Historia czasopisma sięga 2006 roku, kiedy to wydawane ono było jako „Zeszyty Naukowe Instytutu Zarządzania i Marketingu Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Seria: Pragmata tes Oikonomias”. Jego pierwszym redaktorem naczelnym był prof. Walenty Ostasiewicz. W 2011 roku nastąpiła zmiana redakcji, a misję prowadzenia periodyku powierzono dr Paulinie Ucieklak-Jeż, prof. UJD. Tematyka czasopisma od samego początku koncentruje się wokół szeroko pojętej ekonomii, tzn. wszystkich rzeczy, spraw i produktów naukowych dotyczących umiejętnego gospodarowania nie tylko w ramach gospodarstwa rodzinnego, ale w zakresie kolonii takich gospodarstw, którą Arystoteles nazwał społeczeństwem. Periodyk stanowi miejsce wymiany myśli zarówno doświadczonych badaczy, jak i młodych naukowców. Publikowane są w nim teksty polsko- oraz obcojęzyczne. Jego celem jest stworzenie pomostu pomiędzy przedstawicielami ośrodków naukowych z całego świata, którym tematyka ekonomii pozostaje szczególnie bliska. ISSN (od roku 2012): 2300-2999 ISSN (dla pierwotnego tytułu „Zeszyty Naukowe Instytutu Zarządzania i Marketingu Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Seria: Pragmata tes Oikonomias”): 1899-2706
Wydawnictwo Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie
Selected didactic methods for the development of young people and reaction of school
The article presents didactic methods. Reform of all levels of education should meet the needs of every student or student. The variety of educational forms allows you to complement your knowledge and acquire the skills you need to find your place on the demanding, contemporary job market.
Copyright (c) 2024 Pragmata tes Oikonomias
The effect of mobility processes on the local environment and personal situation of economic migrants
Poland is a country with a long tradition of migration. In the wake of the events related to the access to the EU structures, the first decade of this century witnessed another wave of emigration from our country - determined with a series of economic factors. The article presents the balance of benefits and losses following from mass migrations of the populations of peripheral areas after the EU access. For each of the following categories, the author focuses on the one hand on the consequences of the mobility processes affecting the transformations of the migrants’ local environment, while the other aspect is related to the changes in the families (households) of the people who were staying abroad for economic purposes.
Wykształcenia i dochód determinantą zdrowia w Europie Środkowo-Wschodniej
Analizę opracowano na podstawie Health variables of The European Statistics of Income and Living Condition (EU-SILC), European Health Interview Survey (EHIS). Do analizy wykorzystano zmienną SRH-self-rated health w zależności od wykształcenia i dochodu. W toku pracy postawiono dwie hipotezy badawcze, które poddano weryfikacji w badaniach. H1: Wykształcenie jest silniejszą od dochodu determinantą wpływającą na nierówności zdrowotne populacji w tzw. krajach nowej UE. H2: Stan nierówności zdrowotnej badany w okresie 2006–2015 roku zwiększa się w tzw. krajach nowej UE.
Nierówność zdrowotna determinowana wykształceniem i dochodem w krajach europejskich
Wykazano, że w latach 2006–2015 najwyższymi nierównościami zdrowotnymi charakteryzowali się mieszkańcy Europy z niskim wykształceniem i w drugiej grupie dochodowej GIH-Q20-40. Najniższe nierównomierności związane ze zdrowiem wystąpiły u mieszkańców Europy ze średnim wykształceniem i w najwyższej grupie dochodowej. Najwyższe nierównomierności związane ze złym zdrowiem wystąpiły u mieszkańców Europy z wysokim wykształceniem i w najwyższej grupie dochodowej. Ich powodem są inne determinanty stanu zdrowia, np. dostępność opieki zdrowotnej. Najniższe nierównomierności w związku ze złym zdrowiem wystąpiły w grupie osób ze średnim i niskim wykształceniem w 2014 roku w pierwszej i trzeciej grupie dochodowej.
