misji prowadzonych poza granicami państwa.
Żołnierze współczesnych misji wojskowych – jak pogodzić etykę z „koniecznością zabijania”?
Uczestnik misji irackiej mjr Grzegorz Kaliciak napisał: „Jeden ruch ręki kończący czyjeś życie to zarazem początek kolejnej walki – z samym sobą”. O tym, że „wojna swata ludzi ze śmiercią”, z literacką pasją pisał Henryk Sienkiewicz. I wcale tu nie chodzi o podziw dla walczących, lecz o zasadnicze pytanie: czy i w jakim zakresie służba wojskowa przygotowuje żołnierza do zabijania. To pytanie prowokuje lektura książki Dave’a Grossmana O zabijaniu. Każdy, kto nosił żołnierski mundur, a nie stanął wobec konieczności zabijania, może powtórzyć za gen. Januszem Bronowiczem, że jej lektura uświadamia, „jak wyjątkowo łagodnie los obszedł się ze mną i równymi mi wiekiem żołnierzami, oszczędzając nam wszystkiego, co wiąże się z zabijaniem w walce”. Płk Marian Porwit pisał o potrzebie „studiowania żołnierza w walce” – tak, to wręcz konieczność, zwłaszcza w sytuacji, gdy coraz częściej mówi się o „nowym wspaniałym żołnierzu”, którego „ulepszając”, chce się zdehumanizować.
Sprawozdanie z VI Konferencji Naukowej z cyklu „Bezpieczeństwo Polski w XX i XXI wieku. Polska w międzynarodowych misjach pokojowych” Częstochowa 24–25 października 2023 r.
[rec.] Rudiger Fritsch, Punkt zwrotny. Wojna Putina i jej konsekwencje, Wydawnictwo Akademickie Sedno, Warszawa 2022
[rec.] Historiker Streiten. Gewalt und Holocaust – die Debatte, red. Susan Neiman, Michael Wildt, Propyläen Verlag, Berlin 2022, ss. 367
Wielowymiarowość bezpieczeństwa we współczesnym świecie w opinii studentów
Zagadnienia poruszane w artykule dotyczą opinii studentów kierunku kryminalistyka i systemy bezpieczeństwa, Wydziału Nauk Ścisłych Przyrodniczych i Technicznych Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie na temat poczucia bezpieczeństwa, identyfikowanych zagrożeń obecnie i w przyszłości, a także podejmowanych i planowanych działań, aby zwiększyć swoje poczucie bezpieczeństwa. Część badawcza opracowania poprzedzona jest syntetyczną prezentacją najważniejszych zagadnień teoretycznych poruszanych w pracy, takich jak: bezpieczeństwo i jego podział, poczucie bezpieczeństwa, którymi autorzy chcieli wprowadzić czytelnika w analizę wyników badań.
Wpływ nowych technologii na bezpieczeństwo osób starszych
Poczynając od lat osiemdziesiątych, w Polsce mamy do czynienia ze stałym wzrostem udziału osób w wieku 60+ w ogóle społeczeństwa. Zjawisko to połączone jest z zasadniczą rewolucją technologiczną, a zwłaszcza w komunikacji społecznej. Kiedyś do komunikacji na odległość wystarczyła umiejętność czytania i pisania, dziś wraz z rozwojem technologii informatycznych, aby nie zaznać wykluczenia społecznego niezbędna jest znajomość obsługi wielu urządzeń i komunikatorów. Stwarza to wiele problemów dla osób starszych związanych z opanowaniem technologii, z którymi nie mieli kontaktu w młodości. Ale ta rewolucja niesie za sobą również zjawiska pozytywne, o których wspomnimy dalej.
Bezpieczeństwo jako kryterium oceny prawa do informacji
Niniejszy artykuł bazuje na założeniu, że kluczową rolę w ustalaniu priorytetów między bezpieczeństwem a dostępem do informacji i jej rozpowszechnianiem odgrywają prawo i etyka. W większości państw, a z całą pewnością w każdym państwie demokratycznym, istnieją przepisy prawa gwarantujące obywatelom dostęp do informacji publicznej. Przepisy te uznają znaczenie transparentności i przejrzystości w działaniach rządu i instytucji publicznych. Z drugiej strony, informacja ma ogromny wpływ na różne obszary bezpieczeństwa, istnieje zatem potrzeba zarządzania informacją, jej ochrony i monitorowania.
Rywalizacja w Arktyce – starzy i nowi gracze
Arktyka jest strategicznym obszarem, w którym zbiegają się interesy wielu podmiotów stosunków międzynarodowych. W konsekwencji znaczenie tego regionu wciąż rośnie. Wzmożone zainteresowanie tym obszarem jest przyczyną wielu sporów. Obecnie rywalizacja w regionie subarktycznym jest prowadzona pokojowo, lecz sytuacja geopolityczna jest dynamiczna i nieprzewidywalna. Autorka ukazuje spory, które są prowadzone między państwami arktycznymi, a także omawia dziedziny aktywności poszczególnych podmiotów zarówno z tzw. klubu arktycznego, jak i spoza regionu Arktyki. W artykule została poruszona również kwestia przyszłości tego obszaru. Autorka podjęła również próbę przedstawienia prognozy rozwoju rywalizacji w Arktyce.