Historia czasopisma sięga 2006 roku, kiedy to wydawane ono było jako „Zeszyty Naukowe Instytutu Zarządzania i Marketingu Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Seria: Pragmata tes Oikonomias”. Jego pierwszym redaktorem naczelnym był prof. Walenty Ostasiewicz. W 2011 roku nastąpiła zmiana redakcji, a misję prowadzenia periodyku powierzono dr Paulinie Ucieklak-Jeż, prof. UJD. Tematyka czasopisma od samego początku koncentruje się wokół szeroko pojętej ekonomii, tzn. wszystkich rzeczy, spraw i produktów naukowych dotyczących umiejętnego gospodarowania nie tylko w ramach gospodarstwa rodzinnego, ale w zakresie kolonii takich gospodarstw, którą Arystoteles nazwał społeczeństwem. Periodyk stanowi miejsce wymiany myśli zarówno doświadczonych badaczy, jak i młodych naukowców. Publikowane są w nim teksty polsko- oraz obcojęzyczne. Jego celem jest stworzenie pomostu pomiędzy przedstawicielami ośrodków naukowych z całego świata, którym tematyka ekonomii pozostaje szczególnie bliska. ISSN (od roku 2012): 2300-2999 ISSN (dla pierwotnego tytułu „Zeszyty Naukowe Instytutu Zarządzania i Marketingu Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Seria: Pragmata tes Oikonomias”): 1899-2706
Wydawnictwo Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie
Wybrane metody dydaktyczne umożliwiające rozwój młodych ludzi i przeciwdziałanie porzucaniu szkół
W artykule zaprezentowano metody dydaktyczne. Reforma szkolnictwa wszystkich szczebli powinna zaspokoić potrzeby każdego ucznia czy studenta. Różnorodność form edukacyjnych pozwala na uzupełnienie odpowiedniej wiedzy i nabycie niezbędnych umiejętności, aby znaleźć swoje miejsce na wymagającym współczesnym rynku pracy.
Prawa autorskie (c) 2024 Pragmata tes Oikonomias
Wpływ procesów migracyjnych na środowisko lokalne i sytuację osobistą migrantów zarobkowych
Polska jest krajem o wielowiekowych tradycjach migracyjnych. W następstwie wydarzeń związanych z akcesją do struktur europejskich w pierwszej dekadzie bieżącego stulecia nasz kraj doświadczył kolejnej fali odpływu migracyjnego – determinowanej szeregiem czynników o charakterze ekonomicznym. W artykule przedstawiono bilans korzyści i strat wynikających z masowych migracji poakcesyjnych ludności obszarów peryferyjnych. W każdej z wymienionych kategorii skoncentrowano się z jednej strony na następstwach procesów związanych z mobilnością, oddziałujących na procesy transformacji środowiska lokalnego migrantów, drugi aspekt dotyczył natomiast zmian zachodzących w rodzinach (gospodarstwach domowych) osób przebywających na zagranicznym wyjeździe zarobkowym.
Education and Income as Health Determinants in Central-Eastern Europe
The analysis was worked out on the basis of Health Variables of The European Statistics of Income and Living Condition (EU-SILC), European Health Interview Survey (EHIS). The SRH-self-rated health variable in relation to education and income was used in ther analysis. There were two research hypotheses put forward and verified during the study. H1: Education is a stronger determinant than income affecting health inequalities of the populations of the, so called, new UE countries. H2: The state of health inequality, investigated during the period 2006-2015, is increasing in the, so called, new UE countries.
Health Inequality Determined by Education and Income in European Countries
It was revealed that in the years 2006–2015 the highest health inequalities characterized the inhabitants of Europe with low level of education and in the second income group GIH-Q20-40. The lowest inequalities in terms of health were revealed among the Europeans with secondary education and the highest income group. The highest inequalities with bad health were found among Europeans with higher education and the highest income group. The reason for the inequalities are other determinants of the state of health, e.g. availability of health care services. The lowest inequalities with bad health were revealed in a group of people with secondary and lower education and occurred in 2014 in the first and third income group.