Diagnoza wykorzystania mediów społecznościowych w kreowaniu relacji przedsiębiorstwa z klientami: Polska na tle Unii Europejskiej
Jednym z zasadniczych priorytetów współczesnego przedsiębiorstwa, który umożliwia osiąganie względnie trwałej przewagi konkurencyjnej na rynku, jest budowanie i utrzymywanie trwałych relacji z jego interesariuszami, w tym z klientami. Istotną rolę w osiąganiu tego celu odgrywają nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne. W artykule przedstawiono diagnozę stopnia wykorzystania mediów społecznościowych jako jednej z możliwości budowania i podtrzymywania trwałych relacji przedsiębiorstwa z jego klientami. Analizę i ocenę oraz wnioski z przeprowadzonych badań oparto na wybranych danych charakteryzujących przedsiębiorstwa państw Unii Europejskiej, pozyskanych z bazy statystycznej Eurostatu w latach 2012–2016.
Budowanie zaangażowania pracowników w firmie poprzez rekrutację i selekcję
Wpływ na zaangażowanie pracowników w firmie mają wszelkiego rodzaju nagrody, motywacja czy rywalizacja. Jednakże proces rekrutacji i selekcji również ma na celu wyszukanie kandydatów na wakat, będących w takim samym stopniu zaangażowanych w działalność firmy jak w innych przypadkach. Celem artykułu jest przedstawienie aspektu polityki personalnej wpływającego na zaangażowanie podwładnych w sukcesywną działalność przedsiębiorstwa już w początkowej fazie, którą stanowi proces naboru pracowników na wakujące stanowiska.
Satysfakcja pacjentów w opiece zdrowotnej na przykładzie raportu Europejskiego Konsumenckiego Indeksu Zdrowia
Celem artykułu jest analiza pojęcia pacjent/klient usług zdrowotnych, analiza definicji satysfakcji pacjenta oraz przedstawienie wyników rankingu Europejskiego Konsumenckiego Indeksu Zdrowia z 2017 r. Raport EHCI dotyczy funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w poszczególnych krajach europejskich. Przedmiotem badań jest postrzeganie systemu opieki zdrowotnej przez pacjentów/konsumentów tych usług. Celem badań EHCI jest porównanie systemów ochrony zdrowia w Europie, określenie standardów w opiece zdrowotnej oraz zlokalizowanie obszarów wymagających udoskonalenia.
Providing financial resources for rural tourism: past and present
This article explores the contemporary experience of providing credit and financial resources for rural tourism development in the Kaluga region. The possibilities and the procedure of state support, as well as the potential of the cooperative credit consumer are presented.
the potential of the state and the credit cooperation
Zarządzanie karierą zawodową i jej możliwy przebieg w przedsiębiorstwie
Kariera zawodowa to ważny aspekt dotyczący zarówno pracownika, jak i pracodawcy. Pracownik, mając świadomość rozwoju swojej kariery zawodowej, stara się realizować wyznaczone cele na korzyść swoją i danej organizacji. Celem pracy jest przedstawienie tematyki związanej z rozwojem i zarządzaniem karierą zawodową w przedsiębiorstwie oraz jej wzajemne oddziaływanie na pracownika oraz przedsiębiorstwo.
Prewencyjne zarządzanie kryzysowe przez koncepcję ciągłego zarządzania
Podstawą prewencyjnego zarządzania kryzysowego jest koncepcja ciągłego zarządzania. Składnikami systemu prewencyjnego zarządzania kryzysowego są działania realizowane na etapie sprzed kryzysu. W artykule zaprezentowane takie cele prewencyjnego zarządzania kryzysowego, jak monitoring zewnętrznego i wewnętrznego otoczenia, oceny ryzyka, prognozowanie trwałości przedsiębiorstwa, planowanie scenariuszy rozwoju przedsiębiorstwa i środków prewencyjnych.
Zjawisko bezrobocia osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy w Polsce
Celem artykułu jest pokazanie zmian wielkości bezrobocia w Polsce. Analiza bezrobocia obejmuje lata 2008–2016. Wykorzystano dane statystyczne „Bezrobocia rejestrowanego, osób bezrobotnych będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy, według czasu pozostawania bez pracy, grup wieku, poziomu wykształcenia oraz stażu pracy”.
The tourism and recreational infrastructure of cluster as a factor of growth of tourist attractiveness in the “Beskidzka 5” cluster
The subject of the article is tourism and recreational infrastructure of cluster as a factor of growth of tourist attractiveness in the “Beskidzka 5” cluster. Clusters, as a modern form of cooperation and collaboration of scientific institutions, regional or local authorities and companies in various branches, are developed in various ranges of industrial activities, services and agriculture or tourism. Recognition of clusters in the international arena depends on the efficiency and competitiveness of their operation. Issues of thesis are taken due to the increasing role of active tourism in the life of modern society. The most important for tourists is to provide appropriate facilities and infrastructure facilities. The aim of the article is to indicate the importance of the cluster in increasing the attractiveness of tourist and recreational areas as an example of the “Beskidzka 5” cluster. For the realization of the subject the tourism equipment infrastructure of “Beskidzka 5” cluster is presented and this is the point of the attractiveness of tourism and recreation throughout the area.
Globalization, national ideas and socio-economic mentality (Rethinking inspired by a pilgrimage to Jasna Gora)
The subject of the paper applies to the current state of relations between Russian and Polish nationalities being the result of a very complex and controversial process. This process is based not so much on differences in religious ideology of the two branches of Christianity, Catholicism and Orthodoxy, but on political contradictions. The aim is to present innovative methodologies and practical recommendations for creating structural changes in the socio-economic mentality of the two peoples for whom globalization has allowed international cooperation modeled on the experience of highly developed countries. Elements of management theory, sociometric methods, methods of economic analysis, as well as content analysis of media publications were used in the implementation of the issues taken.
harmonization of socio-economic relations
The insurance protection of agricultural activity in Poland (part 2)
The article consists of two parts. The first part focuses on the presentation of the historical background of the formation of the insurance offer for agriculture in Poland and characterizes the risks associated with the implementation of agricultural activities. In his second part the article presents an overview of the insurance cover of the risks inherent in agricultural activities, including compulsory and voluntary insurance. Feasible insurance coverage is described on the example of three selected insurance companies. The aim of the article is to understand the general scope of insurance coverage that concerns population engaged in agriculture, in its historical conditions, in the context of the risks associated with agricultural activity.
The insurance protection of agricultural activity in Poland (part 1)
Problem of free market in the liberalism of John Stuart Mill
The name of John Stuart Mill is inseparably associated with the ideology and doctrine of liberalism. Mill was a great proponent of freedom of thought and speech, which is evidenced by quotations from his works included in this paper. In his reflections on the position of an individual within a state he also dealt with the issue of economic liberalism and his laissez-faire views are willingly quoted by admirers of free market until now. J.S. Mill did not advocate free market in its “pure” form because he accepted inter alia state school system. Therefore, the fundamental issue which appears in his laissez-faire philosophy is admission of elements of state interventionism into the area reserved (by many liberals in the past and nowadays) for a free market. The basic issue discussed in this paper is an attempt to answer the question since when and if at all negation of free market in J.S. Mill’s philosophy is to be found? Is any state interventionism a negation of a free market?
Zarządzanie oszczędnościami finansowymi w gospodarstwach domowych
Dla przedstawicieli klasy średniej oszczędzanie pieniędzy jest bardzo ważne inwestycją. Klasa średnia, ujawnia najbardziej aktywny udział w oszczędzaniu i inwestowaniu. Analiza i badanie gospodarstw domowych, czynniki ekonomiczne są zawsze ważne dla racjonalnego funkcjonowania gospodarstw domowych. Czynniki społeczne i psychologiczne związane z rzeczywistą niepewności są brane pod uwagę przez inwestora.