The diagnosis of the use of social media in building an enterprise’s relationships with customers: Poland and the European Union
One of the key priorities of a modern enterprise that ensures a relatively sustainable competitive advantage in the market is building and maintaining stable relationships with its stakeholders, including customers. In this respect, an important role is played by modern information and communication technologies. The paper presents the diagnosis of the use of social media as one of the options that an enterprise has to build and maintain long-term relationships with its customers. The analysis, evaluation and conclusions from the study are based on selected data on the EU enterprises retrieved for the years 2012–2016 from the Eurostat database.
Building employee engagement in the company through recruitment and selection
All kinds of awards, motivations and rivalry have a positive impact on employee engagement. However, the recruitment and selection process aims also at selecting candidates for a vacancy who are equally engaged in the business as in other cases. The aim of this article is to present the aspect of HR policy which affects the engagement of subordinates and successful business operation already in the initial stage, that is the process of recruitment for vacant posts, relying on the impact of the company on subordinates already during growing into the activities of the company in which they strive for a job position.
Patients’ Satisfaction in Health Care on the Example Euro Health Consumer Index Report
The goal of the present paper is the analysis of the term patient/healthcare services client, the analysis of the definition of patient satisfaction and presenting the results of the Euro Health Consumer Index of 2017. The EHCI report concerns healthcare system functioning in particular European countries. The subject of the research is perception of healthcare system by patients/healthcare services consumer. The goal of the EHCI research is comparison of healthcare systems in Europe, determining healthcare standards and identifying areas that need improvement.
Обеспечение сельского туризма финансовыми ресурсами: история и современность
В статье исследуется современный опыт обеспечения кредитно-финансовыми ресурсами развития сельского туризма в Калужской области. Рассматриваются возможности и порядок государственной поддержки, а также потенциал кооперативной кредитной потребительской кооперации.
потенциал государства и кредитной кооперации
Career management and its possible process in the company
Career is an important aspect for both the employee and the employer. The employee who is aware of the development of his or her career seeks to achieve the set objectives for his or her own benefit as well as for the organization. The aim of this paper is to present the topic related to the development and management of a professional career in the company, and its interaction with the employee and the company.
Preventive crisis management through the concept of continuous management
The basis of preventive crisis management is the concept of continuous crisis management. The components of preventive crisis management system are the actions carried out in the pre-crisis stage. The article considers such objectives of preventive crisis management as monitoring of external and internal environment, risk assessment, forecasting enterprise sustainability, scenario planning, and development of preventive measures.
The phenomenon of unemployment in Poland among people with a specific situation on the labour Market
The paper deals with changes in the unemployment rate in Poland. The analysis of unemployment, covering the period of 2008 to 2016, is based on the statistical data, including registered unemployment, the unemployed with a specific situation on the labour market, the duration of being unemployed, age groups, levels of educational attainment, as well as the length of service.
Infrastruktura turystyczno-rekreacyjna klastra czynnikiem wzrostu atrakcyjności turystycznej gmin tworzących klaster„Beskidzka 5”
Tematem artykułu jest infrastruktura turystyczno-rekreacyjna klastra jako czynnik wzrostu atrakcyjności turystycznej gmin tworzących klaster „Beskidzka 5”. Klastry, jako współczesna forma współpracy i kooperacji instytucji naukowych, władzy regionalnej czy lokalnej oraz przedsiębiorstw różnych branż, powstają w różnych sferach działalności przemysłowej, usługowej, rolniczej czy turystycznej. Rozpoznawalność klastrów na arenie międzynarodowej zależy od efektywności i konkurencyjności ich funkcjonowania. Problematykę podjęto z uwagi na zwiększającą się rolę aktywnej turystyki w życiu współczesnego społeczeństwa. Najważniejsze dla turystów przede wszystkim jest udostępnienie odpowiednich obiektów i urządzeń infrastrukturalnych. Celem artykułu jest wskazanie znaczenia klastra w podnoszeniu atrakcyjności oferty turystycznorekreacyjnej poszczególnych obszarów tworzących klaster turystyczny „Beskidzka 5”. Dla realizacji podjętej problematyki zaprezentowano wyposażenie infrastrukturalne klastra turystycznego „Beskidzka 5”, stanowiące o atrakcyjności turystyczno-rekreacyjnej całego obszaru.