Aktywność fizyczna kobiet jako wyznacznik wydatków na opiekę zdrowotną
Aktywność fizyczna jest uważana za istotny aspekt zdrowego stylu życia. Mimo że jest ona tylko jednym z elementów zdrowego stylu życia, brak aktywności fizycznej jest silnie związany z występowaniem chorób przewlekłych. W pracy omówiony został problem relacji między aktywnością fizyczną (w tym zajęć sportowych zawodowych) a subiektywnym stanem zdrowia kobiet. Założono, że lepszy stan zdrowia powinien znaleźć odzwierciedlenie w częstotliwości wykorzystania świadczeń zdrowotnych. Postawiono trzy hipotezy badawcze: H1: aktywność fizyczna wydłuża długość życia w dobrym zdrowiu; H2: aktywne fizycznie kobiety są mniej skłonne do korzystania z usług zdrowotnych; H3: aktywne fizycznie kobiety generują niższe koszty systemu opieki zdrowotnej. Przebadano 400 kobiet w wieku 40–60 lat. Pytania obejmowały: sport (uprawiany obecnie i w przeszłości), samoocenę stanu zdrowia, wykorzystanie usług zdrowotnych i wydatki out-of-pocket. W następnym etapie przeprowadzono analizę korelacji pomiędzy aktywnością sportową i wydatkami na opiekę zdrowotną.
The effect of non-financial reserves of the health protection system on the state of health of women and men in Poland
The aim of this research is to analyse the relationships between the volume and distribution of non-financial resources of the health care system (medical staff, infrastructure, diagnostic equipment)and the population’s state of health of women and men in Poland, at the age of 45 and 60, measured with the life expectancy indicator. Research methods include the Least Squares (LS) method and the weighted LS, completed by selected measures of the model fitting: Akaike’s Information Criterion, Hannan-Quinn’s Criterion, Schwarz-Bayes’ Criterion. Test results show the existence of statistically significant relationship between selected nonfinancial health resources and population’s state of health. It has been also proved, that, from the point of view of population state of health, primary health care resources and access to advanced diagnostics are the most important. A similar role plays by the number of hospital beds and operating rooms. The differences between the sexes and analysed age groups have not been clearly confirmed. In this research a cross-sectional data, by the provinces, for the years 2009 and 2013, have been employed. The data have been obtained from the Centre of Health Information Systems.
The situation on the labor market as a significant determinant of quality of life
The starting point for the analysis is the review of the theory of quality of life. Special attention is paid to the taxonomy of quality of life. Secondly, the analysis of researches of quality of life in the United Europe and Poland is done. In the analysis, aspects of situation on the labour market are mainly included.
Innovation as part of the competitiveness based on selected farm tourism in the province of Warmia and Mazury
Innovation in broad terms, is seen as the driving force of the economy around the world. From the point of view of an operator it is an opportunity to achieve an appropriate, competitive position. Tourism in turn is based on the natural beauty of the appropriate land space use in order to meet expectations of tourists. So how do you see innovation in tourism? It can certainly be said that the relevant creation and then continuous improvement of the tourism product provide a large space for innovative actions. Customer service is significant as well. This area, in turn, requires a professional, empathic approach. This article presents innovation as an element of competitiveness in tourism. The results of research conducted in 100 agrotourist farms in the Warmia-Mazury. The obtained results confirm that the interest in innovation among the leading tourist farms is immense. It was found that it is one of the main elements that guarantee success in running agro-tourist business while providing a competitive advantage. In addition, the results obtained may serve as inspiration for research in the field of innovation in farm tourism in other provinces.
Rozwój działalności gospodarki kosmicznej jako czynnik modernizacji technologicznej Republiki Białorusi
Celem artykułu jest przedstawienie konsekwencji instytucjonalnej we współczesnym etapie rewolucji naukowo-technicznej, która obejmuje uniwersalną (cywilizacyjną) współzależność dynamiki naukowej, technologicznej, społecznej, instytucjonalnej i gospodarczej.
post-capitalist social and scientific community
Management style and employee satisfaction with the quality of work life in a small manufacturing company
The main aim of the research was to determine the possible influence with the appropriate style of leadership on satisfaction of life of workers. The main research methods were a case study and analysis of documentation and direct interview. These methods allowed obtain detailed information and to conduct thorough analysis of a research problem. The method of directed interview using a questionnaire and the method of depth interview have been used. Study of management styles based on the theoretical concept of J.W. Reddin. The results indicate that management styles are shaped intuitively and depends on the profile of the company and management level. The hypothesis about importance of management style in the formation of satisfaction with quality of working life has been confirmed.
Prewencyjne zarządzanie kryzysowe w małych przedsiębiorstwach
Większość krajowych gospodarek świata, uczestniczących w międzynarodowych stosunkach gospodarczych, w chwili obecnej doświadcza kryzysu. Z tego powodu przedsiębiorcy w tych krajach, w tym w Republice Białorusi, są zmuszani do pracy w stale zmieniającym się środowisku. W tej sytuacji istnieje potrzeba realizacji zapobiegawczego systemu zarządzania kryzysowego w organizacji, którego głównym celem jest przewidywanie sytuacji kryzysowej i jej zapobiegania.
Interwencja instytucji publicznych na rynku funduszy venture capital w Polsce w latach 1998–2014
Dostęp do tradycyjnego finansowania małych, szybko rozwijających się firm jest stosunkowo utrudniony ze względu na funkcjonowanie tzw. luki finansowania dla nowych przedsiębiorstw, w szczególności w sektorach technologicznych. Sytuacja taka skłoniła instytucje sektora publicznego do podaży zarówno długu, jak i finansowania projektów związanych z podwyższonym ryzykiem. Interwencja ta opiera się na przekonaniu, że małe firmy są kluczowym źródłem innowacji, tworzenia miejsc pracy i wzrostu produktywności. W artykule przeanalizowane zostały działania inicjujące funkcjonowanie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka i ich wpływ na trendy rynkowe w zakresie tworzenia się mających innowacyjny charakter małych i średnich przedsiębiorstw w okresie 1998–2014 na rynku polskim.
Segmentation of school children and students on the basis of selected criteria of nutrition quality
The purpose of the research was to assess the quality of the diet of young people and the identification of groups of young people, which differ in the quality of nutrition. Research carried out among 501 Rzeszow pupils and students. We used cluster analysis and analysis of variance. Test results indicate the incorrect nutrition, and can contribute to the improvement of education in this field.
Attitudes and preferences of students and their influence on the human resources development for the knowledge-based economy
Knowledge-based economy is an economic system that has a high development of information technology, technological progress and innovation. However, the primary distinguishing factor KBE is a science and knowledge as the basis of any economic change. This is why there are important goals for the educational system, which must shape the society that recognizes the principles of competition, showing a tendency towards innovation and constantly proliferating their knowledge and expertise. In this context, it is important to know the attitudes, preferences, aptitudes and orientation of students in Poland in the context of their future participation in the modern economy, human resources and “usefulness” for the development of knowledge-based economy.
Implementation of fiscal policy in conditions of economic crisis
The essence of this article is to analyze the possibility of using fiscal policy to mitigate the effects of the global economic crisis. This issue is important because the performance of particular socio-economic objectives must be done while ensuring sustainability of public finances in the medium and long term. The article assumes that the specific economic conditions resulting from the economic downturn forcing an escalation in the use of fiscal policy instruments, mainly the tools discretionary. This article aims to discuss the function of fiscal policy and a comparison of active and passive fiscal policy. The paper also explains the importance of the global economic crisis in the conduct of a responsible fiscal policy.
The hybrid projects of public-private partnerships in Poland
The PPP formula is more and more often used in a connection with the financing of the EU, in the framework of the hybrid projects. EU funds are an important addition to the financial measures taken by the private partner in the PPP project and the EU financial perspective 2014–2020 could be a breakthrough for the hybrid projects.
The importance and role of stakeholders in project management
The article presents the increasing importance of project stakeholders within a fifty year time frame. Based on the literature review the assumed division (internal and external stakeholders), the roles of stakeholders and their influence on project success are discussed. Furthermore, the significance of Stakeholder Management is outlined in the context of intensive interactions which exist in multi-project environments and new research directions are proposed.