Глобализация, национальные идеи и особенности социально-экономической ментальности (рассуждения, навеянные паломничеством на Ясную Гору)
Предмет. Сегодня состояние отношений между Россией и Польшей представляет собой очень сложный и противоречивый процесс, в основе которого лежат не столько различия в религиозной идеологии двух ветвей христианства: католичества и православия, а политические противоречия, возобладавшие над здравым смыслом. В условиях глобализации нового типа настоятельно требуется осуществить поиск современных движущих сил перспективного инклюзивного социально-экономического взаимоотношения и развития двух славянских народов. Несущей конструкцией разработки и реализации инновационной политики должны выступить структурные реформы, обеспечивающие переход к обществу с высоким уровнем человеческого капитала, развивающемуся за счет интеллекта, творчества, свободы, самобытных особенностей национальной ментальности. В ходе реформ, благодаря надлежащему управлению, необходимо в корне изменить сложившуюся ситуацию, предоставив возможность, народам насладится плодами глобализации. Цели. Разработка научно-методических и практических рекомендаций по формированию современной инновационной политики структурных реформ в условиях глобализации нового типа, учитывающих опыт развитых стран, польские и российские особенности социально-экономической ментальности. Методология. В ходе исследования использовались методы системного и сравнительного анализа статистического, монографического и текстового материала. При решении задач использовались элементы теории управления, социометрические метода исследования, метод оперативно-экономического анализа, экспертные оценки, а также контент-анализ публикаций в СМИ. Результаты. В складывающихся непростых российско-польских отношениях, протекающих в условиях наличия различных вызовов, предложены новые подходы и инструменты для взаимного диалога и осуществления сотрудничества. С целью преодоления возможного недопонимания, статья изложена в научно-публицистическом стиле, демонстрируя способность решать накопившиеся проблемы в условиях современной неопределенности. Выводы. Позитивные преобразования отношений, и в конечном итоге, устойчивое развитие мира, отвечающего современным запросам, достигается благодаря взаимопониманию, доверию, гармонии, сформированным на базе нового инновационного мышления каждого гражданина, представителя бизнеса, управленца и политика.
Ochrona ubezpieczeniowa działalności rolniczej w Polsce (część II)
Artykuł składa się z dwóch części. W części pierwszej skoncentrowano się na przedstawieniu tła historycznego kształtowania się oferty ubezpieczeń dla rolnictwa w Polsce oraz scharakteryzowano ryzyko związane z realizacją działalności rolniczej. W drugiej części artykuł prezentuje przegląd zakresu ochrony ubezpieczeniowej ryzyk właściwych dla działalności rolniczej, z uwzględnieniem ubezpieczeń obowiązkowych i dobrowolnych. Możliwy do zrealizowania zakres ochrony ubezpieczeniowej przedstawiono na przykładzie trzech wybranych zakładów ubezpieczeń. Celem artykułu jest poznanie ogólnego zakresu ochrony ubezpieczeniowej, którym objęta jest ludność zajmująca się rolnictwem, oraz jego historycznych uwarunkowań, w kontekście ryzyk związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.
Ochrona ubezpieczeniowa działalności rolniczej w Polsce (część I)
Problem wolnego rynku w liberalizmie Johna Stuarta Milla
Nazwisko Johna Stuarta Milla nierozerwalnie łączy się z ideologią i doktryną liberalizmu. Omawiany myśliciel był wielkim zwolennikiem wolności myśli i słowa, o czym świadczą jego wypowiedzi zaprezentowane w niniejszym artykule. W swoich rozważaniach na temat pozycji jednostki w państwie zajmował się on także kwestią liberalizmu gospodarczego, a jego leseferystyczne poglądy do dnia dzisiejszego chętnie cytowane są przez admiratorów wolnego rynku. J.S. Mill nie był zwolennikiem wolnego rynku rozumianego w sposób „czysty”, ponieważ dopuszczał m.in. państwowe szkolnictwo. W związku z powyższym kluczową kwestią pojawiającą się w jego leseferystycznej filozofii jest dopuszczenie elementów interwencjonizmu państwowego w obszar zarezerwowany (przez wielu historycznych i współczesnych liberałów) dla wolnego rynku. Podstawowy problem pojawiający się w niniejszych rozważaniach dotyczy próby odpowiedzi na pytanie, od kiedy i czy w ogóle możemy mówić o negacji wolnego rynku w filozofii J.S. Milla? Czy jakikolwiek interwencjonizm państwowy jest już jego negacją?
Management of the financial saving of households
For representatives of the middle class Money Saving and investing questions are very important. It is the middle class, that reveals the most active interest in saving money and investing. Representatives of this class require their own everyday satisfaction outlets and they want continuous improvement of their financial situation. Analysis and study of the household, economic factors are always important for the rational nature of households. Social and psychological factors related to the real uncertainties are taken into account by the investor.
Women’s physical activity as a determinant of health care expenditures
Physical activity is considered to be an essential part of a healthy lifestyle. Although physical activity is only one of the components of a healthy lifestyle, lack of physical activity is strongly linked to the incidence of chronic diseases. The paper deals with the problem of the relationship between physical activity (including professional sports activities) and women’s subjective state of health. We have assumed that the better state of health should be reflected in frequency and structure of use of health benefits, and, as a result – costs of health care. We have posed three research hypotheses: H1: physical activity extends life expectancy in good health; H2: physically active women are less likely to use health services; H3: physically active women generate lower costs in the health system. We surveyed 400 women of 40–60 years of age. The questions included: sport activity present and in the past, self-assessment of the state of health, healthcare services utilization and out-of-pocket spendings. In the next step we conducted an analysis of correlation between sport activity and healthcare use and expenditures. We have found out that contrary to our expectations physically active women are more frequent users of the second level (specialised care) of the healthcare sector. MeSH: Fees and Charges, Social Determinants of Health, Women’s Health, sports, Life Expectancy.
Wpływ niefinansowych zasobów systemu ochrony zdrowia na stan zdrowia kobiet i mężczyzn w Polsce
Celem badania jest analiza związków pomiędzy wielkością i rozmieszczeniem niefinansowych zasobów ochrony zdrowia (kadra medyczna, infrastruktura, sprzęt diagnostyczny) a stanem zdrowia populacji kobiet i mężczyzn w Polsce, mierzonym wskaźnikiem dalszego oczekiwanego trwania życia w wieku 45 i 60 lat. Metody badawcze obejmują MNK oraz ważoną MNK, uzupełnione o wybrane mierniki dopasowania modelu – kryterium informacyjne Akaike Information, kryterium Hannana-Quinna, kryterium Schwarza-Bayesa. Wyniki badań wskazują na występowanie istotnego statystycznie związku pomiędzy wybranymi niefinansowymi zasobami ochrony zdrowia. Wykazano, że z punktu widzenia stanu zdrowia populacji najważniejsze znaczenie mają zasoby podstawowej opieki zdrowotnej oraz dostęp do nowoczesnej diagnostyki. Podobną rolę odgrywa liczba łóżek szpitalnych i sal operacyjnych. Nie potwierdzono jednoznacznie różnic pomiędzy płciami i badanymi grupami wiekowymi. W badaniu wykorzystano dane przekrojowe w układzie wojewódzkim za lata 2009 i 2013, pochodzące z Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia.
Sytuacja na rynku pracy jako istotna determinanta jakości życia
Punktem wyjścia analizy jest przegląd rozważań teoretycznych, przy czym szczególnie dużą uwagę poświęcono klasyfikacji jakości życia. Kolejnym krokiem jest charakterystyka badań dotyczących jakości życia prowadzonych na szczeblu Unii Europejskiej oraz Polski. W analizie uwzględniono przede wszystkim aspekty związane z sytuacją na rynku pracy.
Innowacyjność jako element konkurencyjności w turystyce na przykładzie wybranych gospodarstw agroturystycznych w województwie warmińsko-mazurskim
Innowacyjność w ujęciu szerokim jest postrzegana jako siła napędowa gospodarki na całym świecie. Z punktu widzenia podmiotu gospodarczego upatruje się w niej szansy na osiągnięcie odpowiedniej pozycji konkurencyjnej. Turystyka z kolei opiera się na walorach naturalnych, na odpowiednim zagospodarowaniu przestrzeni, aby można było zaspokoić oczekiwania turystów. Jak więc postrzegać innowacje w turystyce? Z całą pewnością można stwierdzić, że odpowiednie wykreowanie, a potem ciągłe doskonalenie produktu turystycznego to duża przestrzeń dla innowacyjnych działań. Nie bez znaczenia jest też obsługa klientów. Ten obszar z kolei wymaga profesjonalnego, empatycznego podejścia. Celem artykułu jest przedstawienie innowacyjności jako elementu konkurencyjności w turystyce. Zaprezentowano wyniki badań prowadzonych w 100 gospodarstwach agroturystycznych w województwie warmińsko-mazurskim. Uzyskane wyniki badań potwierdzają, że zainteresowanie innowacjami wśród prowadzących gospodarstwa agroturystyczne jest ogromne. Stwierdzono, że jeśli są wprowadzane, jest to jeden z głównych elementów gwarantujących sukces w prowadzeniu działalności agroturystycznej, a jednocześnie zapewniający przewagę konkurencyjną. Ponadto uzyskane wyniki mogą stanowić inspirację do prowadzenia badań w zakresie innowacyjności w gospodarstwach agroturystycznych w innych województwach.
The development of space activities economy as a factor of technological modernization of the Republic of Belarus
This article considers institutional consequences of contemporary stage of scientific and technological revolution, which include: universal (civilization) interdependence of scientific, technological, social and institutional, as well as economic dynamics; mechanisms of demonstration of designated planetary regularities in the Republic of Belarus and ways of formation of postcapitalist social and scientific community; development of space activities as a way of winning and retaining the scientific and technical leadership and one of the most effective instruments for ensuring strategic stability and security of the state.
Styl kierowania a satysfakcja z życia zawodowego pracowników w małym przedsiębiorstwie produkcyjnym
Głównym celem badań było określenie możliwości wpływania za pomocą odpowiedniego stylu kierowania na zadowolenie z życia zawodowego pracowników. Metodami badawczymi były studium przypadku oraz analiza dokumentacji, a także wywiad bezpośredni. Umożliwiły one uzyskanie szczegółowych informacji i przeprowadzenie pogłębionej analizy problemu badawczego. Zastosowano metodę wywiadu kierowanego z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety oraz metodę wywiadu pogłębionego. Badanie stylów kierowania oparto na koncepcji teoretycznej J.W. Reddina. Wyniki wskazują, że style kierowania kształtowane są intuicyjnie i uzależnione są od profilu przedsiębiorstwa oraz szczebla zarządzania. Potwierdzono hipotezę o znaczeniu stylu kierowania w kształtowaniu zadowolenia z jakości życia zawodowego.
Preventive crisis management for small business
Most of the national economies of the world, involved in international economic relations, experience crisis at present. For this reason enterprises of the countries, including the Republic of Belarus, are forced to work in a constantly changing environment. In this situation, there is a need of implementation of preventive crisis management system in the organization, the main objectives of which are anticipation of a crisis situation and its prevention.
Public intervention on the venture capital market in Poland over 1998–2014
The ability of small firms to access finance is hindered by persistent market failure which creates funding gaps for new businesses, particularly in technology sectors, seeking small amounts of finance. This has prompted various forms of public sector intervention to increase the supply of both debt and risk finance. Intervention is based on the belief that small firms in general, and technology-based small firms in particular, are a key source of innovation, job creation and productivity growth. However, the ability of small firms to access finance is hindered by persistent market failures which create funding gaps. These funding gaps are greatest for new firms seeking external finance for the first time, for firms seeking small amounts of finance. The paper advocates that governments should invest in appropriate methodologies which can accurately measure investment trends in the early stage venture capital market so that the need for public sector intervention can be demonstrated and the impact of such interventions can be measured. The paper also analyse Polish venture capital market and government intervention and its influence for the market trends over the period of 1998–2014. The paper starts with a brief overview of the changing nature of government intervention in small firm finance markets. This provide a context for the main aims of the paper which are, first, to explain the rationale for supporting the informal venture capital market; and second, to describe and critically assess the forms of this intervention and how it has this evolved over time.
Segmentacja młodzieży szkolnej i studenckiej w oparciu o wybrane kryteria jakości żywienia
Celem badań była ocena jakości odżywiania się młodzieży oraz identyfikacja grup młodzieży różniących się jakością żywienia. Badania wykonano wśród 501 rzeszowskich uczniów i studentów. Wykorzystano analizę skupień i analizę wariancji. Wyodrębniono grupy młodzieży podobne do siebie pod względem jakości odżywiania się.
Postawy i preferencje młodzieży oraz ich wpływ na rozwój kadr gospodarki opartej na wiedzy
Gospodarkę Opartą na Wiedzy stanowi system ekonomiczny, który cechuje się wysokim rozwojem technologii informatycznych, postępem technicznym oraz innowacyjnością. Jednak podstawowym czynnikiem wyróżniającym GOW jest nauka i wiedza będąca podstawą wszelkich przemian gospodarczych. Z tego też powodu stawiane są ważne cele przed systemem edukacyjnym, który musi kształtować społeczeństwo uznające zasady konkurencyjności, wykazujące skłonność ku innowacjom oraz stale pomnażające swoją wiedzę i kompetencje. Celem artykułu jest poznanie postaw, preferencji, predyspozycji i orientacji uczniów w Polsce w kontekście ich przyszłego uczestniczenia w zasobach kadrowych nowoczesnej gospodarki oraz „przydatności” do kształtowania GOW.
Realizacja polityki fiskalnej w warunkach kryzysu gospodarczego
Istotą opracowania jest analiza możliwości stosowania polityki fiskalnej w łagodzeniu skutków globalnego kryzysu gospodarczego. Problem ten jest ważny, gdyż realizacja określonych celów społeczno-ekonomicznych musi odbywać się przy zapewnieniu stabilności finansów publicznych w średnim i długim okresie. W pracy przyjęto założenie, iż specyficzne warunki gospodarcze będące skutkiem załamania gospodarczego wymuszają eskalację stosowania instrumentów polityki fiskalnej, w tym głównie narzędzi o charakterze uznaniowym (dyskrecjonalnym). Celem artykułu jest omówienie funkcji polityki fiskalnej oraz porównanie aktywnej i pasywnej polityki fiskalnej. W pracy wyjaśniono również znaczenie globalnego kryzysu gospodarczego w sposobie prowadzenia odpowiedzialnej polityki fiskalnej. Praca ma charakter teoretyczny.
Projekty hybrydowe partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce
Formuła PPP stosowana jest coraz częściej w połączeniu z finansowaniem unijnym, w ramach tzw. projektów hybrydowych. Środki unijne stanowią ważne uzupełnienie środków finansowych pozyskanych przez partnera prywatnego na projekt PPP, a perspektywa finansowa 2014–2020 może być przełomem dla projektów hybrydowych. W artykule postanowiono zweryfikować hipotezę, według której projekty hybrydowe stanowią nowość i nie są jeszcze powszechne w polskiej gospodarce. Dane empiryczne zaczerpnięto z Bazy projektów hybrydowych Platformy Partnerstwa Publiczno-Prywatnego.
Znaczenie i rola interesariuszy w zarządzaniu projektami
W artykule przedstawiono wzrost znaczenia interesariuszy projektu w ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat. Na bazie studiów literaturowych dokonano podziału (interesariusze wewnętrzni i zewnętrzni), omówiono zakres ról interesariuszy oraz ich wpływ na powodzenie projektu. Zwracając uwagę na wzrost interakcji występujących w środowiskach wieloprojektowych, podkreślono wagę zarządzania interesariuszami w obecnych czasach oraz zaproponowano kierunki dalszych badań